DörtlüTakrir reddedildi (12 Haziran 1945). Bunun üzerine, Menderes ve Köprülü o günküVatan gazetesinde Cumhuriyet Halk Partisi iktidarına karşı o güne değinörneğine rastlanmayan sertlikte yazılar yazmaya başladılar. Sonuç olarakMenderes, Koraltan ve Köprülü partiden ihraç edildiler (Eylül 1945). Aynıgruptan olan Celâl Bayar ise önce milletvekilliğinden sonra da CHP'den istifaetti. Celâl Bayar, 1 Aralık 1945'te parti kuracaklarını açıkladı. İnönütarafından Çankaya Köşkü'ne çağrılan Bayar, cumhurbaşkanından gerekli desteğialdıktan sonra 7 Ocak 1946 günü Demokrat Parti (DP) kuruldu.
DemokratParti programını iki esas etrafında şekillendirmişti: Liberalizm ve demokrasi.Cumhuriyet Halk Partisi'nin ekonomi politikası olan devletçiliğin aksadığıyönler vurgulanarak CHP'ye karşı çıkılmaktaydı. Demokrat Parti üzerinde dahaönceki acı tecrübelerin yarattığı ilk kuşkular dağıldığında büyük kitlelerinDP'yi desteklediği görüldü. Bunu şüphesiz iktidardaki CHP de görmekteydi.Meclis tek dereceli seçim kanununu ve 21 Temmuz 1946'da seçimlerin yapılmasınıkabul ederek dağıldı. DP başta seçime katılıp katılmama konusunda kararsızkalsa bile katılmaya karar verdi. Bunun üzerine iktidar basın kanunundadeğişikliğe gitmeye karar verdi. İktidarın basın üzerindeki baskısı daha daarttı. Bozuk olan ekonomide dış ödeme dengesinin bozulması sonucu 7 Eylül1946'da Türk lirasının değeri düşürüldü. Bu olay DP'ye daha çok prim kazandırdıve iktidarın güç yitirmesine neden oldu. 1947'de bütçe görüşmeleri sırasındaBaşbakan Recep Peker ile DP'liler arasında sert tartışmalar yaşandı. DP,TBMM'yi terk etti. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün araya girmesi ile sorunaşıldı.
7Ocak 1947'de DP ilk kurultayını yaptı. Bu toplantıda özgürlük ve demokrasiarzuları bir defa daha tekrarlanırken bunları içeren Hürriyet Misakı kabuledildi.[10] Bunun üzerine iktidar tarafından DP'ye sert hücumlar başladı.Haziran ayında Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile Demokrat Parti Genel Başkanı CelâlBayar arasında bir dizi görüşmeler yapıldı ve sonunda İnönü 12 Temmuz 1947'de12 Temmuz Beyannamesi'ni yayınladı. Beyannamede İnönü, siyasal partilerin Türkdemokrasisinin vazgeçilmez unsurları olduğunu vurguladı. Başbakan Recep Pekerayrıldı ve yerine Hasan Saka getirildi.
DPiçerisinde bu yumuşama ve iktidarla düzeltilen ilişkiler tepki çekti ve bunungüdümlü demokrasi olduğunu öne süren bir grup partiden ayrıldı. Bu grubu oluşturanFevzi Çakmak, Yusuf Hikmet Bayur, Kenan Öner, Osman Bölükbaşı, Sadık Aldoğan veYusuf Kemal Tengirşenk, 20 Temmuz 1948'de Millet Partisi'ni (MP) kurdu. Böylece12 Temmuz Beyannamesi ile hem Cumhuriyet Halk Partisi hem de DP, sertlik veotoriteryanizm yanlısı gruplardan kurtulmuş bulunuyordu. DP, 17 Ekim 1948'deara seçimlere, seçime güven duymadığı için MP ile birlikte katılmadı. 16 Ekim1949 ara seçimlerinde de bu tavrını sürdürdü.
DPikinci büyük kurultayını 20 Haziran 1949'da yaptı. Seçimlerde milletvekiliadaylarının yüzde 80'ini örgütün tespiti kabul edildi. Bu kurultayda seçimlerdealınan oylara sahip çıkılmasını içeren Millî Teminat Andı kabul edildi. Ancakiktidar bu anda "Millî Husumet Andı" adını taktı. 16 Şubat 1950'degizli oy, açık tasnif ve yargı denetimini kabul eden, Yargıtay ve Danıştayüyelerinden oluşan bir Yüksek Seçim Kurulu'nu öngören seçim yasası kabuledildi. DP bu kanuna çok çabalamasına rağmen nispi temsil ilkesini koyduramadı.Bu şartlar altında Türkiye, 14 Mayıs 1950 seçimlerine gitti.
ÖZETLE
Demokrat Parti ,7 Ocak 1946'da kurulan, kurulduğu yıl yapılan seçimlerde azınlıkta kalıp 4 yılsonra yapılan seçimlerde (14 Mayıs 1950) 27 yıllık tek parti dönemini sonaerdiren Türk siyasipartisi . Sırasıyla 1950, 1954 ve 1957 seçimlerini kazanmış ve 10 yıl boyunca (1950-1960) iktidar olmuştur. Demokrat Parti, 27Mayıs 1960 Askeri Müdahalesi ile iktidardan düşürülmüş ve 29 Eylül 1960'takapatılmıştır. Demokrat Parti'nin kısa adı DP 'dir.
