Prof. Dr. İlber Ortaylı bugün İstanbul’da ailesi ve sevenleri tarafından uğurlanıyor. Fatih Camii haziresinde Hocası ünlü tarihçi Halil İnalcık ile Fatih Sultan Mehmet Han’a komşu olacak.

Cennet mekanı, ruhu şad olsun…

Gazeteci Yazar Sedat Kaya arkadaşımız da 14 Mart Cumartesi günü sosyal medya hesabından “Digital Yas Töreni” başlığı ile şu paylaşımı yaptı:

“Tanınmış biri ölür. Ve memlekette bir anda büyük bir kültür seferberliği başlar. Hayattayken kitapçı vitrinlerinde sessizce duran kitaplar, ölüm haberiyle birlikte sosyal medyada birden ‘hayat değiştiren eserler’ haline gelir. Paylaşımlar peş peşe düşer: ‘Büyük ustayı kaybettik.’, ‘Kültürün dev çınarı devrildi.’, ‘Onun yeri asla dolmayacak.’

Altında kalp emojileri, gözyaşları, siyah beyaz fotoğraflar, uzun uzun alıntılar… Alıntıların çoğu da muhtemelen Google’dan yeni bulunmuştur. Çoğu uydurulmuştur. Çünkü sosyal medya çağında ölüm artık bir tür dijital taziye törenidir. Eskiden insanlar cenazeye giderdi. Şimdi algoritmanın önünden geçerken başsağlığı bırakıyor. Bir paylaşım yapıyorsun. Hem toplumsal görevi yerine getiriyorsun hem kültürlü görünüyorsun hem de sürüden kopmamış oluyorsun…”

Ehh tabii aynen böyle oldu. Bütün bunları bir tek Ahmet Aras Başkan yapmadı veya yapamadı!...

*

İlber Hoca ülkemizin “uçlarında” ne kadar çok sevilmiyormuş.

Ne kadar şucu, bucu varsa, cümle uçlarda yaşayanlar sanki O’ndan tarihi kendi bildikleri gibi anlatmasını, kendilerinin savaştıklarıyla savaşmasını istemiş… Bu Hocası Halil İnalcık’tan beklenmemişti…! İlber Hoca “Cahiller” diye, o yarı cahillerin sinir uçlarına dokunduğu için mi böyle oldu bilemiyorum. Ardından neler denmedi;

“Kötü tarihçi”, “Densiz”, “Statükocu”, “Irkçı” …

O da insan, eleştirilebilir, fikirleri tartışılabilir… Ama arkasından atıp tutanların hakaretlerine, haksız ithamlarına maruz kalacak kadar kime ne kötülüğü olmuş olabilir ki?!!

“Arapça küfür duysa, elini açıp amin diyecek cahil çok memlekette. Türkçeye sahip çıkalım ki cahiller üremesin.” dediği için mi?

Atatürk’ün “Tarih yazmak, tarih yapmak kadar mühimdir. Yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat insanlığı şaşırtacak bir mahiyet alır.” sözünü anımsayın.

Gerçek şu ki, O en çok Atatürk’ü ve Cumhuriyetini sevdi. İlber Hoca, Türk kimliğini “hayasız bir saldırıya” karşı savunurken, aslında hakikati de savunuyordu. Türk kimliğinden, Türk dilinden, Türk tarihinden asla taviz vermedi. Zaten sağcısıyla solcusuyla, Alevi’siyle Sünni’siyle Türk halkının gönlünde bunca büyük bir yer kazanmasının nedeni de buydu.

Doğrusu asıl “ırkçı” kendisine saldıranlardır. Hoca, bütün uluslara saygı duyardı. Fars ve Arap kültürünü çok iyi bilir ve değerlerini teslim ederdi. Antik Yunan’dan Roma’ya kadar Akdeniz medeniyetini kucaklardı. Karşı olduğu, Türklükten taviz verilmesi, Türk ulusunun tecavüze uğramasıydı… Bu noktada asla bir esneme payı yoktu.

O “Türk İslam Sentezci” değildi, “Sosyalist” de değildi. O “Dinci” değildi, “Din düşmanı” da değildi. O, Halil İnalcık’ın talebesi bir Türk Bilim İnsanıydı…

*

Nitekim Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras da 13 Mart Cuma günü saat 18.00 sıralarında sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda İlber Hoca’dan “Tarihi ders verir gibi değil, o günlere götürerek öğretebilmesi nedeniyle milyonlarca insanın saygısını ve sevgisini kazanan…” diye söz ediyordu… Ahmet Aras Başkan duygularını şöyle dile getirdi:

“Tarihi ders verir gibi değil, o günlere götürerek öğretebilmesi nedeniyle milyonlarca insanın saygısını ve sevgisini kazanan, yerinin doldurulması mümkün olmayan çok değerli bir bilim insanımızı, Prof. Dr. İlber Ortaylı Hocamızı, ne yazık ki kaybettik. Kıymetli Hocamıza Allah’tan rahmet, ailesine ve tüm sevenlerine başsağlığı diliyorum. Mekanı cennet olsun.”

Yatağan Belediye Başkanı Mesut Günay da şu paylaşımı yaptı:

“Türkiye’nin yetiştirdiği en kıymetli tarihçilerden biri olan Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın vefatını derin bir üzüntüyle öğrenmiş bulunuyoruz. Tarih biliminin toplumla buluşmasına büyük katkı sağlayan, engin bilgisi ve güçlü anlatımıyla nesillere ilham veren İlber Ortaylı; ardında bıraktığı eserleri, düşünceleri ve yetiştirdiği öğrencileriyle daima saygı ve minnetle hatırlanacaktır.

Merhuma Allah’tan rahmet; ailesine, yakınlarına, öğrencilerine ve tüm bilim dünyasına başsağlığı diliyoruz.”

*

Marmaris Belediye Başkanı Acar Ünlü, Milas Belediye Başkanı Fevzi Topuz, ve diğerleri de paylaşımda bulundular. Ahmet Aras Başkan ile Mesut Günay Başkanın paylaşımını paylaşma gereği duydum, çünkü başkanların içinde İlber Ortaylı ile çekilmiş fotoğraf paylaşan tek O oldu.

Unutmuş olanlar veya hiç haberi olmamış olanlar da olabilir. 2025 Şubat ayıydı…

Muğla Büyükşehir Belediyesi himayesinde “Stratonikeia Gladyatörleri” belgeselinin özel gösterimi ile Prof. Dr. Celal Şengör ve Prof. Dr. İlber Ortaylı katılımı ile söyleşi yapılmıştı. Yapay zeka ürünü belgesel, Muğla Ticaret ve Sanayi Odası (MUTSO) Mermer Komitesinden Alpay Mermer ana sponsor olarak, Demircioğlu Mermer, Kentmer, Kurmersan Mermer ve Egemartaş Mermer firmaları ise destek sponsorluğunda gerçekleştirilmişti.

Bir de bu güzel etkinlikten çok, Muğla’da “madenciliğe karşı” adeta savaş açmış olan Ahmet Aras Başkan’ın bu projede mermercilerle iş birliği yapmış olması konuşulmuştu.

İşte bu etkinlikte Gazi Mustafa Kemal Atatürk Kültür Merkezi’nde belgesel gösterimi ve söyleşiden önce Stratonikeia ziyaret edilmişti.

Ahmet Aras Başkan ev sahipliğinde yapılan ziyarete Muğla Milletvekili Selçuk Özdağ, Menteşe Belediye Başkanı Gonca Köksal, Yatağan Belediye Başkanı Mesut Günay, Köyceğiz Belediye Başkanı Ali Erdoğan, MUTSO Başkanı Bülent Karakuş, EPOS7 Derneği Başkanı Arzu Sabancı katılırken burada Kazı Başkanı Prof. Dr. Bilal Söğüt tarafından Celal Şengör ve İlber Ortaylı Hocalara bilgilendirme yapılmış bol bol da fotoğraf çekilmişti…

Mesut Günay Başkan’ın paylaştığı fotoğraf buradandı…

*

Garip ama gerçek Ahmet Aras Başkan ne Stratonikeia’dan ne belgesel ve söyleşi etkinliğinden ne de Başkan Aras’ın İlber Hoca ile “Dünya Kenti Muğla” vizyonu çerçevesinde geleceğe dönük başlattığı ilişki ile ilgili basın toplantısı ve açıklamalarda çekilmiş fotoğraflardan paylaşmadığı gibi Hoca’nın bir garip fotoğrafını paylaştı.

Başkan Aras’ın paylaşımını kuyunca aklıma ilk gelen “Öküz öldü ortaklık ayrıldı” sözü gelirken, kendimi “Bu paylaşımı Özel Danışman Levent Arkan yapmamış olmalı, ama paylaşımın üzerine gölgesi düşmüş” demekten de alamadım.

Sanki Ahmet Aras Başkan, metni kaleme alırken “dostum, arkadaşım, danışmanım, MBB Reklam A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanımız” dediği Levent Arkan’ın tepkisini hesaplamış ve kendisini İlber Hoca ile çekilmiş bir fotoğrafı paylaşmaktan alıkoymuş.

Neyse ben paylaşırım…

*

“Özel Danışman İlber Ortaylı’ya ‘Vicdansız’ Demişti”

Evet, Bodrum’dan Gazeteci Yazar Mustafa Gündoğ’da 14 Mart Cumartesi günü Bodrum Haber de yaptığı paylaşıma bu başlığı atmış. Gündoğ yazısına “Türk tarihçi, akademisyen ve yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın vefatının ardından, Muğla’da adına açılacağı duyurulan kütüphane projesi yeniden tartışma konusu oldu. Ocak 2025’te Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras tarafından açıklanan bağış projesinin hayata geçirilmemesi, Ahmet Aras’ın özel danışmanı Levent Arkan’ın Ortaylı için kullandığı ‘vicdansız’ ifadesini yeniden gündeme taşıdı.” diye başlarken şöyle devam etmiş:

“Ahmet Aras, Ocak 2025’te yaptığı açıklamada, Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın kütüphanesini Muğla’ya bağışladığını ve eski Halkbank binasında ‘Prof. Dr. İlber Ortaylı Kütüphanesi’ açılacağını duyurmuştu. Aynı binanın kültür ve araştırma merkezi olarak da değerlendirileceği açıklanmıştı. Ancak daha sonra Ahmet Aras’ın özel danışmanı Levent Arkan, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İlber Ortaylı’yı Ekrem İmamoğlu’na ilişkin sözleri nedeniyle hedef aldı. Arkan, Ortaylı için ‘vicdansız’ ifadesini kullanarak, Muğla’da onun adına ne bir kütüphane açılabileceğini ne de kendisiyle herhangi bir iş birliği yapılabileceğini savundu.”

Bu çıkışın ardından projeye ilişkin yeni bir adımın kamuoyuna yansımaması, Levent Arkan’ın çıkışının süreci etkilediği ve Ahmet Aras’ın da kendi açıkladığı projeyi sahiplenemediği yorumlarına yol açtı.

Ortaylı’nın vefatıyla birlikte yeniden gündeme gelen tartışmanın merkezinde, verilen sözün tutulmaması ve Ortaylı’ya yönelik ağır ifade yer aldı. Ancak tüm bu tartışmaların ardından, Başkan Ahmet Aras, Prof. Dr. İlber Ortaylı’nın vefatının ardından yayımladığı taziye mesajında Ortaylı’yı ‘çok değerli bir bilim insanı’ sözleriyle andı.

Levent Arkan istese de artık İlber Hoca ile işbirliği kuramaz, bakalım Ahmet Aras Başkan sözlerini yerine getirebilecek mi?

--------------- ---------------

GÜNÜN SÖZÜ: Cahil, cahilliğinin farkında değilse; neyi, kimi eleştirdiğinin de farkında değildir. Gerçi maddeleri de anlayacağı kanaatinde değilim… --Ayşe Sucu İlahiyatçı.