Muğla’nın Milas ilçesine bağlı Çomakdağ köylerinde düğünler, asırlık Yörük geleneklerinin yaşatıldığı bir kültür şölenine dönüşüyor. Bayrak dikmeden dibek dövmeye, kına gecesinden keşkek şölenine kadar dört gün süren düğünler, hem yöre halkını birleştiriyor hem de turistlerin ilgisini çekiyor.
Asırlık Geleneğin Adresi: Çomakdağ
Milas’ın Beşparmak Dağları eteklerinde bulunan Çomakdağ köyleri, taş mimarisi, dar sokakları ve kadınların rengarenk kıyafetleriyle Türkiye’nin kültürel miras noktalarından biri. Burada düğünler sadece bir evlilik merasimi değil, toplumsal dayanışmanın ve Yörük düğünü geleneğinin en canlı göstergesi. Milas düğün gelenekleri arasında en bilinen örneklerden biri de Çomakdağ düğünleridir.
Yaz aylarında köyü ziyaret eden turistler için tur şirketleri, 3-4 saatlik temsili düğün programları düzenliyor. Bu sayede hem yerli hem de yabancı ziyaretçiler dört gün süren ritüellerin kısa bir özetini görme şansı buluyor.
Düğünün İlk Günü: Bayrak Dikme ve Dibek Dövme
Çomakdağ düğünleri, damat evine Türk bayrağı dikilmesiyle başlıyor. Bu, hem vatan sevgisinin hem de düğün coşkusunun sembolü.
Ardından köy meydanında dibekte buğday dövülüyor ve keşkek için hazırlık yapılıyor. Erkekler zeybek oynarken, kadınlar maniler söyleyerek eşlik ediyor. Akşam saatlerinde damat tarafı gelin evine bohça ve tatlılar götürüyor.
İkinci Gün: Hamam Gezmesi ve Kına Gecesi
Gelin, ikinci gün köyde alay eşliğinde gezdiriliyor. Bu ritüel “hamam gezmesi” olarak biliniyor.
Akşam ise köyün kadınları gelin evinde kına gecesi düzenliyor. Gelinin ellerine kına yakılırken, sırtına küçük bir erkek çocuğu oturtularak ilk çocuğun erkek olması temenni ediliyor. Aynı saatlerde damat tarafı, “oğlan dolandırması” ile eğleniyor. Çomakdağ kına gecesi geleneği, köyün en renkli ritüellerinden biri olarak turistlerin de ilgisini çekiyor.
Üçüncü Gün: Keşkek Şöleni ve Gelin Alma
Düğünün üçüncü günü, Çomakdağ’ın vazgeçilmez yemeği keşkek büyük bakır kazanlarda pişiriliyor. Tüm köyün katıldığı bu yemek, düğünlerin adeta kültürel doruk noktası. Çomakdağ keşkek geleneği, düğünlerin vazgeçilmez simgesi olarak asırlardır sürdürülüyor.
Ardından sıra gelin almaya geliyor. Damat ve yakınları, bayraklarla gelin evine gidiyor. Davul zurna eşliğinde gelin, at üzerinde köy sokaklarında dolaştırılıyor ve damat evine getiriliyor. Eve girerken kapı eşiğine yağ ve bal sürülüyor, bolluk ve bereket dileğiyle.
Dördüncü Gün: Duvak Eğlencesi
Düğünlerin son günü yapılan “duvak eğlencesi”nde, gelinin akrabalarına hediyeler veriliyor. Damat evinde yemekler hazırlanıyor, köy halkı bir kez daha zeybek oynayarak coşkuyu doruğa çıkarıyor.
Kadınların Renkli Giysi Kültürü
Çomakdağlı kadınların kıyafetleri, düğünlerin en dikkat çekici yanlarından biri. Başlarına taktıkları “taka”, ipek yazmalar, çiçekler ve “tura” denilen altın dizileriyle süsleniyor. Çenenin altından geçirilen işlemeli şerit ise “sakındırak” olarak biliniyor.
Giysilerde kullanılan canlı renkler, işlemeler ve altın süslemeler, köy meydanını adeta bir renk festivaline dönüştürüyor. Bu giysiler sadece estetik değil; Muğla kültürünün yaşayan bir simgesi olarak köyün tanıtımında da önemli rol oynuyor.
Zeybek ve Eğlence Geleneği
Zeybek oyunu, Çomakdağ düğünlerinin vazgeçilmez parçası. Erkekler ağır zeybek oynarken, kadınlar kendi aralarında renkli oyunlarla düğüne katılıyor. Köy meydanında bayrak dikme, dibek dövme ve keşkek hazırlığı gibi ritüeller de mutlaka davul zurna ve zeybeklerle bütünleşiyor.
Okuntu ile Davet Geleneği
Çomakdağ’da düğün davetiyesi olarak “okuntu” geleneği sürdürülüyor. Komşulara ve akrabalara gömlek, havlu, mendil veya şapka gibi armağanlar gönderiliyor. Bu armağanlar, düğüne davetin en samimi ve anlamlı yöntemi olarak biliniyor.
Çomakdağ Düğünlerinin Turizmdeki Yeri
Bugün Çomakdağ düğünleri sadece köy halkı için değil, kültür turizmi açısından da büyük değer taşıyor. Yaz aylarında düzenlenen düğünler, fotoğraf turları ve kültür gezileriyle yerli-yabancı turistlerin ilgisini çekiyor. Bu düğünler, Muğla kültürü ve halk yaşamını en özgün haliyle yansıtarak bölgeyi cazip bir turizm noktası haline getiriyor.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Çomakdağ düğünleri kaç gün sürer?
- Genellikle 4 gün sürer. Bazı köylerde 5 güne kadar uzayabilir.
Keşkek hangi gün pişirilir?
- Üçüncü gün büyük kazanlarda pişirilir ve köy halkına ikram edilir.
Kadınların başındaki altınlı düzenin adı nedir?
- Başlığa “taka”, altın dizilerine “tura”, çenenin altındaki işlemeli şeride ise “sakındırak” denir.
Turistler bu düğünlere katılabilir mi?
- Yaz aylarında tur şirketleri tarafından düzenlenen temsili düğün programlarına katılabilirler.
Editör Yorumu
Çomakdağ düğünleri, bir evlilik töreninden çok daha fazlası: Toplumsal hafızanın canlı tutulduğu, folklorik mirasın gelecek kuşaklara aktarıldığı bir kültür şöleni. Keşkek, zeybek, bayrak dikme ve kına gecesi gibi ritüeller, sadece köy halkı için değil, turizm için de önemli bir değer taşıyor. Bugün Çomakdağ düğünleri, Muğla’nın kültürel kimliğini dünyaya tanıtan en güçlü geleneklerden biri haline gelmiş durumda.
