Türkiye'de insansız hava araçlarının (İHA) taşımacılık ve lojistik faaliyetlerinde kullanılmasına yönelik yeni bir düzenleme hayata geçiriliyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, kamuoyunda "dron otoyolu" olarak bilinen İHA koridorlarının hukuki altyapısının tamamlandığını duyurdu. Sistemle birlikte insansız hava araçlarının belirlenen güzergâhlarda uzun mesafeli, görüş hattı dışı ve otonom uçuşlar gerçekleştirebilmesi hedefleniyor.
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) tarafından 30 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan İnsansız Hava Aracı Sistemleri Talimatı (SHT-İHA), yeni hava koridorlarının oluşturulmasına ilişkin düzenlemeleri içeriyor.
Gökyüzünde dijital hava yolları oluşturulacak
Bakan Uraloğlu, yeni sistemle hava sahasında insansız hava araçlarına özel güzergâhlar oluşturulacağını belirterek, "Gökyüzünde dijital olarak tanımlanmış hava yolları oluşturacağız. Böylece insansız hava araçları, belirlenen güzergâhlarda emniyetli ve kontrollü şekilde uçabilecek. Karayolu trafiğinden bağımsız yeni bir taşımacılık imkânının önünü açacağız" dedi. Dron otoyollarının sınırları, giriş ve çıkış noktaları, uçuş yönleri, kapasiteleri ve hava araçları arasındaki güvenli mesafe kriterleri dijital ortamda belirlenecek. Güzergâhlar, SHGM tarafından ilgili kurumlarla koordinasyon içinde hazırlanacak. Yasak, kısıtlı ve tehlikeli hava sahaları ile geçici uçuş kısıtlaması bulunan bölgeler koridorların dışında tutulacak.
Uçuş rotalarını yapay zekâ belirleyecek
Yeni sistemin önemli özelliklerinden biri de uçuş güzergâhlarının yapay zekâ desteğiyle belirlenmesi olacak. İnsansız hava araçlarının uçuş bilgileri, SHGM'nin İnsansız Hava Aracı Takip ve Trafik Yönetim Sistemi (İHATTYS) üzerinden takip edilecek. Araçların yazılımları, dijital ortamda yayımlanan güzergâh bilgilerini okuyarak uçuşlarını belirlenen kurallara göre gerçekleştirecek. Bakan Uraloğlu, ihtiyaç duyulması halinde uçuş güzergâhlarının değiştirilebileceğini, uçuş alanlarının daraltılabileceğini ve araçların iniş yapmasının sağlanabileceğini belirtti. Sistemle bağlantısı kesilen hava araçları ise yerleşim yerleri üzerinden geçmeden önceden belirlenen güvenli kurtarma alanlarına yönlendirilecek.
Hastaneler arasında kan, ilaç ve aşı taşınabilecek
Dron otoyollarının en önemli kullanım alanlarından birinin sağlık taşımacılığı olması planlanıyor. Yeni sistem sayesinde hastaneler arasında kan, ilaç, aşı ve tıbbi numune taşınabilecek. Özellikle acil tıbbi malzemelerin farklı sağlık kuruluşlarına ulaştırılmasında insansız hava araçlarından yararlanılabilecek. Uraloğlu, dron otoyollarının şehirler arası kargo taşımacılığında ve lojistik merkezleri arasındaki düzenli seferlerde de kullanılabileceğini açıkladı. Ayrıca adalara ve kış aylarında kara yoluyla ulaşımın güçleştiği yerleşim yerlerine malzeme gönderilmesi, organize sanayi bölgeleri ile fabrikalar ve limanlar arasında parça transferi yapılması hedefleniyor. Enerji iletim hatları, boru hatları, demir yolları ve kara yollarının uzun mesafeli denetimlerinde de aynı hava koridorlarından yararlanılabilecek.
Hobi amaçlı dron uçuşlarına izin verilmeyecek
Yeni koridorlarda her insansız hava aracının uçuş yapmasına izin verilmeyecek. Bakan Uraloğlu, bu güzergâhların hobi amaçlı kullanıma kapalı olacağını belirterek, yalnızca P2 lisansına sahip pilotların SHGM'den gerekli operasyonel yetkilendirmeleri alarak yetkili işletmeler bünyesinde uçuş gerçekleştirebileceğini bildirdi. Koridorlarda kullanılacak insansız hava araçlarının tescilli olması, uzaktan tanımlama ve coğrafi sınırlama özelliklerini taşıması ve gerekli yazılım sertifikalarına sahip bulunması zorunlu olacak. Her uçuş öncesinde İHATTYS üzerinden bildirim yapılacak.
Dron otoyolları ne zaman kullanılmaya başlanacak?
İHA koridorlarının oluşturulmasına ilişkin hukuki düzenleme yürürlüğe girmiş olsa da güzergâhların belirlenmesi ve dijital sistem üzerinden duyurulması gerekiyor. SHGM, koridorların konumlarını ilgili kurumlarla koordinasyon içinde belirleyerek İHATTYS üzerinden yayımlayacak. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünün yayımladığı yeni talimatta mevcut belge ve lisans sahiplerinin yeni düzene uyumu için 31 Temmuz 2027 tarihine kadar geçiş süresi tanınıyor. Ancak bu tarih, dron otoyollarının hizmete alınacağı kesin tarih anlamına gelmiyor. Muğla ve diğer illerde oluşturulabilecek güzergâhlar hakkında ise henüz kesinleşmiş bir liste açıklanmadı.
SEO meta açıklaması:
Kaynak: İHA
