Bilindiği gibi Akyaka, Akçapınar ve Gökova yerleşmelerinin yer aldığı Gökova Körfezi'ni imara açan 2018 tarihli Bakanlar Kurulu kararı iptal edildi. Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, Muğla Büyükşehir Belediyesi'ni haklı bularak Doğal Sit alanında yapılaşmaya tüm kapıları kapattı

Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu (İDDK), Danıştay Dördüncü Dairesi’nin iptal kararını onaylayarak, Gökova Doğal Sit Alanlarına ilişkin sit statüsünü zayıflatmaya dönük işlemlerin hukuka aykırı olduğuna kesin olarak hükmetti.

Böylece dava konusu alanların yapılaşmaya açılmasının önünü açabilecek idari düzenleme yargı kararıyla durdurulmuş oldu.

Hukuk mücadelesini kazanan Muğla Büyükşehir Belediyesi’ni ve başta Rukiye Uslu, Özlem Ulay ve Serdar Denktaş olmak üzere Akyaka için mücadele veren bir avuç çevreciyi bir kere daha kutlarım…

*

Bugünlerde Akyaka’nın başında başka bir dert var.

Bu sorunagazeteler “Akyaka'nın Kimliği Risk Altında: Yangın Yönetmeliği Ahşap Tavanları Tehdit Ediyor” diye başlık atıp gündeme taşıdı... Sorun çok ciddi…

Bolu Kartalkaya Kayak Merkezi’nde Grand Kartal Otel’de yaşanan facianın üzerinden önümüzdeki ay bir yıl geçmiş olacak. 21 Ocak'ta yaşanan yangında “ahşap kaplama” otel kullanılmaz hale gelirken, 36'sı çocuk 78 kişi hayatını kaybetmiş, 133 kişi de yaralanmıştı. Facianın ardından Kültür Turizm Bakanlığı alarma geçip, turizm tesislerinde denetimler başlatılırken ‘Yangın Yönetmeliği’ne eklemeler yapılmıştı.

Buna göre, Muğla Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı turizm tesislerinden “kapıların yanmaz kapılar haline getirilmesini” isterken, başta Akyaka olmak üzere Fethiye ve Dalyan ile başka turizm merkezlerinde az sayıda da olsa ahşap tavanlı tesislerden o tavanların sökülmesi istenmiş.

Alaylı Mimar Nail Çakırhan’ın sadece mimarlık değil, bir kültür mirası olan bu evleri yıkın gitsin!...

Sakın “O kadar kolay mı?” demeyin, Muğla İtfaiyesi 31 Aralık 2025 tarihine kadar süre vermiş. Aslında Ankara’nın verdiği tarih bu…

İsteneni yapan yaptı, yapmayan da turizm yapamayacak! …

*

Muğla Büyükşehir Belediyesi ile Menteşe ve Ula Belediyeleri, hatta Fethiye ve Ortaca Belediyeleri (Ki Nail Çakırhan Evleri mimarisi Fethiye ve Dalyan’da da bulunuyor) ile İnşaat Mühendisleri, Mimarlar Odası, Turizm Sektörü temsilcileri dururken konuya duyarlılık gösteren Gökova Akyaka’yı Sevenler Derneği tarafından yapılan açıklamada “Akyaka’nın yalnızca doğal güzellikleriyle değil, karakteristik mimarisiyle de öne çıktığı, Azmak Nehri’nin çevrelediği yerleşmede yer alan evlerin, Muğla geleneksel mimarisine özgü ahşap ustalığı ile şekillendiği ve bu mimari dilin oluşmasında Nail Çakırhan’ın vizyon ve misyonunun belirleyici olduğu” belirtilirken“Çağdaş Türk Mimarisinde geleneksel unsurları yeniden canlandıran öncü isimlerden biri olan Nail Çakırhan’ın, Akyaka’da taş, ahşap ve sakin tonların uyumunu yansıtan; rüzgârı ve güneşi içine alan, yerel malzemelerle inşa edilmiş özgün bir mimari anlayış ortaya koyduğu” ifade edilmiş.

Bu yapıların en dikkat çeken unsurlarından birinin ise Muğla ve yöresinin adeta kimlik kartı sayılan,

geometrik ve bitkisel desenlerle bezeli, ince işçilikli ahşap tavanlar olduğu vurgulanırken tehlikeye şöyle dikkat çekilmiş:

“Yangın Yönetmeliği gerekçe gösterilerek, bu özgün ahşap tavan işçiliklerinin sökülmesi ya da alçıpan gibi yanmaz malzemelerle kaplanması gündeme gelmiş bulunuyor. Otel işletmecileri, mimarlar ve kültürel miras savunucuları, söz konusu uygulamayı ‘kültürel dokunun katledilmesi’ ve ‘Nail Çakırhan’ın mirasına ihanet’ olarak nitelendirmektedir. Yöreye özgü, estetik ve sanatsal değeri yüksek bu ahşap işçiliğinin yalnızca ‘yangın tehlikesi’ gerekçesiyle yok edilmesine haklı olarak karşı çıkılıyor. Her bir tavan, yerel ustaların el emeği, göz nuru ve asırlık bir kültürün yansımasıdır.”

*

Gelin şimdi bir de Yönetmelik Değişikliğine bakalım…

Resmi Gazete’nin 1 Temmuz 2025 tarihli nüshasında “10026 Karar Sayı” ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzası ile yayınlanan değişiklik metni şöyle:

“Ekli ‘Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’in yürürlüğe konulmasına, 7126 sayılı Sivil Savunma Kanunun ek 9’uncu maddesi ile 1 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 97'nci, 107'nci maddeleri gereğince karar verilmiştir. -30 Haziran 2025-

Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik. MADDE 1- 27/11/2007 ve 2007/12937 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmeliğe geçici 3’üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.

“Mevcut binaların malzeme eksiklikleri ve temini için süre verilmesi. GEÇİCİ MADDE 4- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki binaların malzeme temini için süreç gerektiren eksiklikleri, bina sahibi ve yöneticisi ile kurum amirleri tarafından 31/12/2025 tarihine kadar yerine getirilir. Bu süre sonunda ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından, eksikliklerin giderilip giderilmediği denetlenir.”

*

Eksiklikler tesislerin büyük bölümünde giderilemedi. Ne olacak derseniz, ruhsatları Muğla İtfaiyesince iptal edilecek. Onların yapabilecekleri başka bir şey görünmüyor. Mevzuata uymak zorundalar. Yoksa Yönetmelik Değişikliklerine göre kapılar yanmaz kapılarla değiştirmiş olsalar da “ahşap tavanlar” sökülerek yeri alçıpan veya benzeri bir yanıcı olmayan malzeme ile kaplanmamış olması halinde “Ruhsat iptal edilmezse” itfaiye yöneticileri için hapis cezası kaçınılmaz oluyor… Ancak Safranbolu örneğinde olduğu gibi “Kentsel SİT” içindeki turistik tesislerin ahşap tavanlarına dokunulmuyor.

Akyaka artık Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin hukuk mücadelesi sonucu “Doğal SİT” kararları ile yeniden korunur hale gelmiş olsa da bu koruma kalkanı Akyaka’yı Safranbolu’nun korunduğu gibi korunmasına yeterli değildir. Belki ormanlar korunmaya devam eder de korkarım gerekenler yapılmazsa bu yönetmelik değişikliği Akyaka’nın “betonlaşmasına” yol açacaktır…

*

Nail Çakırhan Evleri, Akyaka’nın kimliğidir. O evleri, yani ahşap ağırlıklı geleneksel mimariyi ortadan kaldırmak Akyaka’nın kimliğini ortadan kaldırmak olacaktır.

Akyakalı Mimar Eniz Tunca Özsoy’un sosyal medya hesabından bu konudaki görüşünü paylaşırken ifade ettiği gibi “Bu düzenlemeyle tek ya da iki kattan oluşan bu yapılar çok katlı ve yüksek kapasiteli yapılarla aynı kefeye konmuş, teknolojinin geldiği nokta ve yangına karşı sunduğu yeni ve etkili önlemler yok sayılarak bu yapıların sadece fotoğraflarda kalmasına, tarihin derinliklerinde kaybolup gitmesine sebep olacaktır. Mimari kimliği yoğun baskılar nedeniyle zaten zamanla zarar görmüş olan Akyaka’da insana yaraşır ölçeği, mekansal kurgusu, içinde ikamet eden ya da önünden geçen kişiye, bulunduğu sokağa, sokağın ve insanın ruhuna kattığı her şey kaybolup gidecektir.” …

Akyaka’da ve diğer turizm merkezlerinde “Nail Çakırhan Evleri mimarisini” koruyup geleceğe taşıyabilmemiz için “Kentsel SİT” ilanı ve bunun içinde o evlerin en az 100 yıllık olması gerekiyor.

Muğla İtfaiyesi ise 100 yıl bekleyemez.

Peki başka çare yok mu? Olmaz olur mu, her şeyin bir çaresi vardır. Bunun için Akyaka’nın iki katlı yapıları ve Dalyan’daki, Fethiye’deki iki katlı tesisleri ihmaller zincirinin yaktığı Grand Kartal Otel ile karıştırılmamalı…

*

Şu anda en çok öne çıkan çözüm “Ahşap yapıların ahşap renginde yanmaz boylarla” kaplanmasıdır.

Buna Muğla İtfaiyesi’nin de sıcak baktığı duyumunu aldık. Ancak ülkemizde TSE Belgeli Yanmaz Boya yokmuş. Avrupalı üretmiş ama…

Siz benim yukarıdaki sitemime bakmayın, bir şeyler yapmaya çalışanlar ebette var. Özellikle Büyükşehir Belediyesi’nin ilgili bakanlıklar nezdinde girişimleri olmuş. STK’lardan da Muğla Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bülent Karakuş’un girişimleri olduğu söyleniyor.

Yatağan’da yöresel organik ürünlerin satışının da yapıldığı ‘Yol üstü kafeterya’dan sonra MUTSO hizmet binasının çatısında “Teras Restoran” açma başarısı gösteren MUTSO yöneticileri bu “yanmaz boyayı” neden ithal etmemişler onu da anlamış değilim…

Zamana daraldı. Bence bir an önce Muğla Büyükşehir Belediyesi ve Muğla Valiliği çağrısı ile İnşaat Mühendisleri ve Mimarlar Odası ile Fethiye, Ortaca, Menteşe, Ula Belediye Başkanlarının yanında Muğla İtfaiyesi ve TÜRSAB, FETOB, DOKTOB bir araya gelerek ilgili bakanlığa ve hatta Cumhurbaşkanlığı’na bir “ortak çözüm önerisi” götürmelidirler…

---------------                 ---------------

GÜNÜN SÖZÜ; Bazen fikirlerini de değiştirmelisin. Çünkü sen fikirlerinin kölesi değil, sahibisin. --Namık Kemal