Muğla Teknoloji Koleji Anadolu Lisesi öğrencileri Duru Karadoğan ve Ela Akkuş, antibiyotik direncine karşı geliştirdikleri biyoloji projesiyle uluslararası bilim yarışmasında finale kaldı. Endemik bitkilerden yararlanarak bakterilerin iletişim mekanizmasını hedefleyen öğrenciler, Moskova'da Türkiye'yi temsil etme hakkı kazandı.
Muğla Teknoloji ve Kültür Okulları (MTK) Anadolu Lisesi öğrencileri, biyoloji alanında hazırladıkları bilimsel projeyle uluslararası bir başarı elde etti. Rusya'daki Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi'nde düzenlenen Geleceğin Bilim İnsanları Uluslararası Proje Yarışması kapsamında yüzlerce proje arasından finale seçilen MTK Koleji öğrencileri, Türkiye'yi Moskova'da temsil edecek.
MTK Koleji Anadolu Lisesi 11. sınıf öğrencileri Duru Karadoğan ve Ela Akkuş, okulun Proje Koordinatörü Mehmet Ali Onaran danışmanlığında yürüttükleri çalışmayla biyoloji kategorisinde finale yükseldi. Öğrencilerin projesi, antibiyotik direnci sorununun çözümüne yönelik yeni bir yaklaşımı araştırıyor.
Türkiye'yi temsil edecekler
Fizik, kimya, biyoloji, tıp, mühendislik, ekoloji ve farklı bilim dallarındaki araştırmaları bir araya getiren yarışma, gençlerin bilimsel projelerini uluslararası düzeyde değerlendirmeye sunmasına olanak sağlıyor.
MTK Koleji tarafından paylaşılan bilgilere göre öğrencilerin Moskova programı 8-12 Ekim 2026 tarihlerini kapsıyor. Yarışmanın resmî takviminde ise Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi'ndeki yüz yüze değerlendirmelerin 9-11 Ekim tarihlerinde gerçekleştirileceği, ödül töreninin 11 Ekim'de yapılacağı belirtiliyor.
Muğla'dan finale katılma hakkı kazanan iki öğrencinin çalışması, dünya genelinde giderek önem kazanan antibiyotik direnci sorununa odaklanıyor.
Antibiyotik kullanmadan bakterileri etkisizleştirmeyi hedefliyorlar
Duru Karadoğan ve Ela Akkuş'un projesinde, bakterileri doğrudan öldürmek yerine hastalığa neden olan faaliyetlerini sınırlandırabilecek bir yöntem araştırılıyor.
Çalışmada endemik bitkilerden yararlanılarak bakterilerin kendi aralarında kurdukları iletişim sisteminin engellenmesi hedefleniyor. Böylece bakterilerin hastalık oluşturma süreçlerinde etkili olan mekanizmaların kontrol altına alınabileceği değerlendiriliyor.
Öğrencilerin araştırmasının temelinde, bakterilerin birbirleriyle kimyasal sinyaller aracılığıyla haberleşmesi ve bu iletişimin hastalık yapıcı özelliklerin ortaya çıkmasındaki rolü bulunuyor.
Proje kapsamında kullanılan bitkisel bileşenlerin, bakterilerin iletişim mekanizmaları üzerindeki etkileri araştırılıyor.
Bakterilerin iletişimini kesmek neden önemli?
Bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde yaygın olarak kullanılan antibiyotikler, modern tıbbın en önemli ilaçları arasında yer alıyor. Ancak bu ilaçların gereksiz ve bilinçsiz kullanılması, antibiyotiklere karşı direnç gelişimini hızlandırabiliyor.
Özellikle birden fazla antibiyotiğe direnç geliştiren bakterilerin yayılması, bazı enfeksiyonların tedavisini güçleştiriyor. Bu nedenle bilim insanları, bakterilerle mücadelede mevcut antibiyotiklerin dışında yeni yöntemler üzerinde çalışmalar yürütüyor.
Bu araştırma alanlarından biri de bakteriler arası iletişimin engellenmesi olarak biliniyor.
Bakteriler, çevrelerindeki diğer bakterilerin varlığını algılamak ve bazı davranışlarını birlikte düzenlemek için kimyasal sinyaller kullanabiliyor. Bilimsel literatürde quorum sensing olarak adlandırılan bu mekanizma, bazı patojen bakterilerin hastalık oluşturma ve virülans faktörlerini üretme süreçlerinde rol oynuyor.
Bakterileri doğrudan öldürmek yerine bu iletişim sistemini hedefleyen yöntemlerin, direnç gelişimine neden olan seçici baskıyı bazı koşullarda azaltabileceği araştırılıyor.
MTK Koleji öğrencilerinin hazırladığı proje de endemik bitkilerden yararlanarak bu iletişim mekanizmasına müdahale edilmesi üzerine kurulu.
Bununla birlikte araştırılan yaklaşımın insanlarda kullanılabilecek bir tedaviye dönüşmesi için ileri laboratuvar çalışmaları, güvenlilik değerlendirmeleri ve klinik araştırmalar gerekiyor.
Mehmet Ali Onaran: Hedefimiz gençlerin bilimsel vizyonunu geliştirmek
Öğrencilerin proje danışmanlığını üstlenen MTK Koleji Proje Koordinatörü Mehmet Ali Onaran, uluslararası bilimsel yarışmalara katılımın gençlerin gelişimine katkı sağladığını belirtti.
Geçmiş yıllarda Genç Bilim İnsanları Derneği Başkanlığı görevini de yürüttüğü belirtilen Onaran, bilimsel proje danışmanlığı çalışmalarını Muğla Teknoloji ve Kültür Okulları bünyesinde sürdürüyor.
Öğrencilerin uluslararası platformlarda araştırmalarını sunmasının önemine dikkat çeken Onaran, şu ifadeleri kullandı:
“Bilim tecrübe ile birleşirse bilimsel başarı kolay kazanılır. Hedefimiz öğrencilerimizin erken yaşta bilimsel aktivitelerle vizyonlarını geliştirmek ve onların desteklenince de neler yapabileceğini göstermek. Global sorunlara çözüm önerileri sunan projeleri ile bizleri gururlandıran gençlerimizin ülkemize büyük başarılar kazandıracaklarına inanıyorum.”
Velilere ve okul yönetimine teşekkür etti
Projelerin hazırlanması ve uluslararası yarışmaya katılım sürecinde ailelerin ve okul yönetiminin katkılarına da değinen Onaran, öğrencilerin desteklenmesinin önemini vurguladı.
Onaran, “Bu başarının uluslararası boyuta taşınmasında büyük emeği olan değerli velilerimize teşekkür ederiz. MTK Koleji Yönetim Kuruluna bize fırsatlar sunmalarından dolayı teşekkür ederim. Eğitime yatırım geleceğimize yatırımdır.” dedi.
“Moskova'dan dünya dereceleri ile dönmeyi bekliyoruz”
MTK Koleji'nin daha önceki yıllarda da uluslararası proje yarışmalarında çeşitli dereceler elde ettiğini belirten Onaran, bilimsel çalışmaların farklı ülkelerde sürdürülmesini hedeflediklerini ifade etti.
Öğrencilerinin İngilizce yeterliliklerine ve uluslararası bilimsel iletişim kurabilmelerine dikkat çeken Onaran, sözlerini şöyle sürdürdü:
“İyi derecede İngilizce bilen öğrencilerimizin başarı ile ülkemize döneceklerine inanıyorum. 65 ülke ile bilimsel bağ kurduk ve bu ülkelere giderek dünya sorunlarına çözüm önerileri üreteceğiz. Muğla Teknoloji ve Kültür Okulları'nın yöneticilerinin de olağanüstü destek ve gayretleri bizleri yüreklendiriyor. Moskova'dan dünya dereceleri ile dönmeyi bekliyoruz.”
MTK Koleji bilimsel projelere desteğini sürdürüyor
Muğla Teknoloji ve Kültür Okulları, öğrencilerinin ulusal ve uluslararası araştırma projelerine katılımını desteklemeye devam ediyor.
Okulun verdiği bilgilere göre önceki yıllarda da farklı uluslararası proje yarışmalarında dünya dereceleri elde edildi. Proje Koordinatörü Mehmet Ali Onaran'ın rehberliğinde sürdürülen çalışmalarla öğrencilerin bilimsel araştırma becerilerinin geliştirilmesi ve küresel sorunlara yönelik çözüm önerileri üretmeleri amaçlanıyor.
Duru Karadoğan ve Ela Akkuş'un biyoloji alanındaki çalışması, MTK Koleji'nin uluslararası bilim yarışmalarındaki yeni final başarısı olarak kayıtlara geçti.
Moskova'daki yarışmada projelerini değerlendirmeye sunacak öğrencilerin elde edeceği nihai derece ise final sonuçlarının açıklanmasının ardından belli olacak.
Muhabir: Kadir Tamer
