Başlıktaki ilk kelimeyiyanlış yazmadım. Onun "Hyde" yazılıp "hayt" okunduğunu biliyorum. Benimanlatacağım bir bitki. Anadolu'da genel adı "hayıt" olan bir bitki. Latince adı"agnos-castus" imiş ve namus otu demekmiş. Çünkü hayıt tohumu şehveti köreltirmiş; bu yüzden rahipler şehvetleriniköreltmek için bunu suyunu içerlermiş. Benim amacım hayıt'ın faydalarınıanlatmak değil. İnternette uzun uzun var bu tür bilgiler.

Ben sizlereşehirlerimizde hayıt bitkisinin ağırlıkta olduğu " Hayıt Parkları" yapılmasıkonusunda görüşlerimi ifade edeceğim.

Hayıt,Anadolu'nun her yerinde yetişiyor. Özellikle dere kenarlarında bol miktardabulunur. Bizim oralarda (Manisa) dere kenarlarıyla beraber arazi sınırlarındada bolca yetişir.

Çocukluğumun ilk9 yılı köyde geçti. Evimizin yanındaki derede bir grup hayıt vardı. Buhayıtların altı zaman zaman oyun mekânımızdı. Gölgesi iyi olurdu. Dikeni deolmadığından altında girer evcilik oynardık. Yaprağının kokusu da hoş gelirdi,çiçeğinin kokusu da. Yıllar sonra çiçeğinin kokusunun leylak kokusunabenzediğini fark edecektim. Ciddi ciddi biyolojik bilgisi olanlar hayıtı başkafamilyadan gösterirler ama bana göre hayıt, leylakgillerdendir.

Güzel kokularaltında hayıt yapraklarını tütün gibi görür, tütün dizer gibi, yapraklarıuzunca dikenlere dizerdik.

Hayıtınçatalından çok güzel sapan çatalı (Biz "gıcır" derdik sapana) yapılırdı. Yenigelişmeye başlayan dal takip edilir ve kesime uygun zaman gelince kesilir.Şayet dengeli bir biçimde U şeklinialmıyorsa, iple bağlanarak kurumaya bırakılır ve kuruyup istene şekli alınca lastik bağlanaraksapan yapılır. Siz sapan yapın ama kuş vurmayın; sadece müzelik değer olarakkalsın evinizde.

Hayıt dallarıylasepet de örülür. Daha doğrusu, dere kamışıyla beraber hayıt dalı sepetin esasham maddeleridir.

Hayıtlarbudandığında yeni filizler dümdüz çıkar. 1 santim kalınlığında ve bir-bir buçukmetre uzunluğundaki hayıt dalı kesildikten sonra demet halinde kurumayabırakılır. Kuruyunca havuzlarda suyun içinde bekletilerek esnekliği arttırılır.Bu dallar yarılarak veya bütün halinde sepet-kelter örülmesinde kullanılır.

Günlük hayattaartık örgü sepet ve kelterler kullanılmıyor. Hepsinin yerini plastik kaplaraldı. Sadece benim gibi meraklıların aldığı bir eşya oldu kamış-hayıt kaplar.

İşte onudiyordum.

Hayıt, günlükhayatın bir parçası olarak da çok kullanılabilecek bir bitki ama ben daha çokonun Haziran-Ağustos aylarında 3 ay kadar çiçek açmasını çok severim. Beyazı,açık moru (lila), koyu moru dere kenarlarını çok iyi süsler. 3 ay kadar çiçekömrü olduğundan acaba diyorum, belediyeler şehrin uygun yerlerine "Hayıt Parkı"yapsalar da bir de oraya çevreyle ilgili konuşmak isteyenlere serbest kürsükoysalar. Hani "Hyde Park" ile ses benziyor ya, bir de işlev benzerliğikursalar, kötü mü olur?

Bütün yaz hayıtçiçeklerinin açtığı ve kokusunun yayıldığı bir parkta güzel konuşmalar yapılsane kadar güzel olur değil mi Süheylâ?