Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin “Faaliyet Raporu”nun ele alındığı 20 Nisan 2025 tarihli meclis toplantısında konuşan AK Parti Meclis Gurup Başkanvekili Duygu Pınar Marçalı Doğru, ihalelerle ilgili “Bu işler pazarlıkla verilecek işler değil. Kanun açık. Ama burada kanun deliniyor” diye eleştiride bulunurken, Başkan Ahmet Aras “21/B usulünün sadece küçük çaplı ve acil durumlar için uygulandığını, keyfi kullanılmadığını” savunmuştu.

Ardından eleştirileri ihbar kabul eden başka şikayetleri de değerlendiren Muğla Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından başlatılan inceleme kapsamında söz konusu birimlere ve MUSKİ’ye Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele (KOM) marifetiyle operasyon yapılarak ihale dosyalarına el konup inceleme başlatıldı.

Hafta sonunda konuyu ele aldığım “Gonca Başkan da mı istifa ediyor, MBB’de operasyon...” başlığını taşıyan yazım ise beklediğimden fazla ilgi gördü. İlginç yorumlar geldi. Yorumlara bakacağız, ama ondan önce sözümüzü yerine getirelim. Söz konusu yazımı da zaten “Yapılan işleri haftaya Pazartesi günü Ahmet Aras Başkandan dinleyelim...” diye noktalamıştım. Dinleyelim...

+

Başlatılan soruşturma ile incelemeye alınan iddiaları Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’a sordum. Önceki yazımda da belirttiğim gibi “Biz ne yaptığımızı biliyoruz. Bunlardan bir şey çıkmaz. Kanunlara saygılıyız. Savcılık gereken neyse onu yapacaktır.” diyen Ahmet Aras Başkan soruşturmayı doğrularken, savcılık operasyonu ile birlikte bazı belediye çalışanlarının da “Etkin Pişmanlık” çerçevesinde KOM’a gidip ifade verdikleri yönündeki iddialar içinde “Evet, nasıl olduysa farkında olmadan nasırlarına mı basıldı bilmiyorum, itirafçı olanlar olmuş.” diyerek, soruşturma kapsamındaki üç dosyadan söz etti. İlki şöyle:

“Bodrum Yalıkavak’ta ADM Elektrik tarafından elektrikle ilgili sorunların çözümü amacıyla yapılan çalışmaların ardından Atatürk Caddesi ve Şeyhülislam Ömer Lütfi Caddesi’nda yenileme gerekli hale geldi. ADM Elektrik A.Ş yüklenicisi tarafından yapılan bu kazıların kısa sürede onarılamayacağını, bizim onarmamızı talep etti. Turizm açısından büyük öneme sahip Yalıkavak bölgemizde, öngörülemeyen durumun yaratacağı olası trafik kazaları riski tespit edildiğinden, yaklaşan Kurban Bayramı nedeniyle riskin bertaraf edilmesi, can ve mal güvenliğini tehdit eden bu durumun acil olarak giderilmesi gerektiğinden Yol Yapım, Bakım ve Onarım Dairesi Başkanlığımız tarafından burada BSK (Bitümlü Sıcak Kaplama) yapılması için iş pazarlık usulüyle ivedilikle ihale edildi. Kurban Bayramı öncesinde turizm beldesine yakışır bir yol platformu hizmete sunuldu.”

+

Başkan Aras Bodrum Yarımadası’nda ikinci soruşturma dosyasına neden olan ikinci yol hikayesini de şöyle anlattı:

“Ayrıca, yine Mumcular Mahallesi’nde Menderes Bulvarı Kaldırım, Altyapı, Yol ve Yol Bağlantıları Yapım İşi de benzer şekilde, bayram öncesinde artan trafik yoğunluğu ve buna bağlı kaza riskleri dikkate alınarak pazarlık usulüyle ihale edildi. Söz konusu mahalde bir önceki yapım işinin keşfinin dolması nedeniyle eksik kalan kaldırım imalatlarının bulunduğu ve kaldırım olmaması nedeniyle yayaların yoldan yürüyerek can güvenliklerinin tehlike altında olduğu, ayrıca beklenmeyen boru çökmelerinin yaratacağı kaza riski yanında engelli geçişlerinin tamamlanmamış olması, baca kapaklarının ve ızgaraların imalatların asfalt kotu farklılıkları nedeniyle olası bir yoğun yağış durumunda yolda su yükselmesine bağlı zarar ve ziyanların meydana getirebileceği yanında bayram sırasında oluşabilecek trafik kazalarının önüne geçmek amacıyla gerekli güvenlik önlemleri alınmış kısa süre içerisinde eksik imalatlar tamamlanarak vatandaşlarımızın hizmetine sunulmuştur.”

+

Anlatılan nedenlerle bu iki işin kamu yararı için 21-b yöntemiyle ihale edildiğini belirten Başkan Aras, AK Parti Gurubunun eleştirilerinin ihbar kabul edilmesi sonucu soruşturma konusu edilen iki ihale ile maddi anlamda da kamu yararı sağlandığını savunarak şu ifadelerde bulundu:

“Yalıkavak’ta BSK yapımı işimizin sözleşmesi 30 milyon 429 bin 944 TL, Mumcular’daki altyapı, yol ve bağlantıları işimizin sözleşmesi de 8 milyon 706 bin 209 TL bedelle imzalandı. Toplam bedeli toplam 39 milyon 993 bin 545 TL tutarındaki her iki işimiz 21-b pazarlık usulü kapsamında ihale edilmiş olmakla birlikte yapılan harcamalar ise idaremize mali bir yük getirmemiştir. 34 milyon 234 bin 830 TL tutarındaki harcama AYKOME aracılığıyla ADM Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından karşılanırken, 5 milyon 758 bin 715 TL tutarındaki gider de yine AYKOME üzerinden MUSKİ (Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü) tarafından karşılandı. Sonuç olarak, toplam 39 milyon 993 bin 545 TL tutarındaki bedel dış kurumlar tarafından karşılanmış ve idaremize herhangi bir mali yük getirilmemiştir.”

+

Başkan Ahmet Aras, MUSKİ soruşturması hakkında bilgi verirken de Bodrum Yarımadası’ndaki ana isale hattında 10 yılda 3 binin üzerinde arıza yaşandığını, patlamalar sırasında yolları su bastığını, araçların patlak alanlarına düştüğünü, trafiğin tehlikeye girdiğini, kazalar meydana geldiğini anımsatarak şunları söyledi:

“Bu patlaklar sırasında zaten kıt olan suyun kayıp olması sonucunda önemli maddi kayıplar meydana geldiği gibi, patlaklar nedeniyle oluşan maddi hasarlardan kaynaklı sigorta şirketleri aracılığıyla idaremize açılan tazminat davaları sonucu önemli bedeller tahsil edilmektedir. Yolların ve altyapının sürekli onarımı ise hem iş gücü hem de finansal açıdan idaremize ek bir yük getirmektedir. İsale hattı patlakları sonucu ayrıca güzergahındaki asfaltın sürekli onarılması da hem maliyetli hem de uzun vadede sürdürülemez bir çözüm sunmaktadır.

Konunun objektif ve bilimsel tespiti için İTÜ den rapor istendi ve ‘patlamaların ana nedenleri arasında hat boyunca kullanılan boruların basınç sınıflarının yetersizliği, özellikle, hat üzerinde yüksek basınçlara dayanıklı malzeme kullanılmaması ve basınç yönetiminin etkili bir şekilde sağlanamaması sonucunda malzemede yorgunluk meydana geldiği, zamanla boruların mukavemetini azaltarak sık sık patlamalara neden olduğu’ raporlandı. Oluşan risklerin azaltılması veya ortadan kaldırılması için ivedilikle isale hattının yenilenmesi programlandı ve acil olarak projelendirme çalışmaları yapıldı. Bu çalışmaların ilk etabı olarak Bodrum İlçesi Güney İsale Hattı İhalesi hazırlıklarına başlandı. Hem acil hem de yapım özelliği açısından özgünlüğü olan bu işin ilk ihalesi inşaat maliyet endeksinin 11.12.2024 tarihinde yayınlanmasıyla yaklaşık maliyetin güncelliğini yitirmesi sebebiyle iptal edildi. İdaremizce ihale dokümanında tespit edilen eksiklikler tamamlanıp hatalar düzeltilerek 2025 /224098 kayıt numarasıyla ihale 26.02.2025 tarihinde yeniden yapıldı. İhalesi gerçekleştirilen ve 21 km’den oluşan 3 kısım yapım işi 20.03.2025 tarihinde sözleşmeleri imzalanarak, yer teslimi yapıldı ve başlanan iş devam etmekte.”

+

Tabii bu MUSKİ İsale hattı yenileme işi de 21-b ile ihale edildi ve bu yüzden soruşturma geçiriyor. Başkan Aras normal ihale yapılmamış olması ile ilgili olarak ise Yalıkavak ve Mumcular yollarında olduğu gibi “aciliyetten, öngörülememiş nedenlerden” diyor. Ayrıca en düşük rakamı verenin ihaleyi alması sonucu sıkıntılar yaşandığına, müteahhidin işi zamanında bitirmediği gibi bitirmeden bırakıp gittiği sorunlar yaşandığını, yaptıkları ihale ile işi güvenilir bir firmaya verdiklerini de kaydetti.

Tabi bu durumda “Madem işin aciliyeti vardı bu hat yenilemeyi Osman Gürün neden düşünmemiş, madem ortada bir İTÜ raporu var, hattı yaptıran ve teslim eden DSİ ile hattı imal eden müteahhit yanında işi teslim alanlar hakkında soruşturma yapılmamış?” sorusu da akla gelmiyor değil...

+

Başta belirttim, “Gonca Başkan da mı istifa ediyor, MBB’de operasyon...” başlıklı yazımın altına ilginç yorumlar geldi. Bu köşenin takipçilerinden Efendi Can “Ahmet Başkan’ın kişisel menfaat sağlama saiki ile hareket etmeyeceğine eminim.. Ancak kontrolsüz bir güven boşluğu ile bir istismar durumu yaşanmış olabilme ihtimalini de yok saymamak gerek... Ya da yetkinin kötüye kullanılması diyelim... Etkin pişmanlık belirtenlerin soruşturma öncesi mi sonrası mı etkin pişmanlık duyduğunu da bilmek gerekiyor. İstanbul’da yaşananlar kopyala yapıştır durumuna evrilebilir. Şu dönemde özellikle tüm CHP’li belediyelerin ve başkanların iki kere değil 10 kere dikkat etmesi lazım. Tersi bir durumda istikamet Düğerek/Silivri olur...” derken, Vatandaş Ahmet (Tan Karaosmanoğlu” söz konusu ihalenin 21-b’lik bir aciliyeti olmadığını savunarak şu ifadelerde bulundu:

“Efem, Sayın başkan 21/b için yaz geliyor turizm sezonu başlıyor demiş ya.. Bu cevap 21/b için geçerli değildir. Bu konuda Danıştay’ın ve Yargıtay’ın net kararları var. 21/b için Mücbir sebepler dışında ön görülemeyen durum olması lazım. Sayın Başkan bunları bilmez, bilmek zorunda da değildir. Ama ihaleyi hazırlayanlar bal gibi bilir, hatta bazıları Mülga Muğla Belediyesi zamanından benim yüzümden halen yargılanmaktadırlar. Başkanın açıklamasındaki ‘Yazın geleceği’ ve Turizm sezonunun başlayacağı ön görülemeyen bir durum değildir. Bu ihale yapılacaksa, turizm sezonu bitiminde 19. madde ile yaparsınız olur biter. Mesela sezonun ortasında ana isale hattı patlamıştır. Bodrum susuz kalacaktır. O zaman kendi imkanlarınızla bunu acil olarak yapamıyorsanız  21/b devreye girer.

Emsal Karar; T.C. DANIŞTAY ONÜÇÜNCÜ DAİRE... Esas No: 2013/395... Karar No: 2019/1037...

Muğla 2. İdare Mahkemesi'nin 13/09/2012 tarih ve E:2011/1466, K:2012/1130 sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. Maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,

Muğla 2.İdare Mahkemesi kararında;

… Yine aynı Yasanın 18. maddesinde; a) Açık ihale usulü, b) Belli istekliler arasında ihale usulü, c) Pazarlık usulü olarak ihale usulleri sıralanmış, 19. maddesinde; açık ihale usulü, bütün isteklilerin teklif verebildiği usul olarak belirtilmiş, 21. maddesinde aşağıda belirtilen hallerde pazarlık usulüyle ihale yapılabileceği , bunlardan (b) fıkrasında ise; ‘Doğal afetler, salgın hastalıklar, can veya mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya idare tarafından önceden öngörülemeyen olayların ortaya çıkması üzerine ihalenin ivedi olarak yapılmasının zorunlu olması’ hali pazarlık usulü ihale için gerekli olan hallerden olarak kurala bağlanmıştır... denilmektedir ve Danıştay tarafından da karar düzeltmesiz olarak kesin olarak karar verilmiştir.

Bu kararda daha önce aynı şekilde ihale yapan MUSKİ’nin taraf olduğu ihalenin iptali kararıdır.”

Yorum mu? Yorum yok, yargı kararını bekleyeceğiz... Dava açılabileceği gibi “kovuşturmaya gerek yok” kararı da çıkabilir...

---------------                           ---------------

GÜNÜN SÖZÜ; Ancak bir toprağa mahsus ve başka yerde tutamayan fidanlar gibi, saadet yetiştirmek de dünyada yalnız bazı memleketlere vergidir. --Gustave Flaubert