Çalışma hayatının karmaşık yollarında bazen işler tam da planlandığı gibi gitmiyor. Uzun yıllar süren çalışma serüveninin ardından herkesin en büyük hayali rahat bir emeklilik dönemi geçirmektir. Ancak hayatın getirdiği beklenmedik durumlar, yasal düzenlemelerdeki ince detaylar veya çalışma şeklindeki değişiklikler bu süreci farklı bir noktaya taşıyabiliyor. Milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren sosyal güvenlik sisteminde, bu tür durumlarla karşılaşanlar için pek çok kişinin gözden kaçırdığı yasal ve finansal çözüm yolları bulunuyor.
Yaşa Takılıp Primi Eksik Kalanlara Çıkış Yolu
Diyelim ki yıllarca ter döktünüz, yaşınızı doldurdunuz ama bir şekilde prim gününüz emekli olmaya yetmedi. Üstelik artık çalışıp o günleri tamamlama şansınız da yok. SGK bu noktada devreye girerek "Paranız bende kalmaz" diyor. SSK'lıysanız işten ayrıldığınız, Bağ-Kur'luysanız dükkanı kapattığınız an sistemdeki paranızı toplu halde geri isteyebiliyorsunuz. Böylece o biriken meblağ, en azından yaraya merhem olacak bir nakde dönüşüyor.
Hangi Kesintiler İade Ediliyor?
Peki maaştan kesilen her kuruşu geri almak mümkün mü? Maalesef hayır. SGK sadece emekliliğe yarayan uzun vadeli sigorta primlerini, yani malullük, yaşlılık ve ölüm kesintilerini size geri veriyor. İşçi payına düşen o yüzde 9'luk kısım hesaplanıp cebinize dönüyor. Ama işsizlik sigortası ya da her ay ödediğimiz Genel Sağlık Sigortası (GSS) primleri iade kapsamına girmiyor. Onlar sağlık ve işsizlik güvencesi olarak yandığıyla kalıyor. Geri ödenecek tutar ise enflasyon farkıyla güncellenerek hesabınıza yatırılıyor.
Çift Maaşlılara ve Mirasçılara Özel Durumlar
Sistem sadece emekli olamayanları düşünmüyor. Ay içinde birden fazla yerde çalışıp veya çok yüksek maaş alıp SGK tavanını aşanlar da bu haktan yararlanabiliyor. Asgari ücretin 7,5 katını aşan kazançlar üzerinden kesilen fazla primler, çalışanın talebiyle kuruşu kuruşuna geri ödeniyor. Diğer acı bir tablo ise vefat durumları. Hayatını kaybeden kişinin prim günleri geride kalan eşine veya çocuklarına maaş bağlamaya yetmiyorsa, SGK içerideki birikimi yasal mirasçılara toplu nakit olarak dağıtıyor.
Sistem Otomatik İşlemiyor: Başvuru Şart
Paranızın SGK kasasında olduğunu bilmek yetmiyor, harekete geçmek şart. Kurum kimsenin kapısını çalıp iade yapmıyor. Şartları sağladığınızı düşünüyorsanız, bağlı bulunduğunuz SGK il veya ilçe merkezine giderek bir dilekçe vermeniz gerekiyor. SGK koridorlarında yorulmak istemeyenler içinse e-Devlet kapısı sonuna kadar açık. İnternetten "SGK Toptan Ödeme Talebi" oluşturarak, paranızın doğrudan banka hesabınıza yatmasını sağlayabilirsiniz.
Kaynak: Haber Merkezi
