Son zamanlarda trafik cezası alanları ilgilediren haber geldi. Trafikte hız sınırını aştığı iddiasıyla idari para cezasına çarptırılan binlerce sürücü için emsal teşkil edecek bir gelişme yaşandı. Bugüne kadar sadece yargı aşamasında mahkemelerce talep edilebilen radar cihazı bilgileri, artık vatandaşların bilgi edinme hakkı kapsamında doğrudan erişimine açılıyor.
VATANDAŞIN HUKUK MÜCADELESİ SONUÇ VERDİ
Süreç, hız sınırını ihlal ettiği gerekçesiyle ceza alan bir vatandaşın, ceza tutanağında radar cihazının doğruluğunu ispatlayan hiçbir belgenin bulunmamasına itiraz etmesiyle başladı. İlgili emniyet birimlerinden cihazın modeli, seri numarası ve son kalibrasyon tarihine dair bilgi talep eden sürücü, bu bilgilerin "kurum içi teknik altyapı" ve "kamu güvenliği" gerekçesiyle reddedilmesi üzerine konuyu Kamu Denetçiliği Kurumu’na taşıdı. Emniyet teşkilatı, bu tür belgelerin ancak mahkeme yoluyla istenebileceğini savunsa da KDK bu yaklaşımı orantısız buldu.
"BİLGİ EDİNME HAKKI ANAYASAL BİR GÜVENCEDİR"
Başvuruyu titizlikle inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumu, İçişleri Bakanlığı’na yönelik hazırladığı tavsiye kararında sert uyarılarda bulundu. Kararda, bir vatandaşın kendisine uygulanan yaptırımın dayanağını bilme hakkının en temel anayasal haklardan biri olduğu vurgulandı. Radar cihazına ait bilgilerin paylaşılmamasının, bireyin savunma hakkını kısıtladığı ve idarenin şeffaf yönetim ilkesiyle bağdaşmadığı ifade edildi.
STRATEJİK BİLGİLER MASKELENECEK, ŞEFFAFLIK SAĞLANACAK
KDK, emniyetin "güvenlik" kaygılarını da gözeterek orta bir yol önerdi. Tavsiye kararına göre; radar cihazının hassas teknik ölçüm değerleri veya görevli personelin kişisel verileri gibi kamu güvenliğini sarsabilecek noktalar maskelenebilecek. Ancak cihazın kalibrasyonunun güncel olup olmadığına dair temel bilgiler, başvuruda bulunan kişiye mutlaka iletilecek.
TRAFİKTE HAK ARAMA YOLLARI GENİŞLİYOR
• Sürücüler, trafik cezalarına itiraz etmeden önce ilgili emniyet birimlerine başvurabilecek.
• Emniyet birimlerinde, cezanın dayanağı olan cihazın yasal ölçüm standartlarına uygunluğu sorgulanabilecek.
• Bakanlığın bu tavsiye kararına uyması durumunda, radar cezalarına itirazlarda “cihaz hatası” veya “kalibrasyon eksikliği” iddiaları daha somut belgelerle savunulabilecek.
