Sonzamanlarda benden Kânûnî'nin 1522 yılında gerçekleştirdiği Rodos Seferi veMuğla'ya gelişi ile ilgili yazılar okudunuz. İnşallah sizi sıkmamışımdır.
26Temmuz 1996 günü Marmaris Kalesi'nde verdiğim "Kânûnî Sultan SüleymanMarmaris'te" konferansı ile başlayan macera hâlâ devam ediyor. En sonfaaliyeti, Derin Tarih'in Ocak 2023 sayısını fethin 500. Yılına ayırmasıylayaşadık. 21-22 Aralık'ta da Türk TarihKurumu ve Rodos, İstanköy ve On ikiAda Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği' nin birlikte düzenleyipüniversitede gerçekleştirilen 2 günlük sempozyumun ardından popüler bir tarihdergisinde konunun gündeme gelmesi iyi oldu.
Hazırkonu gündemdeyken, ben de Rodos'taki bir çeşme kitabesini ele alayım dedim.
4-5Eylül 2015 günlerinde "Kânûnî Yolu" projesi çerçevesinde, proje ekibiyleRodos'a bir gezi düzenlemiştik. O gezide Hafız Ahmed Ağa Kütüphanesini deziyaret etmiştik ve bahçesindeki çeşmenin kitabesi dikkatimizi çekmişti.
Kitabedeşöyle yazıyordu:
Rikâb-dâr-ıHazret-i Şehryârî-i sâbık
Hafız AhmedAğa'nın pederleri
merhûm HüseyinAğa'nın rûhı
Şâd ola. Fîsebîli'llâh. Sene 1212
Metnikısaca açıklayalım:
Hazret-iŞehriyârî (Padişah)'nin eski üzengicisi
Hafız Ahmed Ağa'nınbabası
merhûm HüseyinAğa'nın ruhu
şâd ola. Fîsebîli'llâh. Sene 1797-98
Gördüğünüzgibi "bir rikâbdarlık " makamı var Osmanlı'da. Bu işi yapan kişi, özel günlerdepadişah'ın atını zabt etmek üzere görevlendirilen kişinin işine "rikâbdâr"denir. Maiyyetine 5-6 adam da bulunan rikâbdar, padişahın en güvendiğiinsanların arasından seçilir. Hafız Ahmed Ağa böyle biri. Aslen Rodoslu biraileden olduğu için, rikâbdârlık görevinden sonra Rodos'a dönmüş ve burada birkütüphane kurmuştur. Kütüphanenin bahçesine de babası Hüseyin Ağa adına birçeşme yaptırmış ve bu kitabeyi yazdırmıştır.
Osmanlıatalarımızın ger bulundukları yeri mamur eylemeleri, sanki tabii birergelenekmiş gibi görülebilir. Her gittikleri yerde mutlaka önce hayır işleriyaparlar. Darüşşifa, imarethane, kervansaray, cami, çeşme gibi hayratlarayazdırdıkları kitabeler ile de o topraklara imzalarını atarlar. Bu çeşme deonlardan biri.
Biryere çeşme tesis etmek ne güzel bir haslet!... İster Müslüman olsun isterHristiyan veya Yahudi, bu sudan rahatça ve serbestçe içebilirdi. Susuzluk gibiinsanoğlunun en büyük dertlerinden birini gidererek hayır işlemek atalarımızınfıtratında vardı. Şimdi bizler de o fıtrat eserini 226 yıl sonra yâd ederekhatıralarımızı tazeliyoruz.
Belkibu kitabeyi yayınlayan olmuştur ama internette aradık; yok. Olsa bile bizokuyucularımıza buradan ulaşma imkânı sunmuş olalım.
***
Elbetteçeşmesi kadar kütüphane de önemli.
Kütüphanedekieserler ile ilgili bir çalışma yapıldığını biliyordum. Bu çalışma daha sondayayınlandı. Konya Bölge Kütüphanesi Müdürü Bekir Şahin başkanlığında bir ekipTİKA desteği ile buradaki kitapların kataloğunu hazırlayıp İSAR Vakfıyayınlarından neşretti. Konuyla ilgili şu linkten bilgiye ulaşabilirsiniz:
https://konyaarastirmalari.blogspot.com/2020/08/rodos-fethi-pasa-vakf-hafz-agmet-aga.html
BekirŞahin Derin Tarih dergisinin Ocak 2023 sayısında da "Rodos'ta Türk İslamHafızasının Temsili bir hazine: Fethi Paşa Vakfı Hafız Ahmed Ağa Kütüphanesi"başlıklı yazısında kütüphanedeki kitapların konulara göre dökümünü veriyor.Dini ilimler başta olmak üzere pek çok alanda 1.275 yazma eserin bulunduğukütüphanede 45 de edebiyat eseri yer almaktadır.
DerinTarih'in Ocak 2023 sayısını tavsiye ederim. Güzel Rodos yazıları var.
