Muğla’da 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü kapsamında kadına yönelik şiddete dikkat çekmek amacıyla sokak etkinliği düzenlendi. Tiyatro gösterileri, dayanışma çağrıları ve gönüllü desteklerle gerçekleşen programda sanat yoluyla toplumsal farkındalık mesajı verildi.
Muğla’nın Menteşe ilçesinde bir grup tiyatrocu tarafından organize edilen etkinlik, sokaklara taşan görüntülere sahne oldu. Tiyatro Sinema Sanatçıları Derneği ile Hayalhane Tiyatrosu iş birliğinde hazırlanan program, davul zurna eşliğinde sokaklarda dolaşan tellalların kadına yönelik şiddetin son bulması çağrısıyla hazırlanan fermanı okumasıyla başladı.
Tellallar, vatandaşları sokak tiyatrosunun yapılacağı ve halk pazarının kurulduğu sosyo-kültürel alana davet etti.
“Ne Kadar Farkındalık Yapsak da ‘Dur’ Diyemiyoruz”
Tiyatro ve Sinema Sanatçıları Derneği Başkanı ve Hayalhane Tiyatrosu Genel Sanat Yönetmeni Mehmet Topbaş yaptığı açıklamada 8 Mart’ta Muğla’da bir kadının eşi tarafından öldürüldüğünü hatırlatarak, kadına yönelik şiddetin sürmesine tepki gösterdi. Topbaş, “Biz ne kadar etkinlik ve farkındalık çalışması yaparsak yapalım bunlara ‘Dur’ diyemiyoruz” dedi.
Topbaş, basın açıklamasına 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde Kavaklıdere ilçesinde eşi tarafından katledilen Sermin Bacak’ı anarak başladı ve şunları söyledi:
“Bugün 8 Mart. Bugün yalnızca bir anma günü değil; eşitlik, adalet ve yaşam hakkı talebinin günüdür. 8 Mart’ın tarihi, 1857 yılında ABD’nin New York kentinde daha iyi çalışma koşulları isteyen kadın işçilerin başlattığı mücadeleye dayanır. Kadın emeği, kadın onuru ve eşitlik talebi o günden bu yana dünyanın her yerinde büyüyerek devam etmektedir. Bizler bugün Hayalhane Tiyatrosu ve Tiyatro Sinema Sanatçıları Derneği olarak 8 Mart’ı yalnızca sözlerle değil, emekçi kadınlarla dayanışarak anmak istiyoruz. Bugün pazar yerlerinde çalışan emekçi kadınlarımızı dinlendiriyoruz. Onların yerine tezgâh başına geçiyoruz. Onların yükünü biraz olsun paylaşmak için alışveriş yapan kadınların torbalarını taşıyor, evlerine kadar refakat ediyoruz. Çünkü biliyoruz ki kadınların omuzlarında yalnızca pazar torbaları değil, hayatın bütün yükü vardır.”
Topbaş, sokak tiyatrosunun amacını ise şöyle anlattı:
“Gerçekleştirdiğimiz sokak tiyatrosu ile kadınların yaşadığı şiddeti, eşitsizliği ve görünmeyen emeği sanatın diliyle anlatıyoruz. Çünkü sanat toplumun aynasıdır. Tiyatro, konuşulamayan acıları görünür kılar.”
Kadın Cinayetlerine Dikkat Çekti
Topbaş, kadın cinayetlerine ilişkin verileri paylaşarak, “Türkiye’de kadınlar yalnızca eşitsizlikle değil, yaşam hakkı tehdidiyle karşı karşıyadır. Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu verilerine göre; 2024 yılında 421 kadın erkekler tarafından katledildi. 2025 yılında en az 391 kadın hayatını kaybetti, bunların 297’si kadın cinayeti olarak kaydedildi. Kadınların büyük bir bölümü en yakınlarındaki erkekler tarafından öldürüldü. Kadınların önemli bir kısmı kendi evlerinde, yani en güvenli olması gereken yerde öldürülüyor” diye konuştu.
TBMM ve Kamu Kurumlarına Çağrı
Topbaş, çözüm önerilerini de sıraladı:
“Kadına yönelik şiddet suçlarında cezasızlık algısı ortadan kaldırılmalıdır. Kadın cinayetlerinde iyi hal ve tahrik indirimi kaldırılmalıdır. 6284 sayılı Kadını Koruma Kanunu eksiksiz uygulanmalıdır. Her şehirde yeterli sayıda kadın sığınma evi açılmalıdır. Kadına yönelik şiddet davalarında ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır. Kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirecek destek programları artırılmalıdır. Okullarda toplumsal cinsiyet eşitliği eğitimi verilmelidir. Bireysel silahlanmanın önüne geçilmelidir. Şiddet uygulayanlara rehabilitasyon zorunlu olmalıdır. Kadın cinayetlerine ilişkin şeffaf veri sistemi oluşturulmalıdır.”
“Sessizlik Şiddeti Büyütür”
Topbaş, topluma ve sanat dünyasına şu çağrıyı yaptı:
“Kadına yönelik şiddet yalnızca kadınların sorunu değildir. Bu bir insanlık meselesidir. Bir kadının özgürlüğü tehdit altındaysa toplumun geleceği de tehdit altındadır. Sessizlik şiddeti büyütür, dayanışma hayat kurtarır. Sanat susarsa toplum karanlıkta kalır. Biz sanatçılar olarak sahnemizi, sözümüzü ve sanatımızı kadınların yaşam hakkı mücadelesine adıyoruz.”
Pazar Yerinde Dayanışma
Etkinlik kapsamında tiyatro sanatçıları ve gönüllüler, pazarda satış yapan emekçi kadınların dinlenebilmesi için tezgâhların başına geçti. Gönüllü gençler alışveriş yapan kadınların poşetlerini taşıdı ve ihtiyaç duyanlara evlerine kadar eşlik etti.
Program, 2019 yılında Isparta’da erkek arkadaşı tarafından öldürülen üniversite öğrencisi Güleda Cankel anısına hazırlanan sokak tiyatrosu ile sona erdi.
Başkan Köksal Aras: “Sanat Susturulan Kadınların Sesi”
Etkinliğe katılan Gonca Köksal Aras da pazaryerinde kadınlarla bir araya geldi. 8 Mart’ın bir kutlama günü değil, eşitsizlik ve şiddete karşı farkındalık günü olduğunu belirten Köksal Aras, Muğla’da bir kadının daha hayatını kaybetmesinin acısını yaşadıklarını ifade etti.
Başkan Köksal Aras açıklamasında şunları söyledi:
“Sadece 8 Mart’ta değil, her gün bu sorumluluğu taşıyoruz. Bugün Muğla’mızda bir kadın hayattan koparıldı. Kavaklıdere ilçemizde 42 yaşında Sermin arkadaşımız eşi tarafından katledildi. Onun acısını yaşıyoruz. Sanat çok kıymetli. Susturulan kadınların sesi sanatla duyuruluyor. Güleda gibi birçok kadının sesi sanat aracılığıyla yaşatılıyor. Bu anlamlı etkinlik için emeği geçenlere teşekkür ediyorum.”
