ABD’deki Güney Kaliforniya Üniversitesi (USC) öncülüğünde gerçekleştirilen kapsamlı araştırma, fiziksel aktivite ile demans riski arasındaki ilişkiye dair dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. 30 ülkeden 4,2 milyondan fazla kişinin verilerinin incelendiği çalışmada, boş zamanlarda yapılan düzenli egzersizlerin daha düşük demans riskiyle bağlantılı olduğu belirlendi.
The Lancet Public Health dergisinde yayımlanan araştırmada, 45-93 yaş arasındaki 4 milyon 227 bin 297 kişinin yer aldığı 74 çalışmanın sonuçları değerlendirildi. Katılımcıların yaklaşık 10 yıllık takip verileri üzerinden Alzheimer, vasküler demans ve diğer demans türlerine ilişkin tanılar incelendi.
Yürüyüş ve yüzme öne çıktı
Araştırmaya göre boş zamanlarında daha fazla fiziksel aktivite yapan kişilerin demans riski, en düşük aktivite düzeyindeki kişilerle karşılaştırıldığında yüzde 24 daha düşük bulundu.
Yürüyüş, bisiklete binme, koşu, yüzme ve çeşitli sporlar daha düşük riskle ilişkilendirilen aktiviteler arasında yer aldı. Ancak araştırmacılar, bu aktivitelerin birbirleriyle doğrudan karşılaştırılmadığını ve hangisinin daha etkili olduğuna ilişkin bir sonuç elde edilmediğini vurguladı.
Bilim insanları, aktivitenin kişinin kendi tercihine bağlı olmasının da önemli olabileceğini belirtti. Egzersizin temposu ve süresinin kişi tarafından belirlenebilmesi, stresin azalması ve sosyal etkileşimin artması olası faydalar arasında gösterildi.
Ağır işlerde risk yüzde 20 daha yüksek
Araştırmanın dikkat çeken bir diğer sonucu ise mesleki fiziksel aktiviteyle ilgili oldu. Fiziksel açıdan yorucu işlerde çalışan kişilerde demans riskinin yüzde 20 daha yüksek olduğu belirlendi.
Uzmanlar, bu bulgunun fiziksel hareketin zararlı olduğu anlamına gelmediğinin altını çizdi. Uzun süre ayakta kalma, yük taşıma, tekrarlayan hareketler, yetersiz dinlenme ve yoğun iş stresi gibi çalışma koşullarının riskle bağlantılı olabileceği değerlendirildi.
Hava ve gürültü kirliliğine maruz kalma, iş üzerindeki kontrolün sınırlı olması ve ağır çalışma koşulları da olası etkenler arasında sıralandı. Yoğun iş temposunun, çalışanların mesai dışında egzersiz yapacak zaman ve enerji bulmasını zorlaştırabileceğine de dikkat çekildi.
Ev işleri için kanıtlar sınırlı
Ev işleriyle yapılan fiziksel aktivitelerin de daha düşük demans riskiyle ilişkili olabileceğine dair bulgular elde edildi. Ancak bu sonuç yalnızca bir araştırmaya dayandığından kesin bir değerlendirme yapılabilmesi için daha fazla çalışmaya ihtiyaç olduğu belirtildi.
İşe yürüyerek veya bisikletle gitmek gibi ulaşım amaçlı aktiviteler konusunda da araştırma sayısının sınırlı olması nedeniyle sonuçların dikkatli yorumlanması gerektiği ifade edildi.
Araştırma neden-sonuç ilişkisini kanıtlamıyor
Araştırmacılar, çalışmanın gözlemsel araştırmalara dayanması nedeniyle egzersizin demansı kesin olarak önlediği veya fiziksel açıdan ağır işlerde çalışmanın doğrudan demansa yol açtığı sonucuna varılamayacağını belirtti.
Bulgular, fiziksel aktivitenin miktarının yanı sıra hangi koşullarda ve ne amaçla yapıldığının da beyin sağlığı açısından önemli olabileceğine işaret ediyor. Araştırma ekibi, demans riskini azaltmaya yönelik politikaların daha fazla hareket teşvikinin yanı sıra güvenli yürüyüş alanları ve spor tesislerine erişim ile sağlıklı çalışma koşullarını da kapsaması gerektiğini vurguladı.
Kaynak: Haber Merkezi
