Bu sene turizm sezonu Muğla’da, tatil için Marmaris’i tercih eden İngiliz turist kafilesinin 22 Mart’ta Dalaman Havaalanı’na inişi ile başladı. Bu sezonun ilk turist kafilesiydi.
İngiltere'den gelen turist grubu için tören düzenlendi. Otel girişinde turistleri çiçeklerle karşılayan Marmaris Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanı Mehmet Ayyıldız, 2026 yaz sezonunun 2025 yılından çok daha verimli geçmesini beklediklerini söyledi… İnşallah…
Türkiye turizminin üç armadasından biri olan Muğla’da inşaat yasağı da 15 Mayıs Cuma günü başladı. Yasaklar kapsamında, ağır nakliyat, hafriyat ve harç gibi inşaat çalışmaları yapılamayacak. Sadece çevreye rahatsızlık vermeyecek küçük tadilatlar yapılabilecek. Altyapı çalışmaları ise ilgili kurumlardan izin alınarak yapılabilecek. Yasaklar her sene olduğu gibi 15 Ekim’de sona erecek.
Yani senelerdir “12 Ay Turizm” hedefinin tutturulamadığı Muğla da sezon resmen 15 Mayıs’ta başlamış oldu…
*
İngiliz turist kafilesinin geldiği 20 Mart Pazar günü Ramazan Bayramı’nın son günüydü. Hafta sonuna denk gelen 3 günlük bayram tatili turizmcinin bir işine yaramadı. Yerli turizm start alamadı. “İdari izin” ile 9 güne çıkan Kurban Bayramı işe yarayacaktır. Beklenen yerli turizm bu bayramda başlayacak, turizmci umutlu…
Kurban Bayramı bu sene 27 Mayıs Çarşamba–30 Mayıs Cumartesi günleri arasına denk geldi. Yarın 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı… Kurban Bayramı’na 8 gün kaldı. 4 günlük bayram 27 Mayıs Çarşamba günü başlayacak, ama tatili 22 Mayıs Cuma günü başlayacak… 31 Mayıs Pazar akşamı sona erecek.
Şimdiden rezervasyonlar başlamış. Dediğim gibi turizmci umutlu, çifte bayram yapacaklar, ama bu uzun zamandır yaşadıkları huzursuzluğu gideremiyor.
Çünkü yaklaşık 2 bin 500 turizm tesisi; otel, apart, pansiyon yerli müşterilerini uğurladıkları gün “işletme ruhsatlarını” kaybetmekle, yani kapanmakla burun buruna…
Bunu Muğla İtfaiyesi’nin hafta sonunda yaptığı açıklamaya göre söylüyorum…
*
MBB Basın Halkla İlişkilerden servis edilen habere “Muğla’da 473 Tesise Uygunluk Raporu Verildi” başlığı atılmış. Bu “Muğla’da 473 tesis Bolu Kartalkaya yangınından sonra yenilenen Yangın Yönetmeliği’ne uygun” demek…
Bunu “Muğla’da 3 bin tesisin 2 bin 500’ünün Yangın Yönetmeliğine uygun raporu yok” diye haber yapanlar da olabilir! Bu “yaz tatili” için Muğla’yı tercih edenlerde sizce nasıl algılanır?
Neyse biz habere devam edelim. Muğla Büyükşehir Belediyesi’nden servis edilen haberde “MBB İtfaiye Dairesi Başkanlığı, Kartalkaya faciasının ardından il genelinde konaklama tesislerinde denetimler sonrasında 473 tesise ‘İtfaiye Uygunluk Raporu’ verirken, eksikliği bulunan işletmelere gerekli düzenlemeleri yapmaları için süre tanıdı.” denilerek şöyle devam edilmiş:
“MBB İtfaiye Dairesi Başkanlığı ekipleri il genelindeki konaklama tesislerinde yangın güvenliği denetimlerini aralıksız sürdürüyor. Kent genelinde Bin 583 konaklama tesisi ile restoran işletmecileri itfaiyeye müracaata bulundu. Büyükşehir Belediyesi İtfaiye ekipleri tarafından şu ana kadar Bin 213 konaklama tesisinde yangın sistemleri kontrolü gerçekleştirildi. Yapılan incelemelerde işletmelerin yangın güvenliği açısından mevcut durumları değerlendirilerek eksiklikler tespit edildi. İtfaiye uygunluk raporu almayan tesisleri eksikliklerinin giderilmesi için süre verildi.”
*
Haberde yer alan bilgilere göre, denetimlerde il genelinde toplam 473 konaklama tesisine itfaiye uygunluk raporu verilirken, ilçeler dağılımı “Marmaris’te 156, Fethiye’de 106, Ortaca’da 49, Datça’da 46, Bodrum’da 39, Köyceğiz’de 22, Ula’da 22, Milas’ta 19, Dalaman’da 5, Menteşe’de 7 ve Seydikemer’de 2” şeklinde gerçekleşmiş.
MBB Başkanı Ahmet Aras il genelinde sürdürülen denetimlerle ilgili “turizm kentinde tüm işletmelerin gerekli tedbirleri eksiksiz yerine getirmesi gerektiğini” belirterek “Kartalkaya’da yaşanan acı olay hepimizi derinden üzdü. Benzer olayların yaşanmaması için Muğla’mızda konaklama tesisleri ve restoranlarda yangın güvenliği denetimlerini titizlikle sürdürüyoruz. İtfaiye ekiplerimiz; işletmelerimizin eksiklerini belirliyor, gerekli yönlendirmeleri yapıyor. Amacımız vatandaşlarımızın ve misafirlerimizin güvenliğini en üst seviyede sağlamaktır. Muğla dünyanın önemli turizm kentlerinden biri. Bu nedenle tüm tesislerimizin yangın güvenliği konusunda gerekli standartları taşıması büyük önem taşıyor.” ifadesinde bulunmuş.
Turizm ve konaklama tesislerin yenilenen Yangın Yönetmeliğine göre eksiklerini giderip, Muğla İtfaiyesi’nden “güvenlik belgesi” sahibi olmaları için verilen sürenin 31 Mayıs’ta dolmasına 8 gün var. Şu ana kadar 500’e yakın tesise yönetmeliğe uygunluk belgesi verildiğine göre kalan yaklaşık 2 bin 500 tesis kaç aydır yapamadığını 8 günde yapabilir mi? Zor değil, imkansız…
Bu durumda ne olur? Süre bir kere daha uzatılır mı? Uzatılmazsa, sezonun başladığı şu günlerde 2 bin 500 tesis bir anda kapatılır mı? Bu konuda ne düşünülüyor?
Bu soruların yanıtı yok… Varsa da açıklayan yok. Son anda Cumhurbaşkanı Erdoğan mı açıklar bilinmez, ama herkesin gözü kulağı Cumhurbaşkanında…
*
Görüldüğü gibi çok sayıda tesis henüz “itfaiye uygunluk raporu” alabilmiş değil… İtfaiye denetlediği tesislerden Bin 110’una eksiklerin tamamlanması için süre vermiş, ama ne kadarlık süre bilmiyoruz. Sahada özellikle şu eksikler öne çıkıyor;
Yangın algılama sistemi, Sprinkler sistemi, Yangın kapıları, Acil çıkış düzenlemeleri, Duman tahliyesi, Kaçış koridoru standardı, Elektrik tesisatı yenilemeleri, Yangın merdiveni uygunluğu… En büyük etkiyi ise: eski butik oteller, küçük pansiyonlar, apart işletmeleri, ruhsatı eski mevzuata göre alınmış tesisler hissediyor.
Özellikle Muğla’da: Bodrum, Marmaris, Fethiye’de ve özellikle Datça, Dalyan ve Akyaka gibi bölgelerde çok sayıda küçük ölçekli tesis bulunduğu için dönüşüm maliyetleri oldukça yükselmiş bulunuyor.
Sektörde şu anda konuşulan ana konu: Bazı tesislerin hızlı tadilatla açılmaya çalışması; Bazılarının sezonu kaçırma riski… Bazılarının ise tamamen kapanma ihtimali…
*
Kapanma sonucu Muğla’da tesis sayısı azalabilir ama kalite artabilir…
Tabii yine de risk ciddiye alınmalı. Çünkü bugün açıklanan tablo şunu gösteriyor: Yaklaşık 3 bin belgeli tesis var. Bin 583 tesis denetim için başvurmuş. Yani “Beni denetleyin” demiş. Ki orada uzun zamandır kuyruk var… Denetimde 473 tesis uygunluk almış. İşte bu tablo birkaç kritik sonucu beraberinde getiriyor:
Türkiye’nin en büyük yatak kapasitesi merkezlerinden biri olan Muğla’da; Bodrum, Marmaris, Fethiye, Ortaca ile özellikle yaz sezonunda milyonlarca geceleme üretiliyor. Kapanmalarla eğer ciddi sayıda tesis uygunluk raporu alamazsa; yatak arzı düşer, fiyatlar yükselir, son dakika rezervasyonları zorlaşır, arz şoku oluşabilir…
Özellikle: küçük oteller, pansiyonlar, apartlar, butik işletmeler piyasadan çekilirse orta gelir turist segmenti olumsuz etkilenebilir. Rezervasyon iptalleri başlayabilir Asıl kritik mesele de bu… Eğer: “uygunsuz tesis” listeleri yayılırsa, (ki başta da buna dikkat çektim) ruhsatlar iptal edilmeye başlarsa, tur operatörleri risk görürse şunlar yaşanabilir: rezervasyon iptalleri, otel değişiklikleri, overbooking, son dakika turist kaymaları…
Ki özellikle: İngiltere, Almanya, Rusya pazarındaki büyük tur operatörleri güvenlik konularında çok hassastır. Bir otelin “yangın uygunluğu yok” haberi uluslararası basına düşerse domino etkisi yaratabilir…
*
Muğla İtfaiyesi’nin 473 rakamı aslında ciddi bir alarmdır…
Muğla’daki turizm kapasitesi kâğıt üzerinde çok büyük, ama bunun önemli bir kısmı yeni güvenlik standartlarına tam uyumlu değil… O yüzden bugünkü tablo aslında şunu söylüyor: “Mevcut turizm büyüklüğü ile mevcut güvenlik/denetim altyapısı arasında fark var.” …
Bu bir “temizlik ve standardizasyon süreci” olarak da görülebilir. İtfaiyenin verilerine göre: Bin 583 başvuru var. Bin 213 denetim yapılabilmiş. Sadece 473’ü uygun bulunmuş. Kalanın eksiklerini verilen sürede gerçekleştirebileceği ise meçhul… Oran ise oldukça düşük. Bu da şu ihtimalleri düşündürüyor:
Tesislerin önemli kısmı yeni standarda hazır değil… Mevcut mevzuat geçmişte gevşek uygulanmış, Özellikle küçük işletmeler teknik olarak zor durumda ve sezon öncesi büyük bir yetişme telaşı var.
Bu nedenle sektör şu an fiilen “acil dönüşüm süreci ve sancısı” yaşıyor.
Bu süreç ekonomik olarak sancılı olacaktır. Muğla’da turizm sadece otellerden ibaret te değil: restoran, transfer, marina, tedarikçi, emlak, eğlence, personel piyasası, tamamı turizme bağlı. Dolayısıyla kitlesel kapanma: işsizlik, gelir kaybı, sezon daralması, rezervasyon paniği yaratabilir.
Tabii Marmaris, Fethiye, Bodrum gibi ilçeler çok hassas, ama “2 bin 500 tesis bir gecede kapanacak” senaryosu da düşük olasılık olarak görülebilir. Bunu gerçekçi okumak lazım. Çünkü: merkezi hükümet, belediyeler, Turizm Bakanlığı, tur operatörleri böyle bir şoku yönetmek zorundadır.
Muhtemel senaryo: “çok riskli tesislerin kapatılması, diğerlerine ek süre, etaplı uyum, sezon içinde kontrollü geçiş” olarak düşünülebilir. Yani 31 Mayıs tarihi büyük ihtimalle: “sert bir baskı ve hızlandırma tarihi” olmakla birlikte fiili uygulama daha kademeli olabilir.
Bu süreç Muğla turizmini değiştirebilir…
*
Uzun vadede şunlar olabilir:
Çok sayıda küçük tesis; Daha az ama daha standart tesis… Esnek denetim; Sert güvenlik denetimi… Düşük maliyetli işletme; Yüksek yatırım ihtiyacı… Aile pansiyonculuğu ağırlığı; Kurumsal işletmecilik… Ucuz kapasite bolluğu; Daha pahalı konaklama…
Yani Muğla: daha güvenli, daha pahalı, daha profesyonel, daha az “dağınık” bir turizm yapısına evrilebilir.
En kritik soru ise “Muğla bu dönüşümü kaldırabilir mi?” sorusu olacaktır. Çünkü: turizm kapasitesi çok büyük, yapı stoğu eski, sezon baskısı yüksek, yatırım maliyetleri ağır.
Bu yüzden önümüzdeki birkaç ay: sektör, belediyeler, bakanlık, tur operatörleri arasında yoğun pazarlık ve geçiş süreciyle geçebilir. Bugünkü tabloyu ise şöyle özetlemek mümkün:
Muğla turizmi ilk kez “büyüme” değil, “standart ve güvenlik” ekseninde yeniden şekilleniyor…
--------------- ---------------
GÜNÜN SÖZÜ: Ne kimsenin önünde eğil, ne kimseye dil dök… --Gabriel Garcia Marquez
