Görgü ve nezaket; anlam veiçerik olarak birbirine yakın görülen, hatta birçok kitapta birbirinin yerinekullanılan iki farklı kavram. Maalesef, bunu düzelten bir bilgi de bulunmadığıiçin yanlış anlayış yerleşik bir hal alıyor.
Görgü, bir durum karşısındaveya bir ortamda uyulması gereken davranış biçimleridir. Yani genel davranışkurallarıdır. Toplumun, bireyden uymasını talep ettiği standart davranışbiçimleridir.
Nezaket ise, bu geneldavranış biçimlerini ve kuralları bir tarafa bırakarak ya da kuralların biradım ötesine geçerek daha incelikli, daha özenli, daha kibar davranmaktır.Evet, yanlış duymadınız; nezaket, genel kuralın dışına çıkmaktır. Nezaket, birbakıma genel kuralı pas geçmektir.
Bu tanımlardan sonra görgü venezaket arasındaki farkı örneklerle açıklamaya çalışalım.
Trafikte hız ve sürüşkurallarına uygun araç kullanmak görgüdür. Trafikte seyir halinde bir insanveya hayvanın yanından geçerken yavaşlamak, yağışlı havalarda kaldırımdanyürüyenlerin yanından yavaş geçmek nezakettir.
Trafikte seyrederkenkurallara uygun bir şekilde araç kullanmak görgüdür. Elinde eşyası, kucağındaçocuğu ile yol kenarında bekleyen kişiyi gören sürücünün, yaya geçidi veyaışıklı ikaz olmasa bile yavaşlayarak veya durarak yayaya geçiş imkânı vermesinezakettir.
Bir işini görmek için sırayageçmek görgüdür. Arkasındaki kadına, yaşlıya veya büyüğe sırasını vermeknezakettir.
Odadan, binadan, asansörden,toplu taşıma araçlarından çıkan kişiye öncelik vermek görgüdür. Odadan, binadançıkmak üzere olan kişinin, kapıyı tutup girene öncelik vermesi nezakettir.
İkili veya grup halindeyapılan yürüyüşlerde kapıdan geçiş önceliği sağdaki kişiye ait olduğundansağdaki kişinin kapıdan önce geçmesi görgüdür. Önden geçen kişinin kapıyıtutarak diğerlerinin geçişine eşlik etmesi nezakettir.
Misafiri buyur edip onaikramda bulunmak görgüdür. "Kahvenizi nasıl alırdınız?" diyerek ikram teklifindebulunmak nezakettir.
Misafire ikramda bulunmakgörgüdür. Kendisi daha önce yemiş/içmiş olsa bile, misafiri yalnız bırakmamakiçin ikram ettiği şeyi kendisinin de yemesi/içmesi ya da sofrada misafire eşliketmesi nezakettir.
Misafirin getirdiği hediyeyeteşekkür etmek görgüdür. Hediyeyi misafirin önünde açmak ve teşekkür ettiktensonra görünür bir yere koymak ya da bir yiyecek ise çayın-kahvenin yanındaikram etmek nezakettir.
Merdivende erkeklerin arkadançıkması ve önden inmesi görgüdür. Ancak kadını rahatsız etmemek için erkeğinönden çıkması nezakettir.
Hanımları sağına alarakyürümek görgüdür. Kaldırımda yürürken kadını iç tarafa alarak yol tarafındanyürümek nezakettir.
Yolda yürürken insanlarırahatsız etmeyecek şekilde ve belirli bir mesafede yürümek görgüdür. Karanlıkbir yol veya sokakta önünde giden kişiyi rahatsız etmemek veya korkutmamak içinkarşı kaldırıma geçerek yoluna devam etmek nezakettir.
Sofraya/masaya birlikteoturan insanların birlikte yemesi ve birlikte kalkması görgüdür. Sofraya/masayasonradan gelerek yemeğe başlayan kişinin yemeğini bitirmesini beklemeknezakettir.
Sözleşilen vakitte buluşmayerinde olmak görgüdür. Her ihtimale karşı tedbirli olmak için randevusaatinden makul bir süre önce buluşma yerinde olmak nezakettir.
Bir işi gören, yardım eden,ikram eden kişiye bu eyleminin sonunda teşekkür etmek görgüdür. Ancak bir işin,ikramın veya hizmetin başlangıcında teşekkür etmek nezakettir.
Haftaya devam edelim.
Nezaketle kalın.
18.08.2021
