“Toplantıda TTB Merkez Konseyi Üyesi, Genel Cerrahi Uzmanı, Menteşe Devlet Hastanesi hekimlerinden Op. Dr. Naki Bulut da vardı. Kendisi, 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremlerinin ardından İskenderun’da TCG Bayraktar adlı askeri geminin hastaneye dönüştürülmesiyle yürütülen sağlık çalışmalarında görev alan 65 gönüllü sağlık çalışanından biriydi. Oradan döndüğünde yaşadıkları, gördükleri ve tanıklıkları onu derinden etkilemişti. Aylarca kendine gelemediğini biliyorum. Toplantıda kendisine şu sorunun sorulması gerektiğini düşündüm: ‘Depremin yaralarını saranlardan biri olarak, Muğla’da depreme dayanıksız raporu verilmiş bir hastanede neden çalışıyorsunuz?’”
Dünkü yazımı bu sözlerle noktalamıştım. Ben sordum. Yanıtını bugün paylaşacağımı söylemiştim. İşte o yanıt…
*
BİR HEKİMİN İKİ CÜMLELİK YANITI!
TCG Bayraktar’da görev yapan gönüllü sağlık ekibinin içinde Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Menteşe Devlet Hastanesi ve Özel Yücelen Hastanesi’nden sağlık çalışanları da vardı.
Görevlerini tamamlayıp Muğla’ya döndüklerinde Menteşe Devlet Hastanesi Başhekimi Op. Dr. Şadi Ballı, kendi hastanesinden gönüllü olarak giden sağlık çalışanlarına teşekkür belgeleri takdim etmişti. Belgelerde “Ülkemizde yaşanan ve hepimizi derinden yaralayan 06.02.2023 tarihli deprem afetinde ilk andan itibaren gönüllü olarak yürüttüğünüz başarılı çalışmanızdan dolayı her birinize şükranlarımı sunuyorum.”
Bunu özellikle anımsatmak istedim. Çünkü bugün depreme dayanıksız olduğu belirtilen Menteşe Devlet Hastanesi'nde, bütün fiziki yetersizliklere rağmen sağlık hizmeti üretmeye çalışan, mesleğini ve insan hayatını her şeyin üzerinde tutan hekimler var. Onlardan biri de Op. Dr. Naki Bulut.
Kendisine yönelttiğim sorunun yanıtı ise kısa, çarpıcı ve düşündürücü: “Eğitim Araştırmada da çalışabilirdim. Orada her gün öleceğime burada deprem olursa bir kere ölürüm. Burada huzurluyum.”
İki cümle… Ama üzerinde uzun uzun düşünülmesi gereken iki cümle… Bir tarafta her gün çalışma koşulları nedeniyle kendisini güvende hissetmediğini ifade ettiği bir hastane, diğer tarafta deprem riski nedeniyle tartışılan bir başka hastane… Bir hekimin bu tercihini yalnızca kişisel bir karar olarak değerlendirmek mümkün mü? Asıl sorulması gereken, sağlık çalışanlarının böylesi tercihler yapmak zorunda kalmasının nedenleridir. Bir hastanede güvenli çalışma ortamı, sağlık çalışanlarının lütuf olarak bekleyeceği bir ayrıcalık değildir. Hem çalışanların hem de o hastaneden hizmet alan vatandaşların en temel hakkıdır.
Naki Bulut’un sözleri bu nedenle yalnızca bir hekimin kişisel değerlendirmesi olarak kalmamalıdır. Muğla'nın sağlık yönetimi, hastanelerin fiziki koşulları ve sağlık politikaları açısından da sorgulanmalıdır…
*
MUĞLA SAĞLIKTA TÜRKİYE'NİN EN GERİDEKİ İLLERİNDEN BİRİ!
Menteşe Kent Konseyi ev sahipliğinde yapılan toplantının dikkat çeken konuşmalarından birini de TTB (Türk Tabipleri Birliği) Merkez Konseyi Üyesi, Genel Cerrahi Uzmanı Op. Dr. Naki Bulut yapmış. Bulut'un konuşması sadece Menteşe Devlet Hastanesi’nin geleceğiyle ilgili olmamış. Aslında Muğla'nın yıllardır biriken sağlık sorunlarının kapsamlı bir muhasebesini yapmış. Önce sağlık göstergelerine dikkat çekmiş.
Sağlık Bakanlığı'nın 2024 Sağlık İstatistikleri Yıllığı verilerini gündeme getirerek, 10 bin kişiye düşen hastane yatağı sayısının Türkiye genelinde 31,3 olduğunu, Muğla'da ise bu sayının 17'de kaldığını ifade etmiş. Konuşmasında uluslararası karşılaştırmalara da yer veren Bulut, Japonya'da 10 bin kişiye 125, Almanya'da 72, Yunanistan'da 42 hastane yatağı düştüğünü kaydetmiş.
Ancak Muğla'nın sadece toplam yatak kapasitesi bakımından değil, asıl kamu hastanelerinin yatak kapasitesi ve yoğun bakım olanakları açısından da yaşadığı yetersizliklere dikkat çekmiş. Bulut'un aktardığı verilere göre Muğla, Ege Bölgesi'nde kamu hastanelerinin toplam yatak sayısı, erişkin yoğun bakım ve yenidoğan yoğun bakım kapasitesi bakımından en düşük göstergelere sahip iller arasında bulunuyor.
Yani sorun sadece Menteşe Devlet Hastanesi de değil. Sorun turizmiyle, nüfus hareketliliğiyle ve sürekli büyüyen sağlık ihtiyacıyla Türkiye'nin önemli kentlerinden biri olduğu gibi Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’ın “Dünya Kenti” yakıştırması yaptığı Muğla'nın sağlık altyapısının bu gelişime ayak uyduramaması olarak da karşımızda duruyor…
*
BULUT'UN SİTEMİ YALNIZCA SİYASETÇİLERE DEĞİL! BEŞ YILDIR AYNI SORUYU TARTIŞIYORUZ!
Op. Dr. Naki Bulut konuşmasında siyasetçilere, sağlık yöneticilerine, sivil toplum kuruluşlarına, meslek örgütlerine ve Muğlalılara yönelik eleştirilerini de dile getirmiş. Özellikle siyasetçilere sitem etmiş. Muğla'nın sağlık altyapısındaki sorunların çözümü için yeterli siyasi iradenin ortaya konulmadığını düşündüğünü söylemiş. Haksız değil…
Sağlık politikalarının sadece bürokratların hazırladığı raporlarla oluşturulamayacağını, sağlık hizmetini sunanların ve sorunları doğrudan yaşayanların görüşlerinin alınması gerektiğini vurgulayan Bulut, sağlık yöneticilerine şu soruları sormuş: “Muğla'nın sağlık altyapısındaki yetersizlikler yıllardır ortadayken neden yeterli çaba gösterilmedi? Neden karar alıcılar ikna edilemedi? Neden kentin gerçek sağlık ihtiyaçları yeterince gündeme taşınamadı?”
Bulut’un STK’lara ve meslek örgütlerine de eleştirileri olmuş. Sağlık sorunlarının neden ortak bir mücadele konusu haline getirilemediğini sorgulamış. Muğlalılara ve basına şu çağrıyı yapmış:
“Sağlık hizmetine erişimde yaşanan sorunları kaderimiz olarak görmemeliyiz. Sağlık hizmeti bir ayrıcalık değil, temel bir haktır. Bu hakkı talep etmek ve gerektiğinde hesap sormak hepimizin sorumluluğudur.”
Naki Bulut'un konuşmasındaki en önemli bölümlerden biri de Menteşe Devlet Hastanesi'nin geleceğiyle ilgili değerlendirmeler olmuş. “Muğla'nın sağlık altyapısı yetersiz. Yatak kapasitesi ihtiyacın gerisinde. Yoğun bakım olanakları sınırlı. Buna rağmen biz yıllardır neyi tartışıyoruz? Menteşe Devlet Hastanesi kapatılsın mı, kapatılmasın mı?” sorularını da sormuş…
Yani O’na göre bu tartışma artık Muğla'ya yarar sağlamıyor.
Yıllar önce 650 yataklı bir hastanenin Muğla'nın gelecekteki sağlık ihtiyacını karşılamayacağını söylediklerini, nüfus artışını, turizm hareketliliğini ve mevsimsel yoğunluğu dikkate alarak uyarılarda bulunduklarını anımsatırken, o günlerde bu uyarıların yeterince dikkate alınmadığını, bugün ise öngörülen sorunlarla karşı karşıya kalındığını ifade etmiş. Şimdi yapılması gerekenin ise geçmişteki yanlışları tekrar tekrar konuşmak değil, geleceğin ihtiyaçlarına uygun çözümler üretmek olduğunu söylemiş. Ve çok net bir cümle kurmuş;
“Menteşe Devlet Hastanesi'ni kapatmayı değil, yaşatmayı tartışmalıyız!”
*
BİR HASTANEYİ KAPATMAK, BİR KENTİN SAĞLIK SORUNUNU ÇÖZMEZ!
Naki Bulut, Menteşe Devlet Hastanesi'nde çalışan bir genel cerrah olarak kendi çalışma pratiğinden de örnekler vermiş. Ayda yaklaşık bin hastaya baktığını, 60 civarında ameliyat gerçekleştirdiğini söylerken, Menteşe Devlet Hastanesinin acil servisinden her gün 250-300 hastanın hizmet aldığını, ayda yaklaşık 200 ameliyat yapıldığını ve günlük 2 bin-2 bin 500 hastaya sağlık hizmeti sunulduğunu ifade etmiş… Bu rakamlar, Menteşe Devlet Hastanesi'nin Muğla sağlık sistemi içindeki yerini ortaya koyması bakımından çok önemli. Şu soruları da bir o kadar can alıcı:
“Zaten sağlık altyapısı yetersiz olan, yatak kapasitesi ihtiyacın gerisinde kalan bir kentte, mevcut sağlık hizmeti sunan bir hastaneyi kapatarak neyi çözmüş olacağız? Menteşe Devlet Hastanesi'nin hizmet dışı bırakılmasının Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nin üzerindeki yükü daha da artıracaktır. Poliklinik kapasitesi yeterli olacak mı? Otopark ve ulaşım sorunları nasıl çözülecek? Acil servis bu yükü kaldırabilecek mi? Genel cerrahi, ortopedi ve üroloji gibi branşlarda zaten aylar sonrasına verilen ameliyat randevuları daha da ileri tarihlere sarkmayacak mı?”
Bunlar üzerinde durulması gereken sorular. Çünkü hastane hizmetini yalnızca bina ve yatak sayısı üzerinden değerlendiremeyiz. Hastanın hastaneye ulaşabilmesi, muayene olabilmesi, ameliyatını zamanında yaptırabilmesi ve nitelikli sağlık hizmetine erişebilmesi de aynı derecede önemlidir. Bulut'un bu noktada temel yaklaşımı ise şöyle:
“Hastaneleri kapatarak değil güçlendirerek, yatak sayılarını azaltarak değil artırarak, sağlık hizmetine erişimi zorlaştırarak değil kolaylaştırarak çözüm üretmek.”
*
MUĞLA'NIN İHTİYACI YENİ TARTIŞMALAR DEĞİL, YENİ YATIRIMLAR!
Op. Dr. Naki Bulut'un konuşmasını okurken aklıma gelen şu oldu: Muğla yıllardır büyüyor. Turizm sezonunda nüfusu katlanıyor. Yeni yerleşim alanları açılıyor. Sağlık hizmetine duyulan ihtiyaç her geçen yıl artıyor. Buna karşılık sağlık altyapısının bu büyümeye ne ölçüde yanıt verebildiğini yeterince tartışıyor muyuz?
Menteşe Devlet Hastanesi'nin geleceği elbette tartışılmalı. Zaten başka bir şey yaptığımız da yok! Ancak bu tartışma hastaneyi kapatmak ya da açık tutmak ikilemine sıkıştırılmamalı.
Öncelikle güvenlik meselesi bilimsel ve şeffaf biçimde ele alınmalı. Hastanenin mevcut fiziki durumu, “ne kadar doğru ve güvenilir onu da bilmiyoruz” deprem performansı, güçlendirme veya yeniden yapım ihtiyacı bağımsız ve yetkin uzmanların değerlendirmeleriyle ortaya konulmalıdır… Sağlık hizmetinin kesintiye uğramaması için gerekli planlamalar yapılmalı ve kamuoyu ile paylaşılmalıdır.
Hala İl Sağlık Müdürlüğü’nden Bakanlık referanslı bir açıklama yok…
Muğla'nın yatak kapasitesi, yoğun bakım olanakları ve sağlık personeli ihtiyacı da bütüncül biçimde ele alınmalıdır. Çünkü burada söz konusu olan yalnızca bir hastane binası değil, yüz binlerce insanın sağlık hizmetine talep ettiği anda erişim hakkıdır.
Op. Dr. Naki Bulut konuşmasının sonunda bütün siyasi partileri, yerel yönetimleri, meslek örgütlerini, sendikaları, sivil toplum kuruluşlarını ve Muğlalıları ortak mücadeleye çağırıyor:
“Kapatmayı değil, yaşatmayı; küçültmeyi değil, güçlendirmeyi; tartışmayı değil, çözüm üretmeyi istiyoruz.”
Ben de yazımı, başta paylaştığım o iki cümleye dönerek bitirmek istiyorum. Kahramanmaraş depremlerinde yaraları sarmak için İskenderun'da görev yapan bir hekim, bugün Muğla'da kendi hastanesinin geleceğini savunuyor. Bir tarafta mesleğine yıllarını vermiş bir hekimin tanıklığı, diğer tarafta çözüm bekleyen koca bir sağlık sistemi var. Naki Bulut'un “Burada huzurluyum” sözünü bir kenara not edelim. Ama asıl soruyu da unutmayalım: Bir hekim hastanesinde huzurlu ve güvende çalışamıyorsa, o hastaneden hizmet alan vatandaş kendisini ne kadar güvende hissedebilir?
Muğla’da yanıt aranan soru budur…
--------------- ---------------
GÜNÜN SÖZÜ: Onurlu insanın üzerine titrediği şey karakteridir, bayağı insanın ise makam ve mevki. --Konfüçyüs
