“Orman Kanununun 16’ncı Maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelik” yayımlandı.

Yönetmelik, 6831 sayılı Orman Kanununun 16’ncı maddesine göre verilecek izinlere, rehabilite işlemlerine ve izinlerden tahsil edilecek bedellere ait iş ve işlemleri düzenliyor.

Benim bu “Amaç ve kapsam” başlığı altında “MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanununun 16 ncı maddesine göre verilecek izinlere, rehabilite işlemlerine ve izinlerden tahsil edilecek bedellere ait iş ve işlemleri düzenlemektir.” diye başlayan Yönetmelikte daha çok Üçüncü ve Yedinci bölümler dikkatimi çekti.

Üçüncü bölümde maden, mermer, kömür ve ham madde için kazılan alanların “rehabilitasyonunun” nasıl olacağı anlatılırken, Yedinci bölümde de madencilerin, mermer, kömür ve ham maddelerin çıkarılması ve işlenmesi sonunda ortaya çıkan atıkları ortadan kaldıracak tesislerin bulunduğu yerlerde izin ve ruhsat alımlarını daha da kolaylaştırmış.

Buna karşılık söz konusu tesis olmayan yerlerde ise izin ve ruhsat alabilmek pek kolay görünmüyor...

+

RAHABİLİTE VE REHABİLİTASYON

Yenilenmiş Yönetmeliğin önce Üçüncü Bölümüne bakalım.

24 Eylül 2024 Salı günü Resmi Gazete’de yayınlanan “Orman Kanununun 16’ncı Maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelik” ile orman alanlarında maden ruhsatı almak artık eskisi kadar kolay olmadığı gibi madencilik faaliyeti sırasında tahrip olan alanların rehabilite ve rehabilitasyon işlemleri de ocak faaliyete geçer geçmez başlıyor.

“Rehabilite, Rehabilitasyon Projesi, Takip ve Kontrol” başlığı altında Madde 12- (1) de “ İzin sahibi, madencilik faaliyeti yapacağı sahayı, rehabilitasyon projesine uygun olarak rehabilite etmek zorundadır. (2) Rehabilite yapılacak alanın kullanım öncesi dönemde çoraklık ve verimsizlik gibi olumsuz nitelikler taşıyor olması, alanda rehabilite yapılmaması için gerekçe olarak gösterilemez.” deniliyor ve şöyle devam ediliyor:

“(3) Rehabilite, madencilik faaliyetlerinin başlamasıyla birlikte başlar, madencilik faaliyetleri sırasında devam eder, iznin bittiği tarihte rehabilitenin de bitirilmesi esastır. Bu tarihte rehabilitenin bitirilemediğinin heyetçe tespit edilmesi ve izin sahibinin talebi halinde bölge müdürlüğünce bir yıl ek süre verilir. Rehabilite için verilen bu ek sürede madencilik faaliyetine izin verilmez. Bu sürede bedellerin alınmasına devam edilir. Aksi halde bu işlem orman idaresince yapılır veya yaptırılır. Yapılan masraflar ilgili ruhsata ilişkin olarak Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ruhsat sahibinden alınan bedel ve teminatlardan karşılanır. Bu bedelin yetersiz kalması halinde eksik kalan tutar izin sahibinden rızaen, ödememesi durumunda yasal yollarla tahsil edilir. Ayrıca bu sahaların rehabiliteye hazırlık maksatlı toprak dolgu izinlerine konu edilmesi halinde, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünden rehabilitasyon amaçlı alınan bedel ve teminatlar istenir.”

Burada “Rehabilite, madencilik faaliyetlerinin başlamasıyla birlikte başlar, madencilik faaliyetleri sırasında devam eder, iznin bittiği tarihte rehabilitenin de bitirilmesi esastır.” ifadesi çok önemli...

Bakalım bundan sonra göreceğiz...

+

Rehabilite ve rehabilitasyonu konu alan Üçüncü Bölümün 4’ncü Maddesinde de izni iptal edilen yerlerle ilgili “İzni iptal edilen maden tesis ve altyapı tesisleri bildirime gerek kalmaksızın bir yıl içerisinde izin sahibi tarafından sökülerek ormanlık alanın dışına çıkartılır. Taşınmayan maden tesis veya altyapı tesisleri izin sahibinin talebi veya orman idaresinin ihtiyaç duyması halinde eksiksiz ve bedelsiz olarak orman idaresinin sabit kıymetlerine alınabilir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından tesisin 15/7/2015 tarihli ve 29417 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Maden Atıkları Yönetmeliğine uygun olarak kapatılıp kapatılmadığı hakkında görüş istenir, görüş sonucuna göre izin sahibinin sorumluluğu devam eder veya sona erer.” denilirken 5’nci Madde de şöyle denilmiş:

“Kazı gerektiren maden arama veya rehabilitasyon projesi istenmeyen maden tesis ve altyapı tesis izinlerinde madencilik faaliyetleri ile bozulan alan izin sahibince izin öncesi topoğrafik yapı ile uyumlu hale getirilir. Aksi halde orman idaresince bu işlemler yapılır veya yaptırılır. Yapılan masraflar izin sahibinden rızaen, ödememesi durumunda yasal yollarla tahsil edilir. Ayrıca rehabilitasyon projesi istenmez.”

Bu arada 7’nci Madde de “İznin devredilmesi durumunda söz konusu alanın rehabilite sorumluluğunun yeni izin sahibi için de aynen geçerli olduğu” belirtilirken, 8’nci Madde’de de “İznin herhangi bir nedenle iptal edilmesi halinde rehabilite sorumluluğunu ortadan kalkmayacağı” belirtilmiş ve 9’ncu Madde de ise “İzin verilen sahada işletme ruhsatının herhangi bir sebeple sona ermesi halinde verilen izinin iptal edileceği” belirtilerek, şöyle denilmiş:

“Ancak izin sahasından üretilmiş ve izin sahasında mevcut madenlerin, pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların, ruhsat sahibince nakledilmesi için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün uygun görüş yazısına istinaden 3213 sayılı Kanun kapsamında sayılan mücbir sebepler ve beklenmeyen haller dışında arazi izin bedeli alınarak altı ay süre ile izin verilir. Bu süre içerisinde nakledilmeyen ve ekonomik değeri olan madenlerin, pasa, bakiye, atık/artık ve cürufların Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünün uygun görüşüne istinaden valilikler tarafından ihale ile satılması halinde de taşıma işleminin yapılması için arazi izin bedeli alınarak izin verilir.”

+

ÇİMENTO VE BENZERİ TESİSLERLE İLGİLİ YEDİNCİ BÖLÜM

Yedinci Bölüm’ün 29’ncu Maddesi’nin 12’nci Bendinde Çimento Tesisi ve benzeri tesisler yeni “Maden ruhsatı” alımlarında aranan koşullardan biri haline gelmiş.

Yedinci Bölümde “Kısıtlamalar ve istisnalar” başlığı altında MADDE 29 da şöyle denilmekte:

“(1) Muhafaza ormanları, gen koruma alanları, tohum meşcereleri ile orman parklarında 3213 sayılı Kanunun 2 nci maddesindeki I(a), I(b) ve II (a) Grup madenler ile kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda dolgu amaçlı kullanılan her türlü yapı hammaddesi üretimi için yapılacak madencilik faaliyetlerine izin verilmez. Ancak muhafaza ormanlarında, gen koruma alanları, tohum meşcereleri ile orman parklarında; bu gruplardaki madenlere Bakanlıkça bu Yönetmeliğin yayımından önce verilen izinlerin süre uzatım talepleri Değerlendirme Komisyonu tarafından incelenerek izne konu edilebilir.”

Maddenin 12’nci Bendinde de şu ifadelere yer verilmiş:

“Hammadde üretim izni talep edilen alanın 20 kilometre yakınında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğünce tespit edilen pasa, artık ve atık olması halinde öncelikle yatırımın yapılacağı projede kullanılır. Talep sahibi tarafından söz konusu pasa, artık ve atığın projede kullanılması için fiziksel ve kimyasal özelliklerinin uygun olmadığının talep eden kurum dışında bir uzman kuruluş raporu ile belgelendirilmesi halinde, hammadde üretim izin belgesi veya maden ruhsatı ile kamu kurum ve kuruluşları yatırımlarına malzeme temini sağlayacak madencilik faaliyetlerine; meşcere tipi kapalılığı 3 olan alanlar hariç, ormanlık alanlarda izin verilebilir. Ancak yatırımın yapılacağı yere en az 5 kilometre mesafede 3 kapalıdan daha düşük orman alanı bulunmaması halinde meşcere tipi kapalılığı 3 olan ormanlarda da izin verilebilir.”

Peynir ekmek gibi maden ruhsatının dağıtıldığı Muğla’da bakalım bu yönetmelikten sonra neler olacak...

---------------                 --------------

GÜNÜN SÖZÜ; Mustafa Kemal İngilizleri yeninceye kadar Tanrıyı da İngiliz zannediyordum.-Mahatma Gandhi