İYİ Parti Muğla Milletvekili Prof. Dr. Metin Ergun, Türkiye’nin zeytin ve zeytinyağı ihracatında yaşanan düşüşe ilişkin Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle TBMM Başkanlığına yazılı soru önergesi verdi.
Ergun, önergesinde Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği verilerine atıfta bulunarak, 1 Kasım 2025-31 Ağustos 2026 döneminde zeytinyağı ihracatının miktar bazında yüzde 62, değer bazında ise yüzde 59 gerilediğini belirtti.
Önergede yer verilen verilere göre, geçen sezonun aynı döneminde 46 bin 526 ton zeytinyağı ihracatı karşılığında 231,6 milyon dolar gelir elde edilirken, 2025-2026 sezonunun aynı döneminde ihracat 17 bin 721 tona, gelir ise 96 milyon dolara düştü.
Dökme ve ambalajlı ihracattaki kayba dikkat çekti
Ergun, dökme zeytinyağı ihracatındaki düşüşün yüzde 73’e, ambalajlı ürün ihracatındaki gerilemenin ise yüzde 50’ye ulaştığını ifade etti.
Ortalama ihracat fiyatının kilogram başına 4,98 dolardan 5,42 dolara yükselmesine karşın ihraç edilen ürün miktarındaki gerilemeye dikkat çeken Ergun, sektörün pazar payı ve rekabet gücü açısından da değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
ABD pazarındaki tarife uygulamasını sordu
Ergun, soru önergesinde ABD pazarındaki gümrük tarifelerine de yer verdi. Türkiye menşeli zeytin ve zeytinyağı ürünlerine yüzde 12,5 oranında ek tarife uygulandığını belirten Ergun, bunun ihracatçının rekabet gücü üzerindeki etkilerinin açıklanmasını istedi.
Ticaret Bakanlığı’nın Mart 2026 tarihli ABD Gümrük Uygulamaları Rehberi, ABD’de gümrük ve vergi düzenlemelerinde değişiklikler bulunduğunu ve ihracatçıların güncel yükümlülükleri takip etmesi gerektiğini belirtiyor. Ancak Ergun’un önergesinde belirtilen yüzde 12,5 oranı, tarafımızca erişilen güncel Bakanlık sayfalarında ayrıca doğrulanamadı.
Ticaret Bakanlığı’na 6 soru
Ergun, Ticaret Bakanı Ömer Bolat’a şu konularda yanıt verilmesini istedi:
- Zeytinyağı ihracatındaki yüzde 62’lik düşüşün nedenlerine ilişkin herhangi bir çalışma yapılıp yapılmadığı,
- Üretici ve ihracatçıları desteklemek amacıyla hangi tedbirlerin alındığı,
- Markalı ve yüksek katma değerli zeytinyağı ihracatının artırılması için uygulanan destek ve teşvikler,
- ABD’de uygulandığı belirtilen yüzde 12,5’lik ek tarifenin kaldırılması veya yeniden değerlendirilmesi için yürütülen girişimler,
- Türk ihracatçısının rakip ülkeler karşısındaki rekabet gücünü korumaya yönelik atılan adımlar,
- Artan girdi maliyetleri, finansmana erişim ve dış ticaret politikalarındaki belirsizliklere karşı yürütülen çalışmalar.
“Üreticinin emeği, ihracatçının pazarı korunmalı”
Zeytin ve zeytinyağı sektörünün Türkiye açısından önemli bir tarımsal üretim ve ihracat alanı olduğunu belirten Ergun, ihracattaki daralmanın nedenlerinin açıklığa kavuşturulması gerektiğini söyledi.
Ergun, “Türkiye üretebiliyor. Ancak üreticimizin emeğinin karşılığını alabilmesi ve ihracatçımızın dünya pazarlarında rekabet edebilmesi için öngörülebilir ve etkili politikalara ihtiyaç var” ifadelerini kullandı.
Ergun ayrıca ABD pazarına ilişkin tarife uygulamaları konusunda yürütülen temasların kamuoyuyla paylaşılmasını ve sektörün rekabet gücünü korumaya yönelik kalıcı tedbirlerin hayata geçirilmesini istedi.
Muhabir: Selda İnal
