YENİ Parti de “isim tartışması” gölgesinde, ilçe ve il yönetimlerinin üyelerce tercih edilmiş, ama ilçelerde mahalle delegeleri, illerde il delegeleri tarafından ‘onaylanacak’ il, ilçe başkanları tarafından belirlenecek olması ile ilgili yanıtsız sorularla kurultay süreci devam ediyor.
3-6 Ekim arasında ilçe kongreleri yapılacak. Ardından il başkanlığı ön seçimi 18 Ekim’de gerçekleştirilecek. İl kongrelerinin ise 24-27 Ekim tarihleri arasında yapılması planlanıyor. Uzun bir siyasi maraton…
Bu maratonda kimin ilçe başkanı veya il başkanı seçilmesi kadar kimin kimi seçtirdiğine, kimin kimi desteklediğine, kimin hangi gücü kullandığına, kimin kimi engellediğine ve en önemlisi üyenin iradesinin bütün bu süreçlerde ne kadar korunduğu da önemli…
*
YENİ Parti’de il başkanını ‘il delegeleri’ değil, doğrudan ‘parti üyeleri’ seçecek. Ki Milletvekili Cumhur Uzun 29 Eylül de “Üye Ol İl Başkanını Sen Seç” diye son çağrısını yaptı. Ancak bu, delege sisteminin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Muğla’da yaklaşık 21 bin 500 parti üyesi bulunuyor. İlçe kongreleri için ilçelerde 400’er kişilik delege yapısı oluşturuldu. Bu delegeler ilçe kongrelerinde görev yapacak ve aynı kongrelerde il delegeleri de belirlenecek.
Burada önemli bir ayrıntı var: İlçe kongresinde (yarın) oy kullanacak 400 delege ile il kongresinde görev yapacak il delegeleri aynı kişiler değil. İl delegelerinin sayısını ve ilçelere dağılımını Genel Merkez/MYK belirleyecek. Parti tüzüğünde il ve ilçe kongrelerindeki delege dağılımında, son milletvekili seçiminde alınan oyun esas alınacağı belirtiliyor. Ancak YENİ Parti henüz bir milletvekili genel seçimine girmedi. Dolayısıyla Muğla’da il delegelerinin ilçelere hangi ölçüye göre dağıtılacağı ayrıca önem kazanıyor.
İl kongresindeki seçilmiş delege sayısı en fazla 600 olabiliyor. Bu nedenle Bodrum, Menteşe, Fethiye, Milas, Marmaris gibi ilçelerin il kongresindeki ağırlığını yalnızca mevcut üye sayılarına bakarak şimdiden kesin biçimde söylemek mümkün değil…
Yani bir şekilde ilçe kongrelerinde il delegeleri belirlenecek.
Ancak ilçe yönetiminin belirlenmesi İlçe Başkanına bırakılmış bulunuyor. Bunun ne kadar demokratik olduğu ise çok tartışılacak görünüyor. İl yönetiminin oluşumu da öyle…
*
Bir de işin kurultay delegeleri boyutu var. YENİ Parti üyeleri ilçe kongrelerinin ardından il başkanlığı seçiminde de doğrudan sandığa gidiyor. Ancak Ankara'daki kurultayda Muğla'yı temsil edecek 14 seçilmiş delegeyi bütün üyeler değil, il kongresinde görev yapan delegeler belirliyor.
YENİ Parti Tüzüğü'ne göre il kongresi, kurultaya katılacak delegeleri gizli oyla seçiyor. Parti henüz milletvekili genel seçimine katılmadığı için geçiş hükmü uygulanıyor ve her il, TBMM’ye seçtiği milletvekilinin iki katı kurultay delegesiyle temsil ediliyor.
Muğla'nın TBMM'de 7 milletvekili bulunuyor. Bu durumda Muğla'nın 14 seçilmiş kurultay delegesi olacak. Muğla milletvekilleri ise tüzükteki doğal üyelik hükümleri kapsamında kurultayda ayrıca yer alacak.
Genel Başkanı üyeler mi seçecek?
YENİ Parti’nin en önemli övünç kaynağı bu… YENİ Parti de üyelerin tamamının katıldığı bir önseçim/temayül süreci yaşanıyor. Yani ilçe başkanları ve il başkanının ardından genel başkanı da üyeler belirliyor. Ama 14-15 Kasım'daki kuruluş kurultayında il, ilçe başkanlıklarında olduğu gibi kurultay delegeleri, genel başkan seçimini hukuken gerçekleştiren kurul olmuş olurken 80 kişilik Parti Meclisini ve Yüksek Disiplin Kurulunu da seçiyor…
*
Görüldüğü gibi YENİ Parti’de üyelerle ilçe başkanları, il başkanları, genel başkan üyelerle seçilmekle birlikte yapılan seçim “delegelerin” onayı ile resmiyet kazanıyor.
Bazı kritik seçimlerde üyeye doğrudan söz hakkı verilmiş olmakla birlikte “delege sistemi” hala geçerli ve üyeler temayül belirlemiş oluyor.
Yönetimlerin belirlenmesinin başkanlara bırakılmış olması ise bu demokratik atılıma gölge düşürüyor… Bu noktada şu soruluyor:
“Söz, yetki ve karar üyenindir” diyen bir parti DEM Parti gibi bir “Eş Başkanlık” sistemi ile yönetilmiyor?
Tabi güncel olarak merak edilen ise şu:
Muğla'da il delegeleri hangi ölçüye göre dağıtılacak ve il kongresinde 14 kurultay delegesi için nasıl bir yarış yaşanacak?
Bence YENİ Parti'nin “söz, yetki ve karar üyenindir” iddiasının gerçek karşılığını görmek açısından asıl anlaşılması gereken bu… Yarışın mantığı şimdiden görülebiliyor: 14 kişilik bir kurultay delegeliği söz konusu. Adaylar veya listeler, il kongresinde oy kullanacak il delegelerinin desteğini almak zorunda olacak. Dolayısıyla burada 21 bin 547 üyenin tamamının oyundan değil, ‘il delegelerinin tercihinden’ söz ediyoruz.
Yani il başkanlığı önseçiminden farklı olarak bu seçimde “bütün üyeler sandığa gidip 14 kişiyi seçsin” modeli yok…
*
İl delegelerinin kimlerden oluşacağı ve hangi ilçelere kaç il delegesi verileceği, kurultay delegeliği yarışının ilk önemli aşaması olacak.
İlçe başkanlığı önseçimlerinde birden fazla adayın yarıştığı ve üyelerin doğrudan tercih yaptığı örnekler Muğla'da zaten görüldü. Örneğin Menteşe'de Batuhan Kıloğlu Bin 670, Bahattin Gümüş Bin 21 oy aldı; Marmaris'te ise üç aday yarıştı. Dolayısıyla “14 kurultay delegesi için nasıl bir yarış yaşanacak?” sorusunun arkasında aslında şu soru bulunuyor:
İl kongresine seçilecek delegeler, 14 kişiyi kişisel tercihlerine göre mi seçecek, yoksa il başkanlığı ve il yönetimiyle birlikte oluşturulacak listeler üzerinden mi tercih yapacak?
Burada il başkanlığı seçimi ile kurultay delegesi seçiminin aynı şey olmadığının altını çizmek gerekiyor. İl başkanlığında üyeler doğrudan söz sahibi olurken, kurultay delegeliğinde karar mekanizması il kongresine taşınıyor… Asıl merak edilen ise bundan sonra, ilçe kongrelerinden sonra başlayacak;
14 kişilik kurultay delegeliği için kimler aday olacak, listeler nasıl oluşacak, ilçelerin ve il delegelerinin ağırlığı nasıl dağılacak?
Bütün bunlar, YENİ Parti’nin “söz, yetki ve karar üyenindir” anlayışının kurultay sürecinde nasıl uygulanacağını görmek açısından önemli olacak.
Neyse… Nasılsa su akar yolunu bulur diyelim…
*
Peki Muğla’da YENİ Parti’nin il başkanı kim olacak?
İlçe başkanlarının seçimi öncesinde kulislerde “Menteşe İlçe Başkanlığını Osman Gürün ekibinin adayı Bahattin Gümüş kazanırsa İl Başkanı adayları Hüseyin Erol olur. MBB Genel Sekreteri Tayfun Yılmaz’ın adaylaştırmak istediği Bodrum İlçe Başkanı Tuna Işın ile yarışırlar ve Yılmaz’a tepkiler sayesinde Hüseyin Erol İl Başkanı olur.” yorumları vardı.
Köşemde bu yorumlara ben de kısmen katıldım. Ancak bu isabetli bir yorum değildi.Bir kere Bahattin Gümüş sanıldığı gibi ‘Osman Gürün ekibinin” adayı değildi. Dünkü yazımda da ifade ettiğim gibi kendisinin adayıydı, sanırım biraz da ustası Erol Kutlay’ın gazına gelmişti.
Bahattin Gümüş’ün ilçe başkanı olması halinde ‘Osman Gürün ekibinden’ Süleyman Girgin’in aday olabileceğini söyleyenlerde vardı, ama bu da yanlış öngörüydü. Çünkü Süleyman Girgin o ekipten kopalı veya uzaklaştırılalı çok zaman oldu. Hiçbir şey görüldüğü gibi değil…
*
Peki kim il başkanı olacak?
Düne kadar il başkanı adaylığına ve hatta il başkanlığına en yakın isimlerden biri Bodrum İlçe Başkanı Tuna Işın’dı. Şimdi “Öyle niyeti olsa seçilmiş ilçe başkanı olmazdı” diyenler olacaktır. Oysa Nail Kızıl da İl Başkanı olmadan önce Menteşe İlçe Başkanı olmuştu!
Ancak ben Tuna Işın’ın ‘Tayfun Yılmaz’ın adayı’ olduğu söylentilerinden yıprandığını düşünüyorum. Söylentisi bile tepkilere neden oldu. “Gerçek” diye bir açıklama yapılmış olsa ne olur bilemiyorum…
Tabii “Nail Kızıl ne olacak?” diye soranlar da olacaktır. Bir şey olmaz. Bakarsınız yerine Menteşe İlçe Başkanlığı’na getirilen Arzu Doğruel’in ilçe seçimleri öncesinde istifa edip “Aday olmayacağım” diye açıklamada bulunduğu gibi, Nail Kızıl da il başkanı seçimi öncesinde istifa edip, “Aday olmayacağım” diye açıklamada bulunur…
Sanki Muğla’da yeni dönemin, YENİ Parti’nin İl Başkanı Süleyman Girgin olur gibi görünüyor. Ki CHP İl Kongresi öncesinde Ahmet Aras Başkan’dan ışık alır gibi de olmuştu… Tabii 24 saatte çok şey değişir...
Bakarsınız ilahlar bir “kadın aday” çıkartarak hepimizi şaşırtır…
-------------- --------------
GÜNÜN SÖZÜ; İnsanın değeri, ne kadar bildiğinde değil, hakikat karşısında ne kadar dürüst olduğundadır. --Henri-Frédéric Amiel