Balıkesir ve çevresinde yaşanan art arda depremleri CNN Türk ekranlarında değerlendiren Prof. Dr. Süleyman Pampal, Sındırgı-Simav fay zonunda devam eden hareketliliği “deprem fırtınası” olarak nitelendirdi. 15 binden fazla sarsıntının yaşandığını belirten Pampal, sürecin birkaç ay daha sürebileceğini, Girit-Rodos hattında ise 7-8 büyüklüğünde bir depremin olasılık dahilinde olduğunu söyledi.
“Anormal bir durum yaşıyoruz, deprem fırtınası 15 bini geçti”
Prof. Dr. Süleyman Pampal, Balıkesir ve çevresinde son aylarda meydana gelen sarsıntılarla ilgili olarak, “Bu tabii bir anormal durum yaşıyoruz. Anormal durum dediğimiz deprem fırtınası olarak tanımladığımız süreçte 15.000’i de geçtiğini tahmin ediyorum. Her gün çünkü sürekli 4-5 arası ve daha küçük depremler olmaya devam ediyor. İki tane 6.1’lik deprem yaşadık” dedi.
Pampal, bu hareketliliğin Simav Fay Zonu’nun Sındırgı civarındaki kesiminde yoğunlaştığını, bölgenin tarihsel olarak da aktif olduğunu ifade etti.
“Bu tip fırtınaların nedeni Afrika levhasının Anadolu’nun altına dalması”
Aynı bölgede daha önce benzer bir durum yaşanıp yaşanmadığı sorusuna Pampal şu yanıtı verdi:
“Benzeri bu yılın başında Ege Denizi’nin içinde oldu. Hatırlayın, on binlerce deprem Santorini’nin çevresinde, Türkiye’nin kuzey tarafı ve Yunanistan tarafında yaşandı.”
Ancak bunun aynı fay hattı olmadığını vurgulayan Pampal, şu açıklamalarda bulundu:
“Bunu fay hattı olarak değerlendirmek doğru değil. Yani aynı fay hattı değil tabii ama bu fırtınaların altında yatan gerçek güneydeki Afrika levhasının Anadolu’nun altına dalan Girit-Rodos hattı boyunca Helen yayı ve Kıbrıs yayının kuzeyinde altta Afrika levhasının uç kısmı var. Bu uç kısım aşağı derinlere indikçe mamaya yaklaşıyor, astenosfere. Burada sıcaklık çok yüksek olduğu için ergiyor ve ergiyen cisim yükselme eğilimi gösteriyor, hacmini genişletiyor.”
“Bu hareketlilik 2011’de ve bu yılın başında da yaşanmıştı”
Pampal, bu sürecin geçmişte de benzer örneklerle gözlendiğini belirtti:
“2011’de ve bu yılın Ocak, Şubat, Mart aylarında Ege Denizi’nin içinde bu fırtınayı daha büyük ölçekte yaşadık. Şimdi doğuya doğru kaydı ve bölgede magmatik aktiviteye bağlı sismik aktivite deprem fırtınası şeklinde kendini gösteriyor.”
“Girit-Rodos hattında 7-8 büyüklüğünde depremler oldu”
Deprem uzmanı, söz konusu hareketliliğin büyük depremlerin hazırlığı olarak da değerlendirilebileceğini söyledi:
“Milattan sonra 300’lü yıllardan günümüze kadar Girit-Rodos hattında 7,5-8 büyüklüğünde 7 tane büyük deprem var. Bu çarpışma hattı, dalma-batma zonu; kuzeydeki bu aktiviteler, bu bölgede daha büyük depremlerin olması için bir hazırlık aşaması gibi değerlendirilebilir.”
“Marmara farklı mekanizmayla çalışıyor”
Balıkesir’deki depremlerin Marmara’yı etkileyip etkilemeyeceği yönündeki soruya Pampal şu yanıtı verdi:
“Marmara farklı bir mekanizmayla oluşuyor. Marmara’da Kuzey Anadolu’nun kuzey kolu ve güney kolu var. Güney kolu dediğimiz Bandırma, Gemlik, İznik, Geyve ve Pamukova üzerinden Sakarya’ya doğru uzanan ve 1065’ten beri kırılmamış bir fay var. Bu güney kol doğrultu atımlı, kuzeyde ise 17 Ağustos 1999’da Körfez çıkışına kadar kırıldı. 1509’da kırılmıştı, orada bir Adalar fayı var. Kuzeydoğu-güneybatı doğrultulu bu fay da 1894’te kırıldı. Hortla Marmara fayı dediğimiz Silivri’den Haliç’e kadar olan kesim 1766’da iki deprem üretti. 23 Nisan’da 6.2’lik bir deprem yaşadık ama tamamı kırılmadı. Marmara’da deprem bekleniyor ama bu farklı bir sistem.”
“Sındırgı civarında normal fay mekanizması etkili”
Sındırgı civarındaki fay hattının Marmara’dan farklı bir yapıda olduğunu belirten Pampal:
“Sındırgı civarı Simav fayı normal fay, yani çekme gerilmeleri etkisinde oluşuyor. Alttaki magmanın tazyikiyle yukarıda faylanmalar ve tekrar tekrar kırılmalar gündeme geliyor. Marmara’daki gibi bir doğrultu atımlı mekanizma değil. Dolayısıyla iki bölge birbiriyle doğrudan ilişkili değil ve birbirini tetiklemesi söz konusu değil. Ancak Marmara’da tetiklenmeye gerek duymadan kırılmak üzere olan faylar var.”
“Deprem fırtınaları aylarca sürebilir”
Balıkesir halkının “Ne kadar sürecek, ne yapmalıyız?” sorusuna Pampal şu yanıtı verdi:
“Deprem fırtınalarının genellikle aylarca, 3-5 ay sürdüğünü biliyoruz. Bu da 3 aydan fazladır devam ediyor. Çok daha uzun süreceğini tahmin etmiyorum ama fay zonu çok uzun bir hat. Akhisar-Bigadiç hattından Sındırgı-Simav, Afyon’a kadar uzanıyor. Oradan da Afyon-Akşehir grabeni üzerinden Konya ve Karaman’a kadar devam eden çok önemli bir fay zonu bu. İç Anadolu’yu Ege’ye bağlayan bir fay sistemi.”
“6 civarı depremler sürpriz olmaz ama uzun sürmesi beklenmez”
Bölgede kırılmamış çok sayıda segment bulunduğunu hatırlatan Pampal, “Batısında hemen gelen fayı var, farklı karakterde. Bunların kırılması söz konusu olursa 6 civarı depremler sürpriz olmaz. Ancak bu deprem fırtınasının 6 ay - 1 sene sürmesi beklenmez. Önümüzdeki dönemde yavaş yavaş sönümlenecektir” dedi.
“Asıl büyük deprem Girit-Rodos hattında olabilir”
Prof. Dr. Pampal, olası büyük depremin Girit-Rodos hattında beklenebileceğini vurguladı:
“Asıl büyük depremse Girit-Rodos hattında olabilir. Burada 7-8 arası büyüklüklerden söz ediyoruz. Simav zonu üzerinde ise genellikle 6 civarında depremler yaşanıyor. Şu anda da zaten iki tanesini 6.1 olarak yaşadık.”
“Balıkesir ve Manisa dikkatli olmalı”
Pampal, stres transferinin batıya doğru devam ettiğini belirterek, “Oradaki diğer faylar, doğu-batı yönlü normal faylar kırılmaya devam ediyor. Çünkü batıya doğru stresi transfer edip gelen fayını kıramıyor. Kırabilse o enerji orada boşalacak ama biraz daha büyük bir deprem yaşanması maalesef olası. Balıkesirliler, Manisalılar için bu olağan bir süreç ama dikkat gerektiriyor.” ifadelerini kullandı.
“Türkiye bir deprem ülkesi, tedbirli olmalıyız”
Son olarak Türkiye’nin deprem kuşağında yer aldığını hatırlatan Pampal, “Bu noktada hem tedbirli olacağız hem dikkatli olacağız. Türkiye bir deprem ülkesi. Bu şekilde devam etmesi olağan görünüyor, normal görünüyor.”
dedi.
