Diyet yapmadan veya egzersiz alışkanlığını değiştirmeden kilo vermek, bazı ciddi hastalıkların habercisi olabiliyor. Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Senem Karabulut, özellikle 6-12 ay içinde vücut ağırlığının yüzde 5'inden fazlasını kaybeden kişilerin hekime başvurması gerektiğini belirtti. Açıklanamayan kilo kaybının bazı kanser türlerinde ilk fark edilen belirtilerden biri olabileceğine dikkat çekti.
Diyet yapmadığınız, daha fazla egzersize başlamadığınız halde kilo mu veriyorsunuz? Uzmanlar, nedeni açıklanamayan ve devam eden kilo kaybının göz ardı edilmemesi gerektiği konusunda uyarıyor. Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. Senem Karabulut, istemsiz kilo kaybının pankreas, mide, yemek borusu, akciğer ve bağırsak kanserleri dahil bazı hastalıklarda görülebileceğini belirtti.
Karabulut, kilo kaybının stres, yoğun çalışma temposu veya iştahsızlık gibi nedenlere bağlanarak önemsenmeyebildiğini, ancak özellikle kısa sürede belirgin şekilde zayıflayan kişilerin tıbbi değerlendirmeyi geciktirmemesi gerektiğini söyledi.
Kaç kilo vermek tehlike işareti?
Prof. Dr. Karabulut, istemsiz kilo kaybının değerlendirilmesinde yalnızca verilen kilonun değil, bunun ne kadar sürede gerçekleştiğinin de önemli olduğunu belirtti.
Karabulut, şu ifadeleri kullandı:
“Bir kişinin herhangi bir diyet uygulamadan veya fiziksel aktivitesini artırmadan 6 ila 12 ay içerisinde vücut ağırlığının yüzde 5'inden fazlasını kaybetmesi, tıbbi değerlendirme gerektiren önemli bir durumdur. Örneğin 70 kilogram ağırlığındaki bir kişinin istemsiz şekilde 3,5 kilogramdan fazla kaybetmesi dikkate alınmalıdır.”
Uzmanın verdiği ölçüte göre, başlangıç ağırlığına bağlı olarak değerlendirilmesi gereken kilo kaybı miktarı da değişiyor.
- 60 kilogram olan kişide 3 kilodan fazla,
- 70 kilogram olan kişide 3,5 kilodan fazla,
- 80 kilogram olan kişide 4 kilodan fazla,
- 90 kilogram olan kişide 4,5 kilodan fazla,
- 100 kilogram olan kişide 5 kilodan fazla.
Bu miktarlar, 6-12 aylık dönemde herhangi bir diyet veya egzersiz değişikliği olmadan gerçekleşen kilo kaybı için örnek niteliği taşıyor. Daha az kilo kaybında da eşlik eden belirtilere göre doktor değerlendirmesi gerekebiliyor.
Hangi kanser türlerinde kilo kaybı görülebiliyor?
Prof. Dr. Senem Karabulut, bazı kanser türlerinin başlangıçta belirgin şikâyetlere neden olmayabileceğini belirterek özellikle pankreas, mide, yemek borusu, akciğer ve bağırsak kanserlerinde istemsiz kilo kaybıyla karşılaşılabildiğini ifade etti.
Lenfoma gibi bazı kanser türlerinde de açıklanamayan kilo kaybının önemli belirtilerden biri olabildiğini söyledi.
Kanserle ilişkili kilo kaybının farklı nedenlerle ortaya çıkabileceğini belirten Karabulut, tümörlerin vücudun enerji kullanımını ve metabolik süreçlerini etkileyebildiğini, iştahsızlık, yetersiz beslenme ve sindirim sorunlarının da kilo kaybına yol açabildiğini anlattı.
Karabulut, kilo kaybının kanserin mutlaka erken evrede olduğunu göstermediğinin de altını çizdi.
Kilo kaybına bu belirtiler eşlik ediyorsa dikkat
İstemsiz kilo kaybıyla birlikte ortaya çıkan bazı şikâyetlerin daha ayrıntılı değerlendirme gerektirebileceğini belirten Karabulut, şu belirtilere dikkat çekti:
- Uzun süren iştahsızlık ve çabuk doyma
- Yutma güçlüğü ve karın ağrısı
- Bağırsak alışkanlıklarında değişiklik
- Dışkıda kan görülmesi
- Geçmeyen öksürük
- Gece terlemesi
- Nedeni açıklanamayan halsizlik
Özellikle ileri yaşlarda ortaya çıkan ve nedeni belirlenemeyen kilo kayıplarının daha dikkatli değerlendirilmesi gerektiğini belirten Karabulut, birden fazla belirtinin birlikte görülmesinin altta yatan hastalığın araştırılmasını gerektirebileceğini ifade etti.
Her kilo kaybı kanser anlamına gelmiyor
Prof. Dr. Karabulut, istemsiz kilo kaybının kanser dışında birçok farklı hastalıktan kaynaklanabileceğini de vurguladı.
Tiroit bezinin aşırı çalışması, diyabet, sindirim sistemi hastalıkları, kronik enfeksiyonlar ve bazı psikolojik sorunların kilo kaybına neden olabildiğini belirten Karabulut, kişilerin kendi kendilerine tanı koymamaları gerektiğini söyledi.
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) de diyet veya egzersiz değişikliği olmaksızın devam eden kilo kayıplarında doktor değerlendirmesi öneriyor.
Kilo kaybının nedeni nasıl araştırılıyor?
Prof. Dr. Karabulut, hekim değerlendirmesinde kaybedilen kilo miktarı, kilo kaybının süresi, eşlik eden şikâyetler, kullanılan ilaçlar ve kişinin sağlık geçmişinin birlikte incelendiğini belirtti.
Gerekli durumlarda kan testleri, görüntüleme yöntemleri veya endoskopik incelemeler yapılabildiğini ifade eden Karabulut, her hastaya aynı tetkiklerin uygulanması yerine kişiye özel değerlendirme yapılması gerektiğini söyledi.
Erken değerlendirme neden önemli?
Prof. Dr. Senem Karabulut, açıklanamayan kilo kaybının ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Kanserde erken tanı, uygun hastalarda tedavi seçeneklerini ve başarı şansını önemli ölçüde etkileyebiliyor. Ancak erken tanının ilk adımı, vücudumuzun verdiği uyarıları doğru değerlendirmekten geçiyor.”
Karabulut, beslenme alışkanlıklarında değişiklik olmamasına rağmen devam eden zayıflamanın, özellikle başka şikâyetlerle birlikte ortaya çıkması durumunda araştırılması gerektiğini vurguladı.
Kaynak: İHA
