Toplumve insanlar hep bir değişim içerisindedir ve yenilik istemektedirler.Değişmeyen tek şey ise değişimin kendisidir. Muğla, uzun yıllardır turizmdedenizi, kumu ve güneşi ile ön plana çıkmış bir destinasyondur. Ancak, insanlarındeğişim istemi artık turizmde de kendisini göstermiş ve özellikle de salgınsonrası insanların toplu olarak bir arada tatil yapmak istememesi alternatifturizmi Muğla için daha önemli ve hatta zorunlu hale getirmiştir.

Muğla'da,ilçelerimize göre değişim göstermekle birlikte deniz, kum ve güneş turizmindesezon 4-5 ay gibi bir süre devam etmekte olup bu ayların dışında turizmfaaliyeti ise nerede ise yok denecek kadar azdır. Oysa iklim koşulları müsaitolan Muğla'da alternatif turizmin devreye girmesi, hem daha uzun turizm sezonudemek olurken hem de turizmde ön planda olan ilçelerimizin dışındaki ilçelerinde turizmden pay alması demektir.

İlimizde,deniz, kum ve güneş turizminin en büyük alternatifi kültür turizmidir. Muğlabirçok ören yerine ev sahipliği yapmakla birlikte bugüne kadar bunlardan sadecebirkaç tanesini ön plana çıkartabilmiştir. Oysa kazı çalışması yapılması gerekenlerinyanı sıra tanıtılmaya ihtiyacı olan birçok ören yerimiz bulunmaktadır. SayınCumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın Yatağan ilçemiz sınırlarındakiStratonikeia Antik Kenti'ne yaptığı ziyaret buranın tanıtımı anlamında çokdeğerli olmuştur. Ancak, buranın henüz bir Efes ya da Aspendos gibitanınırlığının olmadığını bilerek yerel idarenin sürekli bir tanıtım atağıiçerisinde olması zorunludur.

Bununyanında geçen yazılarımda dile getirdiğim Eko-turizm veAgro-turizm gibi alternatiflerin de süratle değerlendirilmesi gerekmektedir. Bubağlamda Tarım İl Müdürlüğü, Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü ve Ticaret Odalarıile ilgili paydaşların birlikte hareket ederek il bazında bir eylem planıhazırlamaları faydalı olacaktır.

Bademçiçeği festivali ile kış aylarında Datça'da kısa süre de olsa özellikle bir içturizm hareketliliği yaşanmaktadır. Ancak, özellikle narenciyenin yoğun olarakyetiştirildiği Köyceğiz gibi ilçelerimizde portakal çiçeğini turizme kazandırmaktabu güne kadar çok başarılı olamadık. Oysa son günlerde basına da yansıdığıüzere Afyonkarahisar ili haşhaş çiçeğini turizme kazandırma yolunda yoğun birfaaliyet göstermektedir.

Lavanta,yağı, kokusu, balı ve görselliği ile ülkemizde son yılların gözde bitkisi.Isparta'nın Kuyucak köyü ile tüm ülkemizde tanınan ve birçok bölgede olduğugibi ilimizde de yetiştirilmeye başlanan lavanta alternatif turizm içinMuğla'da değerlendirilmeyi bekliyor. Esasen, birkaç yıldır Orman BölgeMüdürlüğü arıcılık ve Tarım İl Müdürlüğü de tarımda alternatif ürün olaraküreticiye destek olmaktadır. Muğla Büyükşehir Belediyesi'nin Yerkesik Bölgesi'nde5 dönümlük alana diktiği lavanta alternatif turizm için bir başlangıç olmaklabirlikte yeterli olduğunu söylemek mümkün değildir.

Esasen,yaklaşık iki ay kadar süre çiçek açması sebebi ile görselliği ile turizmdealternatif olarak sunulan lavanta için Muğla'nın bazı handikaplarını da görmekve bunları ortadan kaldıracak çalışmalar yapmak zorundayız. Şöyle ki,ziyaretçiler için görsel çekicilik oluşturulabilmesi için lavantanın büyükölçekli arazilere dikilmesi gerekmektedir. Ancak, Muğla'da hem arazi fiyatlarının pahalı olması hem de tek kişiyeait büyük miktarda arazi bulmanın zor olması büyük dezavantaj yaratmaktadır.Ayrıca, sulanabilir arazilere lavanta dikmek getirisi açısından üretici içincazip bir alternatif olarak görülmemektedir. İşte bu noktada ortak bir eylemplanı şart. Bu bağlamda öncelikle lavanta dikilebilecek alanların tespitedilmesi zorunluluk arz etmektedir.

Menteşeilçemizde merkez ve ana yol güzergâhlarına yakın yerlerin öncelikli bölgelerolarak değerlendirilmesi gerekmektedir. Buçerçevede, ilçemizdeki Yerkesik Bölgesi, Yeşilyurt/Kafaca Bölgesi ile ÖzlüceMahallesi gibi yerler ön plana çıkartılarak Lavanta Köyleri oluşturulabilir.Ancak, birçok kişiye aynı amaçla dikim yaptırabilmek ise çok kolay bir işdeğildir. Zira, bilinmektedir ki tarım üreticisi alışılagelmiş üretimalışkanlıklarının dışına çıkmayı riskli algılamakta ve zahmetli olduğunudüşünmektedir.

İştebu noktada kurulacak kooperatifler aracılığı ile bu bölgelerde lavanta dikimiteşvik edilebilir. Zira, yurt dışında bu tip çalışmalar kooperatifler aracılığıile yapılmaktadır. Başarılı bir kooperatifçilik çalışması ile dikilecek lavantalarınhem görselliği ile turizmden pay alınır hem arıcılık sektörü faydalanır hem delavantanın işlenmesi ile elde edilen ürenler (sabun, kolonya vs.) ilimizin özellikle turizm bölgelerindepazarlanarak üreticinin katma değerli ürünler sunması sağlanır.

Kısacası,birlikte başarıp hepimizin kazanacağına halkımızın inandırılması ve güventelkin edecek yol haritası sunulması gerekmektedir.