Milletvekiliaday listelerinin YSK 'ya teslimi için geri sayım başladı. Listeler 9Nisan Pazar günü saat 17.00 'ye kadar YSK 'ya teslim edilecek.
Günlerdirsızıntıları tartışıyoruz. Sızıntıların da aslı yok. AK Parti , CHP ve İYİ Parti genel seçimde bir milletvekili daha fazla çıkarabilmek, biroy daha arttırabilmek için kılı kırk yarıyorlar. Tam bir ölüm kalım savaşı...İttifak ortağı veya ittifaklar dışındaki ' üye sayısı ve potansiyelseçmenleri ' bakımından küçük partilerde olmak veya olmamak derdinde...
Muğla 'da iseöncelikle aday adayları ve sonra taraftarları ise 9 Nisan 'da ortayaçıkacak listelerde yer alıp alamadıklarının derdindeler. Düne kadar hiçbirpartide listeler daha netleşmiş değildi...
Yanidün değil de bugün itibariyle AK Parti 'de ikinci sıranın kesin ismigörülen Yakup Otgöz 'ün yerine akla gelmedik bir ismin getirilmişolabileceği gibi, liste başına da bir bakan gelmiş olabilir. Şaşırmam...
Evet, Muğla hiç bir zaman AK Parti 'nin " derdi " olmadı, ama dünyürürlüğe giren yeni seçim sistemi ile AK Parti Muğla 'da birmilletvekilinde kalabileceği gibi üç milletvekili de çıkarabilir. O yüzdensıralama ve ittifaklar çok önemli...
xxxx xx
Değişenseçim yasası 14 Mayıs 'ta ilk kez uygulanacak. Seçim barajı yüzde 7 olacak. İttifak oyları barajı geçerse ittifak ortağı tüm partiler barajı geçmişsayılacak. Ancak milletvekili çıkarmak için ittifakın toplam oyun değilpartilerin kendi aldıkları oy geçerli olacak. Bu durum listeler üzerinde uzunve stratejik bir çalışmayı gerektiriyor.
Nitekimson üç gündür özellikle liderler Recep Tayyip Erdoğan , KemalKılıçdaroğlu ve Meral Akşener büyük bir telaş içindeler...
Liderlerittifak ortaklarının kendi amblemleri ile seçime girmemeleri için büyükmücadeleye giriştiler. Çünkü Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmış olmakyetmiyor. Parlamentoda çoğunluğu sağlamakta gerekiyor.
Buanlamda Kılıçdaroğlu ve Akşener dün mümkün mertebe hedeflerine ulaştılar. Erdoğan 'ın ise dün ben bu yazıyı baskıya vermeden önce MHP (Milliyetçi Hareket Partisi), BBP (Büyük Birlik Partisi) ve YRP (YenidenRefah Partisi)'ni kendi amblemleri ile seçime girme kararlarından vazgeçirmeçabaları bir sonuç verebilmiş değildi...
xxxx xx
Öncekiseçimlerde küçük partilerin aldıkları oylar kendileri açısından çöpe gitmişolsa da büyük partilerin
birinebir milletvekili daha kazandırırken, birinin de bir milletvekili kaybetmesineneden oluyordu. Yeni sistem; D'Hondt sistemi buna izin vermiyor.
D'Hondtsistemi , Belçikalı hukukçu ve matematikçi Victor D'Hondt tarafından 1878 'detasarlanmış nispi temsil sistemidir. Türkiye 'de 1961 'den bu yana- 1965 Millet Meclisi genel seçimi ile 1966 Millet Meclisi araseçimi dışında- bütün milletvekili genel ve ara seçimlerinde D'Hondt sistemi uygulanmıştır ve dün yürürlüğe girensistem budur.
Arjantin , Avusturya , Belçika , Bulgaristan , Çek Cumhuriyeti , Doğu Timor , Ekvador , Finlandiya , Galler , Hırvatistan , İskoçya , İsrail , İzlanda , Japonya , Kolombiya , Macaristan , KuzeyMakedonya , Paraguay , Polonya , Portekiz , Romanya , Sırbistan , Slovenya , Şili ve KKTC 'de uygulanmaktaolan bu seçim yöntemi ile; bir seçim çevresinde her partinin aldığı oy toplamı,sırasıyla 1 'e, 2 'ye, 3 'e, 4 'e ... bölünüyor ve oseçim çevresinin çıkaracağı milletvekili sayısına ulaşıncaya kadar bu işlemedevam ediliyor. Elde edilen paylar, parti farkı gözetmeksizin, büyüktenküçüğe doğru sıralanıyor. Milletvekillikleri bu sıralamaya göre partileretahsis ediliyor...
xxxx xx
Yenisistemde, Cumhurbaşkanlığı konusunda " ittifak " yapmış olanpartilerin parlamentoda olanlarının daha çok oy alıp, daha çok milletvekiliçıkarabilmeleri ve parlamento dışında olanlarının da parlamentoda temsiledilebilmeleri için genel seçimde de ittifaktan öte " ortaklık " tesisetmeleri çok önemli...
Mesela, Cumhurbaşkanlığı seçiminde Muharrem İnce yüzde 51 'i bulduve Cumhurbaşkanı seçildi. Buna karşılık Memleket Partisi genelseçimde yüzde 7'yi bulamadı, ülke barajını geçemedi... O zaman Muğla 'dail barajı geçilmiş ve iki milletvekili çıkarabilecek oy alınmış olsa da Muğla 'danmilletvekili çıkarılamayacağı gibi, o 2 milletvekiline tekabül edenoylar Muğla 'da birinci gelen partinin ekstradan milletvekili çıkarmasınakatkı yapacaktır.
Muharremİnce'de parlamentoda milletvekili olmayan bir Cumhurbaşkanı olacaktır..!
Sanırımbu örnekle yeni sistem daha iyi anlaşılmıştır...
xxxx xx
Anlaşılacağıgibi, yeni sistem partileri "ortak liste" çıkarmayı zorluyor. Yeni seçimsisteminin " ortaklığı " zorladığı illerden biri olarak " Muğla " adıda geçiyor.
Güya"Başkanlık sistemi" koalisyonları ortadan kaldırıyordu!
Dünben bu yazımı baskıya verdikten sonra pek çok şey ve Cumhurbaşkanlığı 'nınardından milletvekillikleri içinde ittifakların sağlanabilmesi içinkombinasyonlar değişmiş olabilir. Dünden bugüne değişmemiş olan sadece Milletİttifakı paydaşlarından İYİ Parti 'nin genel seçime kendi amblemi ilegireceği ve Bağımsız Türkiye Partisi Genel Başkanı Hüseyin Baş 'ı İYİ listesinden Trabzon veya bir başka yerden aday göstereceği değişmemiş olabilir.Ayrıca dün CHP ve İYİ 20 'ye yakın ilde seçime birlikte girmeknoktasında anlaşmışlardı. Buna göre, örneğin Muğla 'da CHP yüksekse İYİ katılmayacak, İYİ yüksekse CHP katılmayacak.Fermuar sistemi uygulanacak. Bu karar da değişmemiştir.
Kimsetedirgin olmasın Muğla anlaşılan iller içinde yok... DP kontenjanı damuhtemelen Muğla'da kullanılmayacak...
xxxx xx
Buarada Cumhuriyet Halk Partisi (CHP), İYİ Parti , GelecekPartisi , DEVA Partisi , Saadet Partisi (SP)ve DemokratParti 'den (DP) oluşan Millet İttifakı 'nda ortak liste konusundaparti heyetleri arasında yapılan görüşmelerde de özellikle DEVA 'nınkendi amblemi ile seçime gitme kararlılığı kırıldı. Saadet Partisi 'nin(SP) DEVA ve Gelecek Partisi 'yle birlikte SP çatısı altında" ittifak içinde ittifak " formülünde de DEVA 'nın itirazınedeniyle uzlaşma zaten sağlanamamıştı.
Bunagöre DEVA , GELECEK ve SP genel seçime CHP listelerindengirecek. Adayları partilerinden istifa ederek CHP Milletvekili adayı olacaklar.Bu konuda daha önce Demokrat Parti 'ye (DP) 2 milletvekilliği veren CHP 'nin toplamda 4 partiye seçilebilir yerde 20milletvekilliği vermiş olabileceği konuşuluyor.
Yinekulislerde, yapılan similasyonlarda ve anketlerde bu gelinen noktada Milletİttifakı 'nın 280 milletvekili çıkarabilecekken, 300 'ünüzerine çıkıldığına işaret ediliyor.
Sonuçolarak, Millet İttifakı'nda bazı yerlerde CHP, bazı yerlerde İYİ ittifak adınatek liste çıkarırken, ülke genelinde CHP, içinde DP, Gelecek, DEVA ve SP'yitaşıyarak, İYİ de sadece BTP Genel Başkanını taşıyarak genel seçimegidiyorlar...
xxxx xx
Bendün bu yazımı baskıya verirken Cumhur İttifakı cephesinde bir anlaşmayavarılamamıştı...
Bilindiğigibi AK Parti ile birlikte Cumhur İttifakı içinde yer alan YenidenRefah Partisi (YRP), Büyük Birlik Partisi (BBP) ve MilliyetçiHareket Partisi (MHP) daha önce 81 ilde kendi listeleriyle seçimegireceğini ilan etmiş ve bununla birlikte Cumhur İttifakı 'nın iki büyükpartisi AK Parti ve MHP 'nin bazı yerlerde ortak listeyle seçimegireceği ve hatta iki partinin bu konuda görüşmeler yürüttüğü de kulislereyansımıştı.
Ancak MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli , geçen hafta sosyal medyadan yaptığıaçıklamayla, YRP ve BBP 'nin seçime ayrı listeyle girdiği birortamda 54 yıllık geçmişi olan MHP 'nin " ortak listehazırlığına teşne olması ve tevessül etmesinin doğru, mantıklı olmayacağını "belirterek 81 ilde seçimlere kendi listeleriyle gireceğiniaçıklamıştı...
MHP 'nin bu tutumu," ortak liste " tartışmasını tamamen kapatma hamlesi olarakyorumlandı. Parti kaynakları ise geçen seçimlerde de listelerin diğerpartilerden bir gün önce YSK 'ya sunulduğuna işaret ediyorlar. Bu nedenlede kritik yerlerde ortak liste ile seçime girilecekse de MHP logosu altındagirilmesinin önerildiği, AK Parti 'nin buna sıcak bakmaması üzerineuzlaşma sağlanamadığı kulislerde konuşuluyor.
Bununlabirlikte AK Parti kulislerinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan 'ındört ve altında milletvekili olan bazı illerde ittifak ortaklarını ortaklisteye ikna etmek için bizzat devreye girmiş olabileceği konuşuluyor...
xxxx xx
Eğerdün bir anlaşmaya varıldıysa, Muğla anlaşılan iller içinde yer almışolabilir. Çünkü Muğla 'da mevcut milletvekilleri ile bugün seçim olsa AKParti 'nin birde kalma ihtimali yüksek. Buna karşılık, MHP ileanlaşma olursa AK Parti 2 'yi garantileyip, sıralamadaki adaylara bağlıolarak 3'ü zorlayabilir de...
Pazargünü açıklanacak listelerden Muğla nasıl çıkar derseniz, ona da yarınbakarız...
-----------------------------
GÜNÜNSÖZÜ: Ne günlere kaldık ey Gazi Hünkar; Katır mühürdar oldu, eşek defterdar! --ZiyaPaşa
