HAVELSAN’ın geliştirdiği insansız sualtı aracı AVISTA, keşif-gözetleme, haritalama, konum bildirme ve robotik kollarla müdahale gibi farklı görevleri tek platformda toplamayı hedefliyor. İlk kez TEKNOFEST Mavi Vatan’da sergilenen ve halen AR-GE aşamasında bulunan aracın yakın zamanda deniz testlerine başlaması planlanıyor. HAVELSAN Ürün Geliştirme Direktörü Veysel Ataoğlu, AVISTA’nın ilerleyen aşamalarda diğer insansız hava ve deniz araçlarıyla birlikte görev yapabileceğini söyledi. Projenin öne çıkan yönlerinden biri ise farklı robotik sistemlerin tek yer kontrol istasyonu üzerinden yönetilebilmesi.
HAVELSAN AVISTA su altında hangi görevleri yapabilecek?
HAVELSAN AVISTA, sualtındaki insanlı operasyonların bir bölümünü insansız sistemlere devretmek üzere geliştiriliyor. Projenin mevcut hedefleri arasında keşif ve gözetleme faaliyetleri, sualtı haritalama, konum belirleme ve robotik kollarla farklı nesnelere müdahale edilmesi bulunuyor. Ataoğlu, aracın su altında çeşitli görevleri yerine getirebilecek şekilde tasarlandığını belirterek görüntüleme ve inceleme kabiliyetlerinin de sistem üzerinde çalışılan başlıklardan olduğunu ifade etti. Böylece dalgıçların görev yaptığı bazı riskli alanlarda insan unsurunun doğrudan tehlikeye maruz kalmasının azaltılması amaçlanıyor. AVISTA’nın bütünleşik sualtı konumlama sistemi, gemi karina inceleme kabiliyeti ve navigasyon koridoru oluşturma gibi özelliklerle geliştirilmesi planlanıyor. Bu yetenekler yalnızca askeri görevlerde değil, farklı kamu ve sivil operasyonlarında da aracın kullanım alanını genişletebilir.
HAVELSAN AVISTA tek kontrol istasyonundan yönetilecek
Projenin dikkat çeken teknik özelliklerinden biri, HAVELSAN AVISTA’nın şirketin geliştirdiği yer kontrol istasyonu üzerinden yönetilmesi. HAVELSAN, farklı insansız platformları ortak bir komuta altyapısı altında çalıştırarak hava, deniz yüzeyi ve sualtı unsurlarının koordineli görev yapmasını hedefliyor. Veysel Ataoğlu, HAVELSAN’ın yazılım alanındaki yetkinliğinin bu noktada öne çıktığını belirtti. Sualtı haberleşmesinin teknik açıdan zor bir alan olduğuna işaret eden Ataoğlu, araç dalmış durumdayken dahi uzak mesafeden görev aktarabilmeye yönelik altyapı üzerinde çalıştıklarını söyledi. Planlanan yapıda AVISTA’nın SANCAR insansız deniz aracı ve diğer robotik platformlarla haberleşerek aynı operasyonun farklı aşamalarında görev alması hedefleniyor. Böylece tek tek çalışan araçlar yerine ortak görev verisi paylaşabilen çoklu insansız sistem mimarisinin oluşturulması amaçlanıyor.
İnsansız sualtı aracı mayın görevlerinde kullanılabilecek
HAVELSAN AVISTA için üzerinde durulan kullanım alanlarından biri de mayın arama ve müdahale görevleri. Özellikle Karadeniz’de yürütülen mayın arama-tarama faaliyetleri, insanlı unsurlar açısından yüksek risk taşıyan operasyonlar arasında yer alıyor. Ataoğlu, ilerleyen seviyede insansız hava araçları veya insansız deniz araçları tarafından belirlenen mayın ve benzeri unsurlara AVISTA üzerinden müdahale edilmesinin hedeflendiğini aktardı. Planlamaya göre sualtı aracı, tespit edilen unsuru imha edebilecek ya da robotik sistemleri kullanarak güvenli bir bölgeye taşıyabilecek. Bu görev modeli, farklı insansız platformların birbirini tamamladığı bir çalışma düzenine dayanıyor. Bir hava veya deniz yüzeyi aracı hedefi tespit ederken, AVISTA sualtında son müdahaleyi gerçekleştirebilecek. Böylece riskli görevlerde personelin doğrudan tehlikeli bölgeye gönderilme ihtiyacının azaltılması hedefleniyor.
AVISTA ADVENTMÜREN sistemine yeni yetenekler kazandırabilir
AVISTA projesinden elde edilecek teknolojik birikimin HAVELSAN’ın deniz savaş yönetim sistemleri açısından da kullanılması planlanıyor. Projenin sağlayacağı kabiliyetlerin ADVENTMÜREN Savaş Yönetim Sistemi’nin denizaltı savunma harbi, su üstü harbi, mayın harbi ve deniz yatağı harbi alanlarındaki yeteneklerine farklı seviyelerde katkı sunması öngörülüyor. Henüz AR-GE aşamasında olan AVISTA’nın deniz testleri, sistemin operasyonel kabiliyetlerinin değerlendirilmesi açısından kritik aşamalardan biri olacak. Testlerde sualtı konumlama, haberleşme, navigasyon, görüntüleme ve robotik müdahale fonksiyonlarının gerçek deniz koşullarındaki performansı değerlendirilebilecek. HAVELSAN’ın hedefi yalnızca bağımsız çalışan bir sualtı robotu geliştirmek değil. Şirket, farklı insansız sistemlerin aynı ağ içinde haberleştiği ve tek merkezden kontrol edilebildiği daha geniş bir robotik görev mimarisi üzerinde çalışıyor.
AVISTA sivil görevlerde de kullanılabilecek
HAVELSAN AVISTA’nın potansiyel kullanım alanları askeri operasyonlarla sınırlı değil. Projede geliştirilen sualtı haritalama, görüntüleme, konumlama ve robotik müdahale teknolojilerinin kamu güvenliği ile sivil altyapı çalışmalarında da değerlendirilmesi öngörülüyor. Sualtı arama kurtarma operasyonları bu alanların başında geliyor. Araç, dalgıçların ulaşmasının zor veya riskli olduğu bölgelerde görüntüleme ve tarama görevi üstlenebilir. Adli vaka incelemelerinde sualtındaki nesnelerin bulunması ve belgelenmesi için de kullanılabilecek bir altyapı hedefleniyor. Enerji tesisleri, sualtı boru hatları, liman altyapıları ve gemi gövdelerinin denetlenmesi de AVISTA’nın potansiyel görevleri arasında bulunuyor. Böylece askeri ihtiyaçlar için geliştirilen teknolojilerin enerji, ulaştırma ve tesis güvenliği gibi farklı alanlara aktarılmasının önü açılabilir.
Kaynak: İHA
