COP31 bütün hızıyla devam ediyor…

Antalya'da düzenlenen COP31 etkinliğinin ana alanı Antalya Expo Center (veya EXPO 2016 Antalya Alanı / ANFAŞ Antalya Expo Center) da Muğla Büyükşehir Belediyesi’nin gönderdiği 10 otobüs salına salına geziyor. Daha doğrusu konukları taşıyor…

Neredeyse “Antalya’da otobüs kalmamış mı?” diye soracaktım, meğer Antalya Büyükşehir Belediyesi’nin 70 araçlık filosu da orada görevdeymiş. Üstelik bu araçların 20 adedi CNG'li (doğalgazlı) ve 28 adedi modern dizel olmak üzere toplam 48 “çevreci otobüs” COP31 için yeni satın alınmış.

Olsun bizim belediyemizde güneş enerjisinden, çöpten ve kanalizasyon arıtma tesislerinden elektrik üretiyor… Bir dahaki COP’a kadar elektrikli otobüslerimizde olur inşallah…

COP31 Antalya da “Sıfır Atık; Ölçeklenebilir döngüsel ekonomi çözümleriyle atık yönetiminin iklim aksiyonu potansiyelini açığa çıkarmak.”, “Okyanuslar ve Denizler; Deniz ekosistemlerini korumak ve iklim dayanıklılığı için mavi karbonun potansiyelini açığa çıkarmak.”, “Gıda Güvenliği; Sürdürülebilir ve dayanıklı gıda sistemlerine küresel geçişi ileri taşımak.” ve “İklim Dirençli Şehirler; Herkes için yaşanabilir yerler sağlayan iklim dirençli şehirler.” başlıkları ile 3 gün dafa devam edecek. 20 Kasım da sona erecek…

Trump’ın yokluğunda iyi vakit geçirmiş olmalılar. Liderleri Cuma günü ağırladık...

*

“GADIN MOLAM”I YETİŞYİREMEDİM…

Aklıma da gelmemişti. “Sıfır atık” deyince aklıma geldi. İngilizce baskısını da yapıp, konuklara dağıtabilirdik. Ahmet Aras Başkan’ın ve Muğla’nın havası olurdu…

“Gadın Molam” okuyanlar bilir, çocukluğumun Muğla’sını anlatan, daha “sıfır atık”, “çevre”, “ekoloji”, “iklim değişikliği” tanımlarının dilimizde ve yaşamımızda yer etmediği yıllarda Muğla’nın “sıfır atık yaşamını” hikâye eden, bu tanımlar yaşamımıza girdiğinde “çöp saati” uygulaması ile Türkiye’nin ilk ve uzun zaman tek “çöplüksüz şehri” olabilmiş Muğla’yı anlatan kitaptır. İkinci baskıya hazırlıyorum. İlkinde eksiklerle birlikte çok önemli olmamakla birlikte yanlışlar olmuş. Titizlendiğim için tamamlayamadım. Tamamlayabilmek için belki önümüzdeki günlerde yazılarımı bir süre haftada 3-4 güne indirebilirim.

Bir yandan da iyi ki tamamlayıp Antalya da dağıtmamışız diyorum. Çünkü okuyanlar “O Muğla’ya ne yaptınız?” diye sorabilirlerdi…

*

COP31 EN’LERİ…

COP31’e İsrail’in davet edilmemiş olması ve konukları Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ile karşılayan Erdoğan’ın Güney Kıbrıs Rum Yönetimi lideri Nikos Hristodulidis gelirken Guterres’i yalnız bırakması dikkat çekerken, etkinliğe Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Brezilya Devlet Başkanı Lula de Silva damga vurdu.

COP31 Genel Kurulu'nda en çok alkışlanan lider Filistin Başbakanı Muhammed Mustafa olurken, etkinliğe Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Gazze Şeridi'nde “sadece soykırım değil, çevresel yıkım da yaşandığı” sözlerine yer verdiği konuşması damga vurdu…

Bu arada etkinlik sürerken bir tarafta da çevrecilerin protestoları ve talepleri sürdü…

Yaklaşık 200 ülkenin katıldığı COP31 İklim Zirvesinde yükselttikleri mesaj “Yeni kömür projeleri durdurulsun.”, “Plastik atık ithalatı yasaklansın.” oldu. Elbette pek çok mesaj vardı. Mesela zirvenin sponsorlarından termikçi Limak gurubu da protesto edildi… Muğla’da artık herkesin tanıdığı Kalyon ve Cengiz İnşaat grupları da nasiplerini aldı.

Hatta “Ahmet Aras Antalya’da ne anlatıyor?” diye soranlar da oldu… Ama yaşam savaşçılarının öne çıkan ve imza kampanyalarına konu olan mesajları şöyle özetlendi:

“Yeni kömürlü santral planları iptal edilmeli, yenisinin yapılmayacağı taahhüt edilmeli; kömür emekçilerini geride bırakmayan adil bir çıkış tarihi açıklanmalı. Başka ülkelerin plastik atıklarını almaya devam etmek Sıfır Atık hedefiyle çelişiyor. Plastik atık ithalatı Sıfır Atık kapsamına alınmalı ve tamamen yasaklanmalı”

*

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'IN GAZZE VURGUSU VE VİCVDANLARIN KİRLİLİĞİ

COP31'in Antalya'daki Liderler Zirvesi'nde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın konuşmasının öne çıkan başlıklarından biri Gazze oldu. Erdoğan, iklim değişikliğinin yalnızca çevreyi değil, insanlığın geleceğini de tehdit ettiğini anlatırken Gazze'de yaşanan yıkıma dikkat çekti. Gazze'deki felaketin sadece insanların hayatını değil, doğayı, toprağı, suyu, tarım alanlarını ve yaşam kaynaklarını da yok ettiğini vurguladı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, “Gazze'de sadece bir soykırım değil, bir çevre kıyımı yaşanmıştır” sözleri zirvenin adeta kapağı oldu.

Asırlık zeytin ağaçlarının kesildiğini, toprağın ve suyun kirletildiğini, şehirlerin enkaza dönüştüğünü söyleyen Erdoğan, insanların çamur içindeki çadırlarda yaşamaya mahkûm edilmesine tepki gösterirken “Bunlar insan değil mi?” diye sordu.

Aslında COP31'in gündeminde iklim değişikliği, sıfır atık, temiz enerji, denizlerin korunması, gıda güvenliği ve iklim dirençli şehirler var. Ancak Gazze örneği, savaşların da çevre üzerinde nasıl ağır ve kalıcı tahribatlar yaratabildiğini bir kez daha gündeme taşıdı. Çünkü savaşın yıktığı yalnızca binalar değil. Ağaçlar, tarım alanları, su kaynakları, kanalizasyon sistemleri, denizler ve insanların yaşamlarını sürdürebilmelerini sağlayan bütün bir ekolojik düzen de yok oluyor. Gazze'de yaşananlar bunun acı bir örneği.

Buna bende ‘vicdanlarımızı’ ekleyeyim… “Kirli vicdanları” … Vicdanlardaki kiri temizlemeden dünyayı çevre kirliliğinden nasıl kurtarabiliriz bilmiyorum…

Aslında zirvedeki “alkışlarda” temiz vicdanların isyanı, ayağa kalkışı gibiydi…

*

İKLİM KRİZİNİN FATURASI

Erdoğan'ın konuşmasında bir başka önemli nokta da iklim krizinin faturasını en az katkısı olan ülkelerin ve insanların daha ağır ödediğine ilişkin değerlendirmesiydi. Kırılgan ülkelerin iklim değişikliğiyle mücadelede finansmana ve teknolojiye erişiminin kolaylaştırılması gerektiğini söyledi.

Konuşmasının bir bölümünde de insanlığın ortak bir dünyayı paylaştığını hatırlatarak, ‘başka bir gökyüzümüzün, yeryüzümüzün, denizlerimizin ve okyanuslarımızın olmadığını’ vurguladı. Bu sözler, COP31'in evrensel iklim gündemiyle Gazze'de yaşanan insani ve ekolojik yıkım arasında kurulan ilişkinin de özeti gibi oldu.

Erdoğan'ın Gazze'ye ilişkin açıklamaları yalnızca Türkiye'de değil, uluslararası basında da geniş yer buldu.

CNN Brezilya, Erdoğan ile Brezilya Devlet Başkanı Lula da Silva'nın konuşmalarını zirvenin ilk gününün öne çıkan konuşmaları arasında değerlendirdi. İki liderin, iklim değişikliğiyle mücadelede zengin ülkelerin daha fazla sorumluluk üstlenmesi gerektiği yönündeki mesajlarına dikkat çekildi. Alman Tagesschau ve N-TV de Erdoğan'ın daha güçlü iklim koruma önlemleri alınması çağrısını ve Gazze'deki çevre yıkımına ilişkin sözlerini haberleştirdi. Associated Press, Erdoğan'ın Gazze'deki savaşın çevresel sonuçlarının da dünya tarafından tanınması gerektiği yönündeki çağrısını aktardı. The New Arab ve Diplomatic Insight da konuşmanın Gazze'ye ilişkin bölümüne yer verdi.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın daha önce yayımladığı raporlarda da Gazze'deki tarım alanlarının, ağaçların, doğal yaşam alanlarının ve deniz ekosistemlerinin ağır zarar gördüğüne ilişkin tespitler bulunuyor. Yani söz konusu olan yalnızca siyasi bir söylem değil; savaşın doğa ve yaşam üzerindeki sonuçları da uluslararası raporlara yansımış durumda…

Elbette burada bir de “İklim değişikliğiyle mücadele için bir araya gelen dünya, savaşların yarattığı çevre yıkımını da aynı ciddiyetle ele alabilecek mi?” sorusu karşımıza çıkıyor. Bir tarafta sıfır atık, temiz enerji, çevre duyarlılığı ve sürdürülebilir yaşam konuşulurken diğer tarafta şehirler, zeytinlikler, su kaynakları ve yaşam alanları yok ediliyorsa bu çelişkiyi görmezden gelmek mümkün görünmüyor…

*

BUGÜNKÜ TARTIŞILIR GEÇMİŞİN MUĞLA’SI ÖRNEK OLABİLİR…

COP31'de çevrecilerin kömürlü santrallere, plastik atık ithalatına ve fosil yakıtlara ilişkin talepleri de bu nedenle önemliydi. Çünkü çevre mücadelesi yalnızca zirve salonlarında yapılan konuşmalardan ibaret değil. Verilen sözlerin, alınan kararların ve günlük hayatta yapılanların da bir karşılığı olmalı.

Muğla'dan bakınca bu konuların bizim için ayrı bir anlamı var. Bir yanda geçmişten gelen çevre duyarlılığımız, diğer yanda bugün korumakta zorlandığımız doğal değerlerimiz ve yaşam alanlarını koruyan ama kaybolmaya yüz tutan geleneklerimiz kültürel değerlerimiz var… “Gadın Molam”da anlattığım eski Muğla'nın sıfır atık yaşamını bugün yeniden kurabilmek, belki de bütün bu tartışmaların en somut karşılığı olurdu…

COP31 zirvesinden ara ara paylaşımlarımız devam edecek… Orada Ahmet Aras Başkan da kendince damgasını vurdu… Başkan Aras Antalya'da ne anlattı, “Muğla'nın çevre politikalarıyla COP31'in gündemi” ne kadar örtüştü, Muğla'nın geçmişinden bugüne çevre konusunda nereden nereye geldik?

Hepsini ele alacağız…

--------------- ---------------

GÜNÜN SÖZÜ: Hiçbirini bulamadık; kendimize hüzünler icat ettik, avunamadık; yoksa biz bu dünyadan değil miydik? --Orhan Veli Kanık