Önceki gün Bodrum’da yine MUSKİ Patlaması yaşandı.
Hem de Ahmet Aras Başkan’ın ilk 2,5 yıl icraatlarının tanıtımının yapıldığı 12 Ağustos Çarşamba günü gerçekleştirilen toplantının üzerinden 5 gün geçmişken.
Önceki gün sosyal medyada Bodrum’dan “Bu sefer ana isale hattı patladı” paylaşımları yapılırken, MUSKİ’den de patlamanın “İş makinesinin kepçe darbesi sonucu” yaşandığına dair açıklama geldi. Beni de bi gülme aldı.
Sakın yanlış anlaşılmasın, bu “Ohh olsun” dercesine bir gülme değil… Boşa akan tonlarca su Bodrum’un Gölköy Mahallesi’nde bir ana caddeyi küçük bir dereye çevirmesine gülünmez ağlanır. Üzüldüm… Beceriksizliğe ya üzülür ya da öfkelenirsiniz…
Çocukluğumuzda “sobeleme” oynarken “Çanak çömlek patladı, çanak çömlek patladı” diye tempo tutarak gülüşürdük. Nedense aklıma geldi, aslında ona güldüm…
*
Önceki gün Bodrum Kent TV’nin patlama anını görüntüleyen videosunu “Bodrum Ana İsale Hattı'nda bugün patlama...” başlığı ile sosyal medya hesabımdan paylaşmıştım. Yaptığım paylaşımın altına yapılan yorumlardan birisini ‘Hak Danışmanı’ Aslı Yokaş yaptı. Şöyle:
“MUSKİ’nin ‘dev yatırım’ lansmanı daha mürekkebi kurumadan ellerinde patladı. Hem de mecazen değil, ana isale hattıyla birlikte resmen patladı. PR hazır, slogan hazır, alkış ekibi hazır… Bir tek altyapı lansmandan habersizmiş… Dev yatırım dedikleri, Bodrum’da yine dev bir fıskiye çıktı. ‘Fışkiye mi, kim kırdı?’ birden aklıma geldi…”
Hep böyle oluyor… Ama bu herkeste olmaz, “bellek sahiplerinde” olur!
*
Önceki gün yaşanan o ilginç patlama basına “Ana İsale Hattı Patladı” başlığı ile yansıdı.
“Torba’dan Göltürkbükü yönüne ulaşımın sağlandığı Demirbükü mevkisinde ana isale hattında meydana gelen patlama, bölgede ulaşımı da olumsuz etkiledi. Hattan yüksek basınçla çıkan su kısa sürede yola yayıldı ve bölgede güçlü bir su akıntısı oluştu. Patlama sırasında yoldan geçen bir aracın arka camı kırılırken, üst camının delindiği ve ön camının da hasar gördüğü öğrenildi. Araçta bulunan vatandaşlar büyük korku yaşadı. İsale hattından çıkan su nedeniyle yolun geniş bir bölümü çamurlu suyla kaplandı. Bölgede uzun araç kuyrukları oluşurken, trafik ekiplerin müdahalesiyle kontrollü olarak sürdürüldü. Muğla Büyükşehir Belediyesi zabıta ekipleri bölgede önlem alarak trafik akışını düzenledi. Patlayan hattın onarılması için de çalışma başlatıldı.”
Tabii gerek bu haberde gerekse öteki haberlerde sözbirliği edilmişçesine ve haklı olarak, 5 gün önce tanıtım toplantısında MUSKİ’nin icraatlarının parlatılmasına dikkat çekildi…
Bir de kafalar karışmasın, haberlerin birinde Torba, birinde Göltürkbükü deniyor, ikisi de doğru. Patlama Göltürkbükü ve Torba arasında Demirbükü mevkiinde yaşanmış bulunuyor…
*
Bu noktada benim merak ettiğim ise şu;
Belki başkalarının aklına da gelmiştir. İsale hattında patlamanın meydana geldiği sırada oradan geçen otomobilin gördüğü zararı kim karşılayacak?
O otomobilin sahibi “Çok şükür bize bir şey olmadı” deyip, yaşadığını, uğradığı zararı sineye çekecek değildir. Gerekil hukuki girişimlerini yapacaktır ve zararın tazminatını alacaktır.
Muğla Büyükşehir Belediyesi veya MUSKİ otomobil sahibine ödemede bulunacaktır.
Bu “kamu zararı” değil midir? Öyleyse bu zarar kime nereye rücu eder?
Gerçekten merak ediyorum, Osman Gürün ve Ahmet Aras döneminde isale hattı patlamaları sonucu kaç kişiye ne kadar zarar ziyan bedeli ödenmiştir?
*
MUSKİ’den anında yapılan yazılı açıklamada ise “MUSKİ, Bodrum'da patlayan ana isale hattının iş makinesi nedeniyle zarar görmüş olabileceğini açıkladı. Arızanın giderilmesi için çalışmalar sürüyor.” denildi. Bu açıklamada basına şöyle yansıdı:
“Gölköy Mahallesi Demirbükü mevkisinde patlayan CTP ana isale hattıyla ilgili Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi'nden (MUSKİ) açıklama geldi. Kurum, bölgede elektrik ve su altyapısına zarar verildiğini belirterek, arızanın kazı yapan bir iş makinesinden kaynaklanmış olabileceğini bildirdi.
Gölköy Mahallesi Demirbükü mevkisinde akşam saatlerinde meydana gelen ana isale hattı arızasının ardından MUSKİ ekipleri bölgede çalışma başlattı. Kurumdan yapılan açıklamada, tamirat çalışmalarının gece boyunca sürdürüleceği ve çalışmaların tamamlanmasının ardından hattın yeniden devreye alınacağı belirtildi.
MUSKİ tarafından yapılan açıklamada, patlayan içme suyu hattının yanı sıra bölgede bulunan elektrik kablolarının yer aldığı altyapı sistemlerinin de zarar gördüğü ifade edildi. Arızanın kesin nedeninin belirlenmesi ve hatlara üçüncü şahıslar tarafından zarar verilip verilmediğinin ortaya çıkarılması amacıyla emniyet güçlerine başvurulduğu kaydedildi.”
Bu arada hatta gerekli tamirat yapıldı ve daha fazla suyun boşa akması önlendi… Ancak akıllarda şu soru kaldı:
“İsale hattı basınca dayanamayıp mı patladı yoksa kepçe darbesiyle isale hattı mı parçalandı?”
*
Ahmet Aras Başkan o tanıtım toplantısında MUSKİ ile ilgili bilgilendirmede bulunurken özetle şu ifadelerde bulunmuştu:
“Bodrum'a yaptıklarımız ortada. Bugün hepsini tek tek anlatacağız. Yani iki yılda Bodrum'da nereden nereye geldiğimizi önce bir kere bugün burada herkese göstereceğiz. Çok iyi durumdayız. O patlamalarda artık tek CTP kaldı zaten. Onları da değiştirdikten sonra hiç kalmayacak. Biz sadece patlak tamir eden, arıza gideren, yani kriz çözen bir durumdan; artık yöneten bir su idaresine geçtik. Bodrum Yarımadası'ndaki suyu yönetebiliyoruz.”
*
Öte yandan Bodrum’dan bu konuda uzmanlığı olan Ahmet Değirmenci de yaptığı paylaşımda “Bu hatlar sürekli neden patlar?” sorusunu sorup, “4 ana sebep var” diyerek “bilgilendirme” yapar gibi şöyle anlattı:
“1. Mumcular Barajı rakım olarak Bodrum’dan yüksek. Yer çekimiyle gelen su + terfi pompaları = çok yüksek basınç. Hat ∼25-30 km. Bu uzun mesafede basınç dalgalanması olunca boru en zayıf yerden patlıyor. Özellikle tepe noktaları ve vana odaları riskli. 2. Bodrum’un su ihtiyacı yazın 3 katına çıkıyor. Ani vana açma/kapama, pompa devreye girip çıkınca boruda ‘çekiç etkisi’ oluyor. Betonarme borularda bu çatlağa yol açıyor. Çelik, Düktil borularda kaynak yerlerini atar ve ek yerlerinden patlar. 3. Hat 1990’lı yıllarda yapıldı. 30+ yıllık… CTP boru- Torba, Yalıkavak arası zemin kaygan, heyelan bölgesi… *Kazı, yol genişletme çalışmaları borulara zarar veriyor. *Korozyon: Tuzlu hava + toprak = boru dıştan çürüyor. 4. Temmuz-Ağustos’ta Bodrum nüfusu 1 milyona çıkıyor. Hat %120 kapasiteyle çalışıyor. Sürekli yüksek debi + sıcak-soğuk genleşmesi = malzeme yoruluyor. *Son yıllarda nerelerde patladı? *Genelde Torba Kavşağı, Gölköy, Bitez girişleri. Çünkü hem basınç yüksek hem de trafik yükü fazla.
Patlayınca ne oluyor? 1. Bodrum’un %70’i susuz kalıyor. 2. Onarım 2-3 gün sürüyor çünkü 1000 mm çapında boru… 3. MUSKİ tankerle su dağıtmak zorunda kalıyor.
Çözüm için ne yapılıyor? MUSKİ ve DSİ hat boyunca basınç kırıcı vana odaları koydu. Bazı bölgelerde borular değiştirildi, Ayrıca 2. isale hattı projesi konuşuluyor ama daha bitmedi.
Önlemek için ne yapılmalı? Basınç regülatörü, hava tahliye vanası, düzenli kaçak tespiti, SCADA ile anlık basınç takibi yapılmalıdır.
MUSKİ’den izin almadan hiç bir kurum kuruluş kazı yapmamalıdır.”
*
Kim ne derse desin, 2,5 yıla sığdırılan icraatlar anlatılırken soruşturmalar ve liyakat sorunlarıyla anılan MUSKİ’yi “Bodrum’un su sorunlarının çözümü ve kayıp-kaçakların azaltıldığı ve artık patlamaların yaşanmadığı yönünde” açıklamalarla uçurursanız, bu patlama ile Bodrumlu “Hani ne demiştiniz ne oldu?” sorusunu hemen patlatır.
Umarım ana isale hattında patlamaya iş makinasın sorumsuzluğu neden olmuştur…
Sanırım soruşturmanın sonucu açıklanır…
Bu arada ben bugün “Mihrişah Valide Sultan Vakfının Muğla’daki taşınmazlarından” söz edecektim, artık yarın…
---------- ----------
GÜNÜN SÖZÜ: İnsanlar kendi çılgın ihtiraslarının neticelerini kadere yüklerler. --Walter Scott
