Ülkedengiderek bir iç savaşı önledi
Prof.Dr. Ekrem Buğra Ekinci Sultan devlet reisidir. Osmanlı Kanun-i Esasısı'ne vedünya anayasa hukuku teamüllerine göre hükümet işlerinden kabine mesuldür,hükümdar gayrimesuldür. Sultan Vahdeddin tahta çıktıktan sonra olan bitenlerdeniş başına getirilen kabineler sorumludur. Hattı zatında Padişah, aklen vehukuken 'vatan haini' olamaz çünkü memleketi mülkü, halkı da ailesi gibi görür.Olayın bir diğer boyutu ise Vahdeddin Han, memleketi harbe sokan ve felaketesürükleyen aktör değil tam tersine harbin sonunda tahta çıkan bir hükümdar.Ülkeyi harbe sürükleyen kadronun büyük kısmı daha sonra Ankara Hareketinekatıldılar ve bunların hiçbirisine önceki yaptıklarından dolayı hesapsorulmadı. 1 Kasım 1922'de Ankara Meclis'i saltanatı kaldırdı. Padişaha da cangüvenliği kalmadığı için memleketi terk etmekten başka yol kalmadı. Kalsaydı içsavaşa sebep olabilirdi...
MustafaKemal Anadolu'ya gönderdi
Prof.Dr. Hale Şıvgın: Sultan Vahdeddi'nin 3 Temmuz 1918'de tahta çıkışı kendisi içinde sürpriz oldu. Devlet yönetimi konusunda hiçbir tecrübesi olmayan SultanVahdeddin, 4 ay sonra gelen
işgallesarsıldı. İlerleyen yaşı ve deneyim eksikliğinin yanı sıra Osmanlı'nın en zordöneminde padişah olan Sultan1 - Vahdeddin itilaf-işgal devletlerinin kurduğuYüksek Komiserliklerle tam olarak kuşatıldı. Bir tür devlet içi devletçikleroluştu. Padişah'ın. bağımsız hareket etme şansı kalmadı. Özellikle İngilizlerin. ağır baskısı altındaydı. O şartlara rağmen Mustafa Kemal'i Anadolu'yayolladı. Gönderen İstanbul yönetimiydi ancak geri çağıran İngiliz kanadı nurSultan Vahdeddin aciz bırakılmış bir sultan ve Anadolu'yu topyekun kaybetmekorkusu yaşıyordu. O dönem yaşananlara ait belgeler Sultan Vahdettin'in hainolmadığını ispata yeterli.
TarihçiMustafa Armağan: Sultan Vahdeddin'e yönelik en ağır eleştiri uzun yıllar Sevrüzerinden yöneltildi ancak bu konuda Sultan Vahdeddin'in ' hiçbir biçimdesorumluluğu bulunmuyordu. Mustafa Kemal ve arkadaşlarının Anadolu'yagönderilmesi bir devlet operasyonuydu. Sultan Vahdeddin'e rağmen değil,Sultanın da içinde olduğu bir refleks olarak görülmeli.
HainSiyasi Bir Kavram
YılmazÖztuna: Sultan Vahdeddin'in hain olmadığını ben 40 senedir yazıyorum zaten.Kaldı ki, tarihçiler 'hain' kelimesini kullanmaz. Çünkü bu siyasi birkelimedir. Kuruluş yıllarının ateşli dönemlerinde kullanılmış bir kelimedir buve öyle bir dönemde de mutlaka kullanılması gerekirdi.
BuFransız İhtilali'nden sonra da böyle olmuştur, Rus Devrimi'nden sonra da böyleolmuştur. Ama aradan zaman geçip yeni rejim yerleştikten sonra, geçmişdönemleri daha dikkatle tetkik etmek ve inceleme yaparken de böyle kavramlarayer vermemek gerekir...
13Mart 1924
MehmedVahideddin VI. Mehmed'in mezarı.
Vahdettin,16 Mayıs 1926'daAan Roma'da' öldü. Cenazesi Türkiye hükümeti tarafından kabuledilmedi ve Şam'a getirilerek Süleymaniye Külliyesi kabristanına!defnedildi.1121 Yapılan otopside, Vahdeddin'in bir kalp damarının tıkanmasısonucu öldüğü ortaya çıktı.
