Günlerdir Mihrişah Valide Sultan Vakfı ile yatıp kalkıyoruz.
Nejat Altınsoy arkadaşımız dünkü “Ne yapalım sevinelim mi?” başlıklı yazısında “Bir taşınmazın geçmişte bir vakıfla ilişkisinin bulunması, bugün aynı taşınmazın otomatik olarak vakıf mülkü olduğu anlamına gelir mi?” diye güzel bir soru sorarken şu ifadelerde bulunmuş:
“Yüzyılı aşkın süredir Muğla ve Menteşe belediyeleri tarafından hizmet binası olarak kullanılan tarihi yapı ile belediye tarafından restore edilen Yağ Hali’nin Mihrişah Valide Sultan Vakfı adına tescil edilmesi, bu nedenle yalnızca bir tapu işlemi olarak görülmemeli. Çünkü vakıf kaydının bulunması başka şey, o kaydın bugün tescil edilen taşınmazla hukuken aynı taşınmaza karşılık geldiğinin ortaya konulması başka şey.”
Aynen böyle… Dünkü yazımın altında Cumhur Bişen de “Bizim bildiğimiz ve şahit olduğumuz kadarıyla, Yerkesik’te vakıf arazisi bulunmaktadır.” saptaması yaptıktan sonra şu yorumu yaptı:
“Vatandaşın tapulu arazisi, bir işlem yaparken ya tapuda vakıf şerhi olduğu söyleniyor ya da zaman içinde bir şekilde fark ediyor. Aydın Vakıflar Bölge Müdürlüğünden bir yazı gelir ve vatandaş gider Aydın’a bir miktar ücret ödeyerek bu şerh kalkar şahıs artık yerin sahibi olmuştur ve böylece vatandaşta bu dertten kurtulur. Eğer böyle bir durum var ise aynı yöntemle Belediye Binasında Menteşe Belediye Başkanlığınca alınmalı. Asıl sorulması gereken vatandaşa verilen hakkın, kamunun malı olmuş benzer yerlerin verilmemesi ve tam tersi el konulmasıdır.”
Aynen böyledir; Asıl sorulması gereken vatandaşa verilen hakkın, kamunun malı olmuş benzer yerlere verilmemesi ve tam tersi el konulmasıdır…
Dün paylaştığım Aydın Efeler Belediyesi’nin yaşadığı da böyle bir şey olmalı…
*
MENTEŞE BELEDİYESİ BİNASININ TAPUSU 1940 TA ALINMIŞ…
Muğla’da Menteşe Belediyesi bu “vaka” da Efeler Belediyesi’nden şanslı değil, çok şanslı…
Yerkesiklinin Aydın’a gidip ödediği para “taviz bedeli” yıllar önce Muğla/Menteşe Belediyesi arsası için de ödenmiş.
Meğer belediye binasının tapusu şerh kaldırılarak 1940’ta alınmış. Hatta belediye binası 1944’te yanınca o tapu 1945 de de yenilenmiş…
İŞTE O TAPU BELGESİ:
“NO: 64 … Tarihi: 1/927 … Cilt: 65 … Sa: 7
Mahallesi: Şeyh Bedreddin … Sokağı: İplik Pazarı
Nev’i: Mihrişah Valide sultan vakfından
Miktarı: 1 dönüm 2 evlek
Cinsi: Tasarruf Kanunun neşri tarihinden sonra muhdes maa bahçe daireyi belediye.
Hududu: Şarkan park önünden geçen tarikiam, Şimalen tarikiam, Garben ve cenuben Şerif efendi evlatları.
Mutasarrıfı: Muğla Belediyesi
İktisabı: Şubat/325 tarih ve 82 no.lu tapu kaydile Mihrişah Valide Sultan vakfından 4 dönüm sebze bahçesi T.C.T.dan hacı Memiş Ağa zade Şerif efendi zevcesi ve hacı Fevzi efendi kerimesi Habibe hanımın uhdei tasarrufunda olduğu halde bir dönüm iki evlek 179 zira mahallinin belediye namına istimlaka tekarrur etmekle kablel istimlak belediyece vaziyet olunarak miktarı mezkürden 355 zira mahalli üzerine 332 senesinde ebniye inşa ve bir dönüm 1 evlek 224 zira mahallinin bahçe olarak üzere belediyenin tahta işgalinde bulunduğu ve mütabki 2 dönüm 1 evlek 221 zira mahallinin sebze bahçesi olarak elyevm mezbure Habibe hanım tarafından tasarruf olunageldiği ve bu kerre mezburenin bir dönüm 2 evlek 179 zira mahallini belediye ve 2 dönüm 1 evlek 221 zira mahallini dahi evlatları Mahmut ve Kamil ve Celal ve Necip efendilere bila kayıt ve şart hibe temlik edeceği Şeyh Bedrettin Mahallesinin 25/Kanunuevvel/926 tarihli ilmühaberinden anlaşılmağla mezburenin ol veçhile hibe temliğinden.
Veraset intikal vergisine tabi olduğu için yalnız tashih kaydı ve harcı istifa olunmuştur.
75 lira taviz bedelinin peşinen 27/5/940 gün ve 983334 sayılı makbuzla mukabilinde evkaf veznesine taslim edildiği ve vakfiyetten mülkiyete çevrilmesi vakıflar müdürlüğünün 4/6/940 gün ve 2276/344 sayılı müzekkeresiyle bildirilmiş olmağla şerh verildi. 24/6/940 … Geldisi Ta. — No. … Şubat/325 — 82 … İpotek No. … 10/932 — 10 … Tapu sicil Muh. T. Kortel.
Belediye Riyasetinin 4/1/945 gün ve 901/9-3 sayılı tezkeresi üzerine aslından aynen çıkarılmağla tasdik kılındı. 13/Kasım/945
Tapu sicil muhafızı … İmza ve Mühür”
*
Bu bir tapu örneği… Muğla/Menteşe Belediyelerinin tasdikli tapu örneği.
Dünkü yazımı şöyle Noktalamıştım:
“Anladığım kadarıyla Menteşe’nin Düğerek ve Yerkesik Mahallelerinde Valide Sultan Vakfına ait iki çiftlik bulunuyor… Menteşe Belediyesi ise ne Düğerek te ne de Yerkesik te…
İnşallah belediye binası ve yağ hali okuma kurbanı değildir…”
Aynen böyle… Daha Yağ Hali’nin durumu açıklığa kavuşmuş değil, ama Muğla/Menteşe Belediyeleri “tapusu” neredeyse okuma kurbanı oluyormuş! Aydın Vakıflar Bölge Müdürlüğü açıklamasında “Tescil işlemi sırasında Vakfiye ile birlikte Tapu’dan bilgi alıyoruz” denmişti ama… Sizin anlayacağınız şekilde Türkçe imla ile ‘Tapu Kayıt Özeti” ise şöyle:
“Mülk Bilgileri
Belge No: 64 (Eylül 1927 tarihli eski kayda dayanarak, 13 Kasım 1945'te onaylanmıştır.)
Konum: Muğla, Şeyh Bedreddin Mahallesi, İplik Pazarı Sokağı.
Alan Büyüklüğü: 1 dönüm 2 evlek (Yaklaşık 1.200 - 1.300 metrekare).
İlk Kökeni: Eski Osmanlı döneminden kalma Mihrişah Valide Sultan Vakfı arazisidir.
Mevcut Cinsi: Tasarruf Kanunu çıktıktan sonra üzerine sonradan inşa edilen belediye binası (daireyi belediye) ve bahçesidir.
Sınırları (Hududu) Doğu (Şarkan): Parkın önünden geçen kamu yolu (ana cadde). Kuzey (Şimalen): Kamu yolu. Batı ve Güney (Garben ve Cenuben): Şerif Efendi’nin çocuklarına ait mülkler. Mülkiyet ve El Değiştirme Hikayesi (İktisabı) İlk Sahibi: Arsa eskiden Habibe Hanım’a ait 4 dönümlük büyük bir sebze bahçesiydi.
Belediye’nin Girişi: Belediye, 1916 (Rumi 332) yılında bu bahçenin 1 dönüm 2 evlek hissesini kamulaştırmak (istimlak) istemiş, ancak resmi süreç bitmeden arsaya yerleşmiştir. Bu alanın bir kısmına hemen belediye binaları inşa etmiş, kalanını da belediye bahçesi yapmıştır. Resmi Hibe (1926): Habibe Hanım, 25 Aralık 1926'da resmi bir belgeyle (ilmühaber) belediyenin zaten kullandığı bu kısmı belediyeye hibe (bağış) etmiş; arsanın geri kalanını ise çocuklarına (Mahmut, Kamil, Celal, Necip) bırakmıştır. Mülkün resmi sahibi Muğla Belediyesi olmuştur.
Kritik Notlar ve Şerhler Vakıf Bağının Koparılması (1940): Arsa eski bir vakıf malı olduğu için tam mülkiyete geçmesi adına 27 Mayıs 1940'ta Vakıflar veznesine 75 lira ‘taviz bedeli’ nakit olarak ödenmiştir. Vakıflar Müdürlüğü'nün resmi yazısıyla arsa artık ‘vakıf’ statüsünden çıkarılıp tamamen ‘mülk’ haline getirilmiştir. (Bu işlem yapıldığında Muğla Belediye Başkanı İskender Alper'dir). 1945 Tarihli Resmi Onay: 1944 yılındaki büyük Muğla yangınından sonra, Belediye Başkanlığı’nın talebi üzerine bu tapu kaydı 13 Kasım 1945'te Tapu Sicil Muhafızı T. Kortel tarafından aslına uygun olarak onaylanıp mühürlenmiştir.”
*
Ben Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksaı’ı dik duruşu, kararlılığı ve soğukkanlılığı için kutluyorum. Bir o kadar da Başkan Yardımcısı Mehmet Tahça’yı kutluyorum.
İkili ne yaptı etti önceki gün varlığını bilmediğimiz tapuya ulaştı.
İşte bu nokta da “75 lira taviz bedelini” peşinen 27/05/1940 gün ve 983334 sayılı makbuz karşılığında Evkaf (Vakıf) Veznesine yatırıp 24/06/1940 tapuyu alan, almayı akıl edeni de kutlamak gerekiyor.
O kişi Muğla’da Op. Dr. Osman Gürün’den sonra en uzun görev yapan (1930-1950) Belediye Başkanı, katıldığı Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra geldiği memleketinde Muğla Kuvva-i Milliye Teşkilatı'nın kurulmasında öncü rol üstlenen, Aydın ve Batı Cephesi'ndeki muharebelerde komutanlık yapmış, İzmir Kemalpaşa'yı Yunan işgalinden kurtaran birliğin başında yer almış ve savaş sonrasında başarılarıyla Yüzbaşılık rütbesine yükseltilmiş ve İstiklal Madalyası ile onurlandırılmış kişi
Askerlik ve belediye başkanlığı yanında avukatlık ta yapmış olan büyük insan İskender Alper’i rahmetle ve minnetle anıyorum. Ruhu şad olsun…
Tapudan, dava sürecinde gerekli olan “Vasfında her ne kadar Mihrişah Valide Sultan Vakfından olarak yazılı ise de Belediyece taviz bedelinin ödendiği ilişik kayıt suretinde yazılı olduğu cihetle kaldırılmış olduğu. [20:55, 19.08.2026]” ifadesinin yer aldığı belgeyi almayı akıl eden Mehmet Tahca’yı bir kere daha kutluyorum…
--------------- --------------
GÜNÜN SÖZÜ; Biz, güneşte bile kara bir nokta, en temiz vicdanda bile gizli bir leke aramak isteriz. --Tevfik Fikret
