Doğumdan sonraki ilk günlerde uygulanan yenidoğan topuk kanı testi, fenilketonüri başta olmak üzere birçok kalıtsal ve metabolik hastalığın erken teşhis edilmesini sağlayarak bebek sağlığının korunmasında kritik rol üstleniyor.
Hüdavend Hatun Aile Sağlığı Merkezi'nde görev yapan aile sağlığı çalışanı Filiz Bozlugöl, yenidoğan tarama programı kapsamında yapılan topuk kanı testinin önemine dikkat çekerek ailelere çağrıda bulundu.
Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülen yenidoğan tarama programı sayesinde bazı kalıtsal hastalıklar ve metabolik rahatsızlıklar henüz belirti göstermeden tespit edilebiliyor. Uzmanlar, erken teşhis edilen hastalıkların tedavi sürecinin zamanında başlatılmasıyla çocukların sağlıklı bir yaşam sürme şansının önemli ölçüde arttığını belirtiyor.
Fenilketonüri Riski Topuk Kanı Testiyle Belirleniyor
Açıklamasında fenilketonüri hastalığına dikkat çeken Filiz Bozlugöl, bu rahatsızlığın doğuştan gelen kalıtsal bir metabolizma hastalığı olduğunu söyledi.
Bozlugöl, “Fenilalanin adlı aminoasit vücutta parçalanamadığında kanda birikmeye başlar. Tedavi edilmediği durumlarda özellikle beyin gelişimini olumsuz etkileyerek kalıcı zihinsel gelişim sorunlarına yol açabilir. Türkiye, fenilketonüri görülme sıklığının yüksek olduğu ülkeler arasında yer alıyor. Özellikle akraba evlilikleri hastalık riskini artırabiliyor” dedi.
Hastalık İlk Aylarda Belirti Vermeyebiliyor
Fenilketonüri ile doğan bebeklerin ilk aylarda tamamen sağlıklı görünebildiğini belirten Bozlugöl, hastalığın dışarıdan anlaşılmasının mümkün olmadığını ifade etti.
Bozlugöl, “Fenilketonüri ancak yenidoğan topuk kanı testi ile erken dönemde tespit edilebiliyor. Erken teşhis edilen bebeklerde özel beslenme programı uygulanarak hastalığın olumsuz etkileri büyük ölçüde önlenebiliyor” diye konuştu.
Erken Tedavi Sağlıklı Gelecek Sunuyor
Uzmanlar, fenilketonüri tedavisinde erken müdahalenin büyük önem taşıdığını vurguluyor. Uygun diyet ve düzenli takip ile çocukların yaşıtlarına benzer gelişim gösterebildiği ve sağlıklı bir yaşam sürdürebildiği belirtiliyor.
Topuk kanı alınmasının bebeklere zarar vermediğini hatırlatan Bozlugöl, “Yenidoğan tarama testleri milyonlarca bebeğin sağlığını koruyan önemli bir uygulamadır. Anne ve babaların topuk kanı testini ihmal etmemesi gerekiyor. Her damla topuk kanı, bebeğin sağlıklı geleceği için atılan önemli bir adımdır” ifadelerini kullandı.
