Muğla’nın Menteşe ilçesinde yürütülen bilimsel araştırmalar, dünyada daha önce tanımlanmamış yeni bir bitki türünü ortaya çıkardı. Marçalı Dağı’nda keşfedilen ve ‘Marçalı Çiğdemi’ adı önerilen endemik tür, bilimsel literatüre Colchicum varolii adıyla kazandırıldı.

Muğla’da yeni bir endemik tür keşfedildi
Muğla’nın Menteşe ilçesi, bilim dünyası açısından önemli bir keşfe ev sahipliği yaptı. Marçalı Dağı vejetasyonu üzerine yürütülen bilimsel çalışmalar kapsamında, dünyada daha önce tanımlanmamış yeni bir endemik bitki türü tespit edildi.
Menteşe ilçesi sınırlarındaki Marçalı Dağı Meşelikyurt Tepesi’nde belirlenen yeni tür için “Marçalı Çiğdemi” adı önerildi. Acıçiğdemgiller familyasına ait olan bitki, bilimsel literatüre Colchicum varolii ismiyle kazandırıldı.
Prof. Dr. Ömer Varol’un adı verildi
Yeni keşfedilen bitkiye, Türkiye florasına yaptığı önemli katkılar nedeniyle Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömer Varol’un adı verildi.
Bilimsel açıdan büyük önem taşıyan tür, hem Muğla’nın doğal zenginliğini hem de bölgedeki akademik çalışmaların değerini bir kez daha gözler önüne serdi.

Araştırma Marçalı Dağı’nda yürütüldü
Çalışmada Muğla Bilim ve Sanat Merkezi Biyoloji Öğretmeni Dr. Hediye Aktaş Aytepe baş araştırmacı olarak yer aldı. Araştırma ekibinde ayrıca Köyceğiz Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Kenan Akbaş ile eğitimci Dr. Yeliz Değerli de bulundu.
Araştırmacılar tarafından Marçalı Dağı vejetasyonu üzerine sürdürülen çalışmalar sırasında tespit edilen bitkinin, yapılan incelemeler sonucunda yeni bir tür olduğu belirlendi. “Marçalı Çiğdemi”nin Kasım ayında çiçek açtığı açıklandı.
Bilimsel incelemeler sonucu yeni tür olduğu belirlendi
Araştırma kapsamında elde edilen örnekler, literatür kayıtları ve herbaryum materyalleriyle ayrıntılı şekilde karşılaştırıldı. Herbaryum materyalleri, bilimsel incelemelerde kullanılan kurutulmuş ve preslenmiş bitki örnekleri olarak biliniyor.
Yapılan karşılaştırmalar sonucunda bitkinin, yakın akrabalarından belirgin morfolojik özelliklerle ayrıldığı ortaya konuldu. Yeni tür, uluslararası saygın botanik dergilerinden Adansonia tarafından değerlendirilerek yayımlanmaya kabul edildi.
Türkiye florasına yeni bir değer kazandırıldı
Türkiye, endemik ve yayılışı sınırlı çok sayıda türüyle Colchicum cinsi açısından dünyanın önemli çeşitlilik merkezlerinden biri olarak kabul ediliyor. Türkiye Resimli Florası’nda bu cins, 20’si Türkiye’ye endemik olmak üzere toplam 48 taksonla temsil ediliyor.
Muğla’da keşfedilen Colchicum varolii, Türkiye florasına kazandırılan yeni bir değer olurken, bölgenin biyolojik çeşitlilik açısından taşıdığı önemi de ortaya koydu.

“Keşif heyecan verici ama koruma şart”
Araştırmayı yürüten isimlerden Dr. Hediye Aktaş Aytepe, yeni türün keşfine ilişkin yaptığı değerlendirmede biyolojik çeşitliliğin korunmasının önemine dikkat çekti.
Aytepe, “Bir türü keşfetmek bilimsel açıdan son derece heyecan verici bir durumdur. Ancak aynı türün yok olma tehdidi altında olduğunu görmek de bir o kadar düşündürücüdür. Bu nedenle biyolojik çeşitliliğin korunmasına yönelik çalışmaların artırılması büyük önem taşımaktadır” ifadelerini kullandı.
Muğla’nın doğal mirası bir kez daha gündemde
Yeni endemik türün keşfi, Muğla’nın yalnızca tarihi, kültürel ve turistik değerleriyle değil, biyolojik çeşitliliğiyle de önemli bir merkez olduğunu gösterdi. Uzmanlar, bölgede sürdürülecek floristik çalışmaların yeni keşiflere kapı aralayabileceğini vurguluyor.
Marçalı Dağı’nda tespit edilen “Marçalı Çiğdemi”, Muğla’nın zengin doğal mirasının korunması gerektiğini bir kez daha ortaya koyarken, bilim dünyasında da önemli bir kayıt olarak yerini aldı.




