BirHALK SAĞLIĞI sorunudur. Çünkü üreme çağındaki her 10 kadından birindegörülmesi ve de SONUÇLARININ önemli sağlık sorunları yaratması dikkat çekicidir.
Sonuçları:
-İnfertilite(kısırlık)
|
-Dislipidemi(kanyağ yüksekliği)
-Hipertansiyon
-İnsülindirenci -tip/2 diabet
-Depresyon ve anksiyetede 8 kat artış riski(x8)
-Uykubozukluğu x2
-Tıkayıcıuyku apnesi x10
-Otoimmüntiroidit x3.6 ..vs
Busonuçları arasında kısırlık ve kalp-damar hastalıkları ciddiyeti erkeklikhormonu artışına bağlı fizilseldeğişimler ise depresyon ve anksiyete ile yaşama sevincini düşürmesi iledikkati çeker.
Teşhisikriterlerdeki değişkenlikten dolayı ZORLUK yaratmaktadır. Teşhis üç anakritere göre yapılır. Birincisi yumurtlamadaki bozuklukdur (anovulasyon.Düzenli yumurtlama düzenli adet ilekendini gösterse de düzenli adet gören hastalar arasında %30'lara kadar çıkan yumurtlamamagörülebilir. Bunun dışında genç kızlarda ilk adet başladıktan sonra özellikle ilk bir yılda olmak üzere üçyıla kadar yumurtlama düzene girmeyebilir bu nedenle yeni adet başlayanlarda buteşhisi koymak için üç yıl yada 18 yaşa kadar beklemek gerekir. Yinede ilk üçyıl içindeki adeti 21-45 günde bir görülebileceği üç yıldan sonrada 21-35 günnormal adet periyodu kabul edilebilir. Adetin birinci yılından sonra 90 günden fazlaadet görmeme adet bozukluğu olarak kabul edilebilir.
İkincis i ise erkeklikhormon yüksekliğine bağlı bulgulardır. Bulgular biyokimyasal buda kanda serbest testesteron yükselmesi ya da sexhormon bağlayan globülinin totaltestesterona oranı ile belirlenebilir.Serbest testestoronda kullanılan yöntem önemli. Klinik bulgularda üst kol ve bacaktakıllanma iki göğüs arasında kıllanma, bıyık bölgesinde ve çene altında kıllanmagibi bulgulardır ancak bu kıllanmanın puanlanması ırksal özelliklere bağlı değişkenlik göstermesi tanıyı zorlaştırıcı bir faktördür.
Üçüncüsü iseultrasondanda yumurtalığa ait görüntüdür. Burada tipik görünüm hacmi artmış yumurtalıktaçepeçevre antral follikül denen 1cmaltı küçük yumurtaların görülmesidir. Buradayumurtalık hacminin 10 ml üstü olması, antral follikül sayısının 12olmasıdır. Ancak bu kriterlerden artmış follikül sayısı 12 eski cihazlaeaaittir. Günümüzün gelişmiş cihazlarında bu sayı 20'yeçıkmadığı takdirde çok insan gerekligereksiz bu teşhisi alabilir. Bu arada hacimsel değerlendirme daha kullanışlı gibi görülebilir. Sebebi net bilinmese de konusunda iki faktörün tabloda önemli rolü vardır. Birincisi insülün rezistansı dır (en önemli sebebi aşırı yeme ve az harekettir ).Hücre seviyesinde insülün direnci kanda şekerin yükselmesi buda daha fazla insülin salınımına neden olur. İnsülün kanseviyesi yükselmesi ile iştah açılmasıkilo alınımı yanısıra erkeklik hormon (androjen ) salınımını arttırır. Androjenyükselmesi yumurtlama fonksiyonu bozma dışında erkekvari tüylenme, akne, saçlarınincelmesi ve cilt kıvrımlarındaesmerleşme vs.. sebep olur. Ancak PKOS dışında aşırı androjen salınımı ilegiden hastalıklar ayırıcı tanıda gözardıedilmemelidir. Bu nedenle PKOS tanısı konurken cushing sendromu, dışarıdanaşırı androjen alınımı, androjen salan tümörler, geç başlangıçlı adrenalhiperplazi, akromegali, insülinde genetik defekt, primer hipotalamik amenore, primerovarian yetmezlik, tiroid ve prolaktin hastalıklar ekarte edilmeli. Bu nedenlebu tanı ya gidilen her hastada;
-Adrenalhiperplazi açısından 17-OH progesterontesti, bu yüksekse de ACTH stimülasyon testi
-Tip-2diabete yönelik 75 gram glikoz yükleme, HOMA-index test
-Dislipidemiile ilişkili trigliserid, HDL kolesterol, LDL kolesterol vs.. testleryapılmalıdır.
Tedavideinsülin rezistansını azaltmaya yönelik ideal kiloya ulaşmaya amaçlı yeni beslenme -egzersizi içeren yaşam stilinideğiştirme önceliktir. Bunun dışındaözellikle tüylenme -kıllanma ve de akneyi azaltmaya yönelik doğum kontrol hapları, kısırlıktayumurtlamayı sağlayıcı ilaçlar ve debazen insülin direncine yönelikmetformin türevi ilaçlar kullanılabilit. PKO olan ailelerde ayrıca diğer ailefertlerine kan yağları bozukluğu veşeker hastalığına yönelik araştırma yapılmalıdır.
