Türkiye'de milyonlarca çalışanın en büyük gündem maddelerinden biri yeniden erken emeklilik oldu. EYT yasasının çıkmasının ardından, sadece birkaç gün veya ayla bu hakkı kaybeden 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 arası sigorta girişliler için umut ışığı yeniden belirdi. Meclis kulislerinde hareketlilik sürerken, kademeli emeklilik yasası için hazırlanan yeni bir teklif Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunuldu. Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) ve Orta Vadeli Program (OVP) tartışmalarının gölgesinde, sigorta başlangıç yılı 1999-2000 ve sonrası olanlar için yaş ile prim gün sayısı şartlarının değişip değişmeyeceği büyük bir merak konusu haline geldi. Emekli olamayan çalışanlar 2000 ve 2008 arası kademeli emeklilik tablosunu beklerken, sunulan yasa teklifinin detayları ortaya çıktı.
KADEMELİ EMEKLİLİK YASASI MECLİS'E SUNULDU MU?
Erken emeklilik bekleyen milyonlarca kişiyi heyecanlandıran adım Cumhuriyet Halk Partisi cephesinden geldi. Yeni emeklilik sistemine ilişkin yürütülen tartışmaların arasında, CHP Karabük Milletvekili ve Plan Bütçe Komisyonu Üyesi Cevdet Akay tarafından hazırlanan kademeli emeklilik kanun teklifi Meclis'e sunuldu. Özellikle 2000 sonrası sigorta girişi olan çalışanların yakından takip ettiği bu gelişme ile birlikte, gözler tamamen yasal sürecin nasıl işleyeceğine döndü.
KADEMELİ EMEKLİLİK KİMLERİ KAPSIYOR VE ŞARTLARI NELER?
Cevdet Akay’ın hazırladığı kanun teklifi, Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile Emekli Sandığı Kanunu'nda çok önemli değişiklikler öngörüyor. Teklife göre, 8 Eylül 1999 ile 16 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta başlangıcı bulunan vatandaşlara kademeli emeklilik hakkı verilmesi isteniyor.
Düzenlemenin en dikkat çeken yanlarından biri de memur ve esnafı yakından ilgilendiriyor. Mevcut sistemde 9000 prim günü şartı aranan memur ve Bağ-Kur'lu esnaf için bu sürenin 7200 güne indirilmesi talep ediliyor. Akay, 1999 sonrasında işe başlayanlar arasında çok büyük bir prim günü farkı oluştuğunu, aynı zamanda 1 Mayıs 2008'den sonra işe başlayan esnaf ve memurlar için 9000 gün şartının ciddi bir adaletsizlik yarattığını belirtiyor.
BAKANLIK EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEĞİŞİKLİK YAPACAK MI?
Çalışanlar Meclis'ten çıkacak kararı beklerken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın daha önce yaptığı açıklamalar da hafızalardaki yerini koruyor. Geçtiğimiz aylarda konuya ilişkin değerlendirme yapan Işıkhan, emeklilik sisteminde şu an için bir değişiklik planlamadıklarını, emekli olabilmek için gereken prim ve yıl şartlarının aynı şekilde devam edeceğini söylemişti.
1999 SONRASI KADEMELİ EMEKLİLİK NE ZAMAN ÇIKACAK?
Bakanlığın net duruşuna rağmen, uzmanlar kademeli emeklilik konusunda oldukça umutlu. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş, kademeli emeklilik düzenlemesinin eninde sonunda mutlaka çıkacağını iddia ediyor. Aynı şartlarda çalışan bireylerin sadece küçük prim ve yaş farklarıyla çok farklı muamelelere maruz kalmasının sistemdeki adaleti zedelediğine dikkat çeken Karakaş, EYT sürecinde yaşananların bir benzerinin burada da görüleceğini savunuyor. Hükümetin mevcut gündeminde olmasa bile, 2027 yılında yapılması planlanan genel seçimler yaklaştıkça konunun tekrar güçlü bir şekilde masaya geleceğini öngörüyor.
EMADDER KADEMELİ EMEKLİLİK TABLOSU NASIL OLACAK?
Kademeli emeklilik isteyen vatandaşlar, tıpkı EYT döneminde olduğu gibi dernekleşerek seslerini daha gür duyurmaya başladı. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER), 8 Eylül 1999 sonrası sigortalılar için adil bir geçiş modeli talep ediyor. Derneğin önerdiği kademeli emeklilik tablosunda sigorta başlangıç yıllarına göre yaş ve prim şartları şu şekilde sıralanıyor:
-
1999 - 2000 arası girişliler: Kadınlar 43 yaş, Erkekler 45 yaş (6.400 prim)
-
2001 girişliler: Kadınlar 44 yaş, Erkekler 46 yaş (6.475 prim)
-
2002 girişliler: Kadınlar 45 yaş, Erkekler 47 yaş (6.550 prim)
-
2003 girişliler: Kadınlar 46 yaş, Erkekler 48 yaş (6.625 prim)
-
2004 girişliler: Kadınlar 47 yaş, Erkekler 49 yaş (6.700 prim)
-
2005 girişliler: Kadınlar 48 yaş, Erkekler 50 yaş (6.775 prim)
-
2006 girişliler: Kadınlar 49 yaş, Erkekler 51 yaş (6.850 prim)
-
2007 girişliler: Kadınlar 50 yaş, Erkekler 52 yaş (6.925 prim)
-
2008 girişliler: Kadınlar 51 yaş, Erkekler 53 yaş (7.000 prim)
-
2009 ve sonrası girişliler: Kadınlar 53 yaş, Erkekler 55 yaş (7.200 prim)
Ayrıca kısmi emeklilik için kadınlarda 52 yaş, erkeklerde ise 54 yaş ile 4.500 prim günü şartı talep ediliyor. Milyonların gözü şimdi Ankara'da alınacak yasal kararlarda.
Muhabir: Haber Merkezi
