Ebeveyn, çocuklarındanel becerisine dayalı bir iş istediğinde; usta, çırağına bir iş verdiğinde; antrenör,yedek kulübesindeki oyuncusunu oyuna alırken "Haydi, göster marifetini..." der.
Neydi bu bizden istenenmarifet?
Marifet; ustalık,hüner, uzmanlık demek... Bu marifet; kişiliğe, sahip olunan değer yargılarına,hayata bakışa, inanca, yeteneklere ve deneyimlere göre değişir. Kişininmarifeti; kişiliğinin, ruh halinin, yeteneklerinin, yetkinliklerinin ve içindebulunduğu durumun dışa yansıyan veçhesidir. Bu anlamda her "marifet", kişiyeözeldir.
Oysa günümüzde kişiyeözgü marifet artık yerini toptancı marifet anlayışına bırakmış durumda. Yetenekve yetkinlik temelli marifet anlayışı, yerini büyük oranda "sahiplik" temellimarifet anlayışına bırakmış durumda. Marka ve güç simgeleri üzerindengösterilmeye çalışılan bir marifet var. Kelime oyunları, ikili ilişkiler vesahne performansları üzerinden gösterilmeye çalışılan bir marifet var.
İstenen bu mu bilememama bunların hiçbiri gerçek marifet değil. Bize marifetmiş gibi gösterilen vehedeften sapıldığı için sahibinin işine, ilişkilerine, yaşamına katkısağlamaktan çok uzaklaşan bu niteliklere ve gerçekte nasıl olması gerektiğine dairbirkaç kelam edelim.
Marifet; hedefe ulaşmakdeğil, yolda olmaktır. Farkındalık, keşfetme, öğrenme, üretme, paylaşma yolundaolmaktır. Oysa yalnızca hedefe odaklanmış, başarıyı hedefe ulaşmaya bağlamışdurumdayız. Uzak hedefe kilitlenip bir adım ötesini göremiyor, yolun hakkınıveremiyoruz.
Başarı, yolun hakkınıvermektir. Hedefe doğru yürürken yol kenarındaki çiçek bahçesini, elektriktellerine konan kuşları, buğday tarlalarının rüzgâr eşliğinde bestelediğimelodiyi, çeşme başında dinlenen yaşlı köylüyü fark etmektir. Yol arkadaşlarıbulmak, dostluklar kurmak, her anın ve her bir adımın tadını çıkarmaktır.Başarı; diploma sahibi olmak değil, yetkinlik sahibi olmaktır.
Marifet; görgülü olmakdeğil, nezaketli olmaktır. Çünkü görgü; zorunluluk, toplu yaşamanın birgereğidir. Davranış biçimleri açısından alt sınır, asgari davranışkurallarıdır. Bir toplulukta, ortamda, durumda uyulması gereken standart/geneldavranış kurallarıdır. Görgülü olmak hususunda bir tercih/alternatif söz konusudeğildir. Sahibini o şekilde davranmaya zorlar.
Nezaket ise birtercihtir. Görgünün aksine zorunlulukla değil, incelikle davranmanın adıdır.Genel kuralın dışına çıkarak daha ince, daha kibar, daha güzel davranmanınadıdır.
Marifet; hata yapmamakdeğil, doğruların hatalardan fazla olmasıdır. Çünkü insan, hatalardan münezzehdeğildir. Yanılır, şaşar, düşer... Ama fark eder, doğruyu görür, pişman olur, kalkıpyoluna devam eder.
Bize her fırsattahatırlatılanın aksine Allah'ın muradı da budur. Çünkü Hz. Peygamber'in (sav) " Canım, kudret elinde olan Allah'a yeminolsun ki siz hiç günah işlememiş olsaydınız Allah sizi yok eder, yerinize günahişleyip Allah'tan bağışlanma dileyecek bir millet getirir de onları bağışlardı ."mesajı; söylediğinden ve eylediğinden ibaret olan insanın hatasının farkınavararak onu düzeltmesinin, pişmanlık duyarak iyiye/doğruya yönelmesininyaratılış gayesine daha uygun olduğunu ortaya koymaktadır.
Marifet; haklı olmakdeğil, hakkaniyete uygun olandan yana olmaktır. Kanundan yana değil, haktanyana olmaktır. Doğrunun hakikatle ilişkisini sağlıklı kurmaktır. Çünkü her"doğru", her zaman "hak/iyi" değildir. Dahası marifet; hakikatli olmak, yaniHak ile bağ kurup Hak'tan yana olmaktır. Yalana meyletmemek, doğrudan/haklıdanyana olmaktır. Sözüne riayet etmek, emanete sahip çıkmak ve doğruyu/hakkısavunma cesaretine sahip olmaktır.
Marifet; güçlüden vekazanandan yana olmak değil, doğrudan yana olmaktır. Marifet; kaybettirenkalabalığın bir parçası olmak değil, geliştiren yalnızlığın bir sığınmacısıolmaktır.
Marifet; iyi gündearkadaş-dost-komşu olmak değil, zor zamanda vefalı bir arkadaş-dost-komşuolabilmektir.
Marifet; gelenlekucaklaşmak değil, gidenle helalleşebilmektir. Karşılamada değil, vedadaarkadaşının-dostunun yanında olabilmektir.
Marifet; çoğunluğun duymakistediğini değil, duymak istemediği gerçekleri söyleyebilmektir. Bilgi ilemalumatın karıştırıldığı bu devirde malumat sahibi olmak değil, bilgi sahibiolmaktır.
14.06.2023
