“Yanan ormanlar küllerinden doğacak”...
Bence de öyle. Ama son yıllarda başka türlü oluyor. Doğayı kendi haline bırakmıyor, hemen ağaçlandırma yoluna gidiyoruz. Bir acelemiz var. Toplumsal bir baskının sonucu bu... Nitekim Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, yanan alanların yeniden ağaçlandırılacağını açıklarken “Yanan ormanlık alanlar bir sonraki yılın sonuna kadar mutlaka ağaçlandırılır. Hep böyle olmuştur. Bu yıl da hasar görenler önümüzdeki yılın sonuna kadar ağaçlandırılacak” dedi.
Aslında hep öyle olmamıştır. Son yıllarda böyle oluyor. Çünkü ormanların yakıldığına ve yanan alanların turistik tesis yatırımcılarına açıldığına dair bir kanı var. Hal böyle olunca, “ormanların turistik tesis için yakılmadığının” adeta kanıtı olarak herhangi bir yangının ardından hemen ağaçlandırma seferberliği başlatılır oldu...
Milliyet Gazetesi’nin “Yanan ormanlar küllerinden doğacak” diye başlattığı kampanyayı görünce “Eyvah yine doğaya müdahale geliyor, hem de gazete öncülüğünde” diye düşündüm.
Sonra öğrendim ki değilmiş... Bir de “Ormanı Temizle Yangınlara Dur De!” diyorlarmış...
xx xx xx
Orman yangınları binlerce hektar ormanlık alanın küle dönmesine neden oldu. Son 10 günde yine her yanımız yandı... Her sene yanıyor... Her sene gazeteler “Ciğerimiz yanıyor” diye arabesk başlıklar atarken, bilen bilmeyen sosyal medyada fetva veriyor: “Çam yerine zeytin dikelim”, “Orman yangınları çamların ve kozalakları yüzünden yayılıyor”... “Ormanları otel yapmak için yakıyorlar”... Vs, diğerlerini biliyorsunuz...
Bakan Yumaklı da yanan alanların yapılaşmaya açılacağı iddialarına karşılık önceki bakanlar ve genel müdürler gibi “Teminat anayasadır. Ormanlık alanlar farklı bir şekilde değerlendirilemez. Yasaya karşı mı geleceğiz. Yanan hiçbir ormanlık alan yapılaşmaya açılmamıştır” diyor.
Beni de bi gülmek alıyor... Daha yeni 11 ilin “orman sınırları” değişmedi mi? İçinde Muğla’nın da olduğu o 11 ilin orman sınırları neden değişti?
Yalan dolan yok... Çıkan haberlerin kaynağı Anadolu Ajansı... Aralık 2023’de Resmi Gazete'de yer alan Cumhurbaşkanı imzalı karara göre, Antalya, Balıkesir, İstanbul, İzmir, Kütahya, Manisa, Muğla, Mersin, Sivas, Trabzon ve Yozgat'taki bazı alanlar, orman sınırları dışına çıkarıldı. Neden? Bilen yok!..
Karara göre, orman sınırları dışına çıkarılan alanların iki katından az olmamak üzere, devletin hüküm ve tasarrufu altında veya Hazine'nin özel mülkiyetinde bulunan taşınmazlardan, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) tarafından Orman Genel Müdürlüğüne orman tesis etmek üzere tahsis yapılacağı belirtildi.
Ne anladınız? Ben de bir şey anlamadım. Bir iki kere daha okuyunca anladım, bir “orman alanı” oralarda ne yapılacaksa ormandan çıkarılıyor, karşılığında elden çıkarılan alanın 2 katı kadar “ağaçlandırılmak üzere” Hazine’den arazi tahsis ediliyor... Hiç merak etmeyin, yanan alanlar imara açılmıyor!
Anlamadınız mı?
xx xx xx
Gerçekten de ormanlarımızın “turistik tesis” için filan yakıldığı yok.
Muğla’dan Hatay’a kadar değil, İspanya’dan, İtalya’dan, Yunanistan’dan Hatay’a kadar Akdeniz’de çam ormanlarının “huyu” bu... Yanıyorlar... Allah’ın mucizesini veya herhangi bir nedenle “mucize” arayan varsa bu ormanlara baksın...
Bu ormanlar bir şekilde yanıyor ve yangından geride kalan küllerin içine “kapanmış” olarak saçılmış kozalaklar açılıyor ve dağılan tohumlar o küllerin yardımıyla filizleniyor...
Müdahale etmezseniz doğa kendini yeniliyor...
Tabii müdahale değil da bu “döngüye yardım edilirse” sonuç keyifli oluyor... Meğer Milliyet Gazetesi’nin başlattığı ve ilk ikisini Urla ve Manisa’da gerçekleştirdiği kampanyanın üçüncü ayağı Marmaris oldu.
Merak etmeyin ormanlar elbette, ille de ormanda mangal yakmak, sigara izmariti, cam şişe atmak ve anız yakmak gibi “ilkelliğimiz” olsa da otel yapmak için yakılmıyor. Orman yangını bu, “insanın” olduğu her yerde çıkar... Otelciye yer lazımsa, ormandan “tahsis” yaparız, olmuyorsa ormandan bir kısım alanı orman dışına çıkarıveririz... Bunun için orman yakılmaz...
Tabii Muğla’da nereler orman dışına çıkarıldı, oralarda ne yapılıyor çok merak ediyorum. Siz etmiyor musunuz?
xx xx xx
Son yangınlardan sonra TEMA başta olmak üzere birçok sivil toplum örgütü çok samimi duygularla yanan alanlar için ‘hemen ağaçlandıralım’ derken, bazı STK’lar o alanları tekrar yeşertebilmek için fidan bağışı kampanyaları başlattı. Uzmanlar ise “yanan ormanların küllerinden doğma özelliğine” dikkat çekerek, yangın sonrası ormana hatalı müdahaleden kaçınılması gerektiği uyarısında bulunuyor. Yangın Ekolojisi Uzmanı Prof. Dr. Tuncay Neyişçi, “Ormanlara yangınlardan sonra en az bir yıl şans verin.” diyor...
Onların açıklamalarını önemseyen Milliyet Gazetesi de “Ormanı Temizle Yangınlara Dur De!” başlığı ile kampanya başlattı.
Kıyı Ege Belediyeler Birliği ve Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’ın ve Marmaris Belediye Başkanı Acar Ünlü’nün ev sahipliğinde Marmaris’te yapılan Kıyı Ege Belediyeler Birliği Encümen toplantısının yanında Milliyet Gazetesi’nin forumu da yapıldı.
Encümene ve dolayısı ile foruma Narlıdere Belediye Başkanı Erman Uzun, Dikili Belediye Başkanı Adil Kırgöz, Karaburun Belediye Başkanı Av.İlkay Girgin Erdoğan, Ayvalık Belediye Başkanı Mesut Ergin, Tire Belediye Başkanı Hayati Okuroğlu katıldı.
Kıyı Ege Belediyeler Birliği Ağustos ayı Encümen toplantısında ana gündem maddesi orman yangınları olurken, orman yangınları konusunda alınacak tedbirler, yangınlarının söndürülmesinde en güçlü etken hava filosunun güçlendirilmesiyle ilgili bakanlığa yazı yazılması, önleyici tedbirlerden zeytinliklerin temizlenmesi gibi konular masaya yatırılırken, ‘su yönetim planı’ ve belediyelerin borçları konuları da ele alındı...
xx xx xx
Kıyı Ege Belediyeler Birliği ve Milliyet gazetesi iş birliğiyle düzenlenen Orman Yangınları ile Mücadele Forumu’nda ise yangınlara karşı atılabilecek adımlara ilişkin öneriler masaya yatırıldı. Toplantı, yangınlarla mücadelede ilk meyvesini verdi ve Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Aras, yollarda yangınlara karşı uyarıcı tabela eksikliğini gidermek için hemen talimat vereceğini açıkladı.
Toplantıya Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Kıyı Ege Belediyeler Birliği’ne üye belediye başkanları, CHP Muğla Milletvekilleri Gizem Özcan, Süreyya Öneş Derici ve Cumhur Uzun, Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir, Milliyet yöneticileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşu temsilcileri katılmış. Keşke böyle bir toplantıya Muğla Orman Bölge Müdürlüğü ve Kavaklıdere, Seydikemer Belediyeleri de katılmış olsaymış. Böyle önemli bir organizasyona imza atan Milliyet Gazetesi bunu nasıl düşünememiş şaşırdım...
xx xx xx
Başkan Aras forumda yaptığı konuşmada büyük Marmaris yangınlarına değinerek, “2021’de orman yangılarıyla karılaştık ve büyük tecrübe kazandık” diyerek şunları söyledi:
“Milliyet gazetesi ‘geleceğimiz yanmasın’ mottosuyla hareket ediyor. Bizler önlem almak zorundayız. Son çıkan yangınların sebepleri dikkatsizlikten kaynaklanıyor, bazen sabotaj diyoruz. 2021’de Mazı yangınında 18 bin hektar yandı. Yine geçenlerde Yatağan’da arıcılarımızın çalışması esnasında yangın çıktı. Tabii ki yangın çıksın istemezler ama bilinç noksanlığı var. Yol kenarındaki tabela projesine hemen başlanması talimatını veriyorum. Yangınların diğer bir sebebi ise enerji hatları. Firmalar bakım maliyetlerine pek katlanmak istemiyorlar. Öncelikle önleme konusunu gündeme almalıyız. Vatandaşların yangın çıkaracak hiçbir faaliyette bulunmamaları lazım. Ormanları orman köylüsüne zimmetlemek zorundayız. Ormanda biriken kozalak gibi malzemeleri geri dönüşüme sokabiliriz. Köylüyü ormana sokmadan biz bu işi çözemeyiz.”
Milliyet Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir bu yılın başında arkadaşlarıyla “Biz bu sene bu ülkeye olan borcumuzu ödemek için ne yapmalıyız?” sorduklarını belirterek “Dedik ki kendi beden gücümüzü işin içine koyalım gidelim ormanlardaki yangına sebep olan yanıcı tutuşturucu çöpleri temizleyelim. Bizim arkadaşlarımız geldiler, belediyeden, halktan geldiler. Sonra bu işi Türkiye’nin uzmanlarıyla beraber yapalım dedik. Sağ olsun Ahmet Başkanımız da bizi kırmadı, ilk teklifimiz ‘gelelim burada da orman temizleyelimdi. Ama bugün bulunduğumuz noktaya geldik.” derken, Marmaris Belediye Başkanı Acar Ünlü “Yangınlarda son dönemde en fazla mağdur olan bölgelerden bir tanesi Marmaris bölgesi. Bu anlamda da bu toplantının burada yapılması önemli. Marmaris’te bir de ekonomi yandı. Dünyadaki çam balının yüzde 70’i yangınlara kadar Marmaris’te yapılıyordu. Yangınlardan sonra hem bir ekonomi hem de yüzyıllardan beri dededen babaya, oğula, toruna geçen bir bilgi birikimi yandı. Belki arıcılarımızın bir kısmı, ormanların bir daha yerine gelmesine kadar bu işlerden vazgeçecekler. Buna dikkat çekilmeli ve ekstra bir çalışma yapmamız gerekiyor” ifadesinde bulundu.
xx xx xx
Yangın Ekolojisi Uzmanı Prof. Dr. Tuncay Neyişçi, orman yangınlarını önleme yöntemlerinden bahsederek, “Ormanlarımızı rüzgarın etkisinden koruyabilirsek veya rüzgarın hızını düşürecek tedbirler alırsak, yangının büyümesi engellenir. Ormanlarımızı ince kuru yanıcılardan başlayarak temizler ve zıt dikilmiş sertlik perdeleriyle rüzgarın ormana girmesini engelleyebiliriz.” diyerek şöyle anlattı:
“Antalya’daki portakal bahçelerinin çevresi bunlarla çevrilidir. Yamaçlarda belirli aralıklara servi ağaçları dikerseniz yangının ilerlemesine engel olunur. Helikopterden atılacak sular bu servilerin üzerine indiği zaman özellikle bir yangında güç yanarlar. Yangın riskinin düşük olduğu yerlerde ise deneyim ve güvenlik altında yanıcı maddeleri yakarak ormanlar korunabilir. Marmaris Adası’ndaki yol üzerinde Türkiye’nin dört büyük yangını çıktı. Oradan giderken bakın yol kenarına, orman yangınlarına dikkat çekmek için kaç tabela var? Yangın mevsiminden önce yol kenarı mutlaka temizlenmeli. Helikopter ve uçaklar da yangın düşük enerjiliyken etkili araçlardır.”
Neyişçi, sonunda ilgililere şöyle seslendi:
“Orman yangınından sonra ormana bir yıl şans verin kendi kendini yeniler. Fidanları hemen gidip dikmeyin, bu yangının kendisi kadar zarar verir”
---------- -----------
GÜNÜN SÖZÜ; Her insan ölür, ama her insan gerçekten yaşamaz.--William Wallace
