Bankacılık sektöründe kredi ve kredi kartı onay süreçlerinde yeni bir dönem başladı. Vatandaşların kredi alabilmesi için faturalarını düzenli ödemesi ve kredi notunun çok yüksek olması yeterli bir kriter olarak görülmüyor. Yeni sisteme göre bankalar başvuru yapan vatandaşların kredi kartı ekstresindeki harcamaları inceleyerek riskli bulduğu bir harcama nedeniyle başvuruyu reddedebiliyor.
KREDİ REDDİNE YOL AÇAN ÜÇ GÜNCEL DURUM
Uzmanlara göre sistemin red vermesine yol açan günlük alışkanlıklar arasında şans oyunları ve bahis oynamak yer alıyor. Kredi kartıyla internet üzerinden tek bir kez bile sanal bahis sitesine para yatırmak ya da sürekli şans oyunları oynamak sistem tarafından risk olarak kodlanıyor. Sistem bunu gördüğü an, kredi notu ne kadar yüksek olursa olsun, "Bu kişi parasını riskli yerlerde harcıyor" diyerek krediyi otomatik olarak iptal ediyor.
Kredi onayını engelleyen bir diğer hareket ise açıklama yazmadan IBAN'a sürekli para gönderilmesi. Vatandaşların arkadaşlarına ya da akrabalarına para transferi yaparken açıklama kısmını bış bırakması sistem tarafından kayıt dışı ve gizli bir borçlanma olarak algılanıyor.
Kredi ve kredi kartı başvurularını engelleyen bir diğer durum ise maaş ile kart harcamasının uyuşmaması. Vatandaşların maaşlarına göre 4-5 katı kadar yüksek harcamalar yapması sistemde dengesizliğe sebep oluyor. Bankalar bu dengesizliği sürdürülebilirlik riski olarak tanımlıyor.
TEMİZ BİR SİCİL İÇİN DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN UNSURLAR
Sektör yetkilileri, ileride ev, araba veya ihtiyaç kredisi çekmek isteyen tüketicilerin banka hesaplarında temiz bir sicil bırakması için şu hayati uyarılarda bulunuyor:
-
IBAN transferlerinde açıklama alanını boş bırakmayın. Arkadaşınıza, akrabanıza veya bir esnafa para gönderirken açıklama kısmını asla boş bırakmamalısınız. Gönderdiğiniz paranın amacına göre mutlaka "Kira ödemesi", "Elden alınan borç iadesi", "Yemek bedeli" gibi net ve anlaşılır açıklamalar yazmalısınız. Aksi takdirde sistem bunu kayıt dışı bir borç ilişkisi veya şüpheli ticaret olarak kodlar.
-
Kredi kartınızı şans oyunlarında kullanmayın. Kredi kartınızdan veya banka hesabınızdan yasal ya da yasadışı fark etmeksizin sanal bahis sitelerine, milli piyango uygulamalarına veya şans oyunlarına para aktarmamalısınız. Sistem bu harcamaları tek bir kez bile görse sizi "yüksek riskli müşteri" ilan edebilir.
-
Kredi kartınızı başkasına kullandırtmayın. Kendi adınıza olan kredi kartını veya banka hesabını arkadaşınızın ya da bir yakınınızın harcamaları, özellikle oyun, bahis veya yüksek tutarlı alışverişler için kesinlikle kullandırmamalısınız. Sistem, harcamayı yapan kişiyi değil, kart sahibini sorumlu tutar.
-
Gelir bilgilerinizi bankada güncel tutun. Maaşınız arttığında, terfi aldığınızda veya resmi bir ek gelir (kira geliri vb.) elde ettiğinizde bunu mutlaka bankanıza bildirmelisiniz. Böylece sistem, kartınızdaki yüksek harcamaları "şüpheli nakit akışı" olarak değil, "geliriyle uyumlu normal harcama" olarak kaydeder.
-
Yüksek tutarlı nakit döngülerine dikkat edin. Hesabınıza kaynağı belli olmayan, resmi gelirinizle açıklayamayacağınız büyük miktarlarda paraların girip çıkmasından kaçınmalısınız. Banka algoritmaları, resmi maaşı 30 bin TL olup hesabından ayda 200 bin TL dönen hesapları doğrudan incelemeye alabiliyor.
