Ev sahibinin elinde yedek anahtar bulunması, kiracının haberi olmadan eve girebileceği anlamına mı geliyor? Evini satmak, kontrol etmek veya yeni kiracıya göstermek isteyen mülk sahiplerinin hangi haklara sahip olduğu merak ediliyor. Peki, izinsiz eve giren ev sahibine hangi cezalar uygulanabilir?
Ev sahipleri ile kiracılar arasında yaşanan anlaşmazlıklarda en çok merak edilen konulardan biri, ev sahibinin kiralanan konuta giriş hakkı. Özellikle ev sahibinde yedek anahtar bulunması, kiracının evde olmadığı saatlerde konuta girilip girilemeyeceği sorusunu gündeme getiriyor. Türkiye'deki yasal düzenlemelere göre ev sahibi, konutun maliki olsa bile kiracının rızası olmadan eve giremiyor. Aksi durumda konut dokunulmazlığının ihlali suçu gündeme gelebiliyor.
Ev sahibinde yedek anahtar varsa eve girebilir mi?
Ev sahibinin yedek anahtar bulundurması, kiracının kullanımındaki konuta istediği zaman girme hakkı vermiyor. Kiraya verilen taşınmazın mülkiyeti ev sahibinde kalırken, konutun kullanım hakkı kira sözleşmesi kapsamında kiracıya bırakılıyor.
Bu nedenle ev sahibinin, kiracının evde bulunmadığı saatlerde yedek anahtarla kapıyı açarak içeri girmesi hukuki sorumluluk doğurabiliyor. Evin durumunu kontrol etmek istemesi de tek başına izinsiz giriş için yeterli gerekçe sayılmıyor.
Kiracının izni olmadan eve girmenin cezası ne?
Türk Ceza Kanunu'nun 116. maddesi, konut dokunulmazlığının ihlalini düzenliyor.
Buna göre bir kişinin konutuna rızası dışında girilmesi veya rızayla girildikten sonra çıkılmaması halinde, mağdurun şikâyeti üzerine 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor.
Suçun cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenmesi durumunda ise ceza 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak düzenleniyor. Ancak her olay kendi koşulları içerisinde değerlendiriliyor ve suçun oluşup oluşmadığına yargı makamları karar veriyor.
Ev sahibi evi satmak için göstermek isterse ne olur?
Kiracının konutu kullanma hakkı bulunmakla birlikte ev sahibinin de belirli durumlarda taşınmazı göstermeyi talep etme hakkı bulunuyor.
Türk Borçlar Kanunu'nun 319. maddesine göre kiracı, bakım, satış veya sonraki kiralama amacıyla gerekli olduğu ölçüde konutun görülmesine izin vermekle yükümlü.
Ancak ev sahibinin ziyaret öncesinde kiracıya uygun bir süre önce haber vermesi ve kiracının menfaatlerini gözetmesi gerekiyor. Dolayısıyla evin satışa çıkarılması, kiracının haberi olmadan konuta girilebileceği anlamına gelmiyor.
Kiracı evi göstermeyi reddederse ne olur?
Kiracı, ev sahibinin her ziyaret talebini koşulsuz kabul etmek zorunda değil. Ancak satış, bakım veya yeniden kiralama amacıyla gerekli olan makul ziyaretleri sürekli engellemesi de hukuki uyuşmazlığa neden olabiliyor.
Taraflar ziyaret günleri ve saatleri konusunda anlaşamazsa konu mahkemeye taşınabiliyor. Mahkeme, ev sahibinin mülkiyet hakkı ile kiracının özel hayatını gözeterek konutun hangi gün ve saatlerde gösterilebileceğini belirleyebiliyor.
Ev sahibi izinsiz girerse kiracı ne yapabilir?
Ev sahibinin rızası dışında konuta girdiğini öğrenen kiracı, olayın koşullarına göre polis veya jandarmaya başvurabiliyor. Ayrıca Cumhuriyet Başsavcılığına şikâyette bulunabiliyor.
Bu tür durumlarda güvenlik kamerası görüntüleri, mesajlaşmalar ve tanık ifadeleri gibi hukuka uygun deliller önem taşıyor.
Konut dokunulmazlığının ihlalinin şikâyete bağlı olduğu temel durumda, kiracının fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren altı ay içerisinde şikâyette bulunması gerekiyor. Ancak suçun gece vakti veya cebir ve tehditle işlenmesi gibi nitelikli hallerde soruşturma şikâyet aranmadan yapılabiliyor.
Ev sahibi haber verince istediği zaman girebilir mi?
Ev sahibinin önceden haber vermesi, istediği zaman konuta girebileceği anlamına gelmiyor. Ziyaretin hukuken geçerli bir gerekçeye dayanması ve kiracının haklarının gözetilmesi gerekiyor.
Yangın veya ciddi su sızıntısı gibi acil tehlike durumları ise olayın özelliklerine göre ayrıca değerlendiriliyor. Ancak böyle bir durumun bulunması da ev sahibine sınırsız giriş hakkı tanımıyor.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 21. maddesiyle güvence altına alınan konut dokunulmazlığı, kiralık evlerde de geçerli. Bu nedenle ev sahibinin mülkiyet hakkı ile kiracının özel hayatının korunması arasında hukuki bir denge gözetiliyor.
Kaynak: Haber Merkezi
