Mirasçılardan birinin imza vermemesi, taşınmazın mirasçılar adına intikal ettirilmesini her durumda engellemiyor. Ancak miras kalan evin satılması veya mirasçılar arasında anlaşmalı şekilde paylaştırılması için bütün hak sahiplerinin onayı gerekiyor; uzlaşma sağlanamazsa arabuluculuk ve dava yolu gündeme geliyor.
Miras kalan ev, arsa veya tarlalarda kardeşlerden birinin tapu işlemlerine katılmaması, paylaşımı kabul etmemesi ya da satış için imza vermemesi sürecin nasıl ilerleyeceği sorusunu ortaya çıkarıyor.
İmza vermeyen mirasçının işlemi engelleyip engelleyemeyeceği, yapılmak istenen işlemin tapu intikali, anlaşmalı paylaşım veya satış olmasına göre değişiyor.
Tapu intikali için bütün mirasçıların imzası gerekmiyor
Miras bırakanın adına kayıtlı taşınmazın mirasçılar adına geçirilmesi, satış değil miras intikali işlemi olarak değerlendiriliyor.
Mirasçılardan biri gerekli belgelerle tapu müdürlüğüne başvurarak intikal işlemini başlatabiliyor. Diğer mirasçıların aynı anda tapuya gelmemesi veya imza vermemesi, kural olarak taşınmazın mirasçılık belgesindeki hak sahipleri adına tescil edilmesine engel olmuyor.
İşlem sonucunda taşınmaz yalnızca başvuruyu yapan kişiye değil, mirasçılık belgesinde bulunan bütün mirasçılara payları doğrultusunda intikal ettiriliyor.
Bu nedenle bir mirasçı, diğer kardeşlerin katılmamasından yararlanarak taşınmazı yalnızca kendi adına geçiremiyor.
Satış için bütün mirasçıların onayı gerekebilir
Miras kalan taşınmaz üzerinde elbirliği mülkiyeti devam ediyorsa evin, arsanın veya tarlanın tamamının normal yollarla satılabilmesi için bütün mirasçıların işleme katılması gerekiyor.
Mirasçılardan biri satış için imza vermezse taşınmazın tamamı tapuda üçüncü kişiye devredilemiyor. Çoğunluğun satış istemesi, tek başına yeterli olmuyor.
Örneğin dört kardeşten üçü evi satmak istese ancak biri kabul etmese, üç kardeş taşınmazın tamamını kendi kararlarıyla satamıyor.
Anlaşmalı paylaşım da yapılamaz
Mirasçılar taşınmazları kendi aralarında paylaşmak isteyebilir. Bir kardeşe ev, diğerine tarla bırakılması veya hisselerin belirli oranlarda dağıtılması için bütün mirasçıların anlaşması gerekiyor.
Mirasçılardan birinin paylaşım sözleşmesini kabul etmemesi halinde tapuda anlaşmalı taksim işlemi gerçekleştirilemiyor.
İmza vermeyen mirasçının payı azaltılamıyor, adına düşen hak bir başkasına geçirilemiyor ve paylaşım sözleşmesi onun adına imzalanamıyor.
İmza vermeyen mirasçı süreci tamamen durdurabilir mi?
Bir mirasçı anlaşmalı satış ve paylaşım işlemlerini durdurabilir. Ancak diğer mirasçıların mahkeme yoluyla paylaşım istemesini süresiz olarak engelleyemez.
Türk Medeni Kanunu’na göre mirasçılardan her biri, kural olarak mirasın paylaşılmasını talep edebilir. Taraflar anlaşamazsa mirasın paylaşılması veya ortaklığın giderilmesi için hukuki süreç başlatılabilir.
Bu nedenle “Ben imza vermiyorum, taşınmaz hiçbir zaman satılamaz” düşüncesi doğru değil.
Önce arabulucuya başvuruluyor
Taşınır ve taşınmazların paylaştırılması ile ortaklığın giderilmesine ilişkin uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması gerekiyor.
Arabuluculuk görüşmelerinde taraflar şu seçenekleri değerlendirebilir:
- Taşınmazın satılarak bedelin paylaşılması
- Taşınmazın bir mirasçıya bırakılması
- Taşınmazı alan kişinin diğer mirasçıların paylarını ödemesi
- Birden fazla taşınmazın mirasçılar arasında bölüştürülmesi
- Taşınmazın kullanım ve kira gelirinin paylaşılması
- Hisselerin tapuda ayrı ayrı belirlenmesi
Anlaşma sağlanırsa mahkeme sürecine gerek kalmadan çözüm üretilebilir. Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa dava açılabilir.
Mahkeme satış kararı verebilir
Mirasçılardan biri paylaşmaya yanaşmazsa diğer mirasçılar ortaklığın giderilmesini isteyebilir. Mahkeme öncelikle taşınmazın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını değerlendiriyor.
Arsa veya tarla, mevzuata uygun biçimde bölünebiliyorsa aynen paylaşım yapılabilir. Ev gibi fiziksel olarak bölünmesi mümkün olmayan taşınmazlarda ise satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verilebilir.
Mahkeme kararıyla yürütülen satışta imza vermeyen mirasçının ayrıca satış onayı aranmaz. Satıştan elde edilen bedel, masraflar düşüldükten sonra miras veya tapu payları oranında hak sahiplerine dağıtılır.
Satış yalnızca mirasçılar arasında yapılabilir mi?
Mahkeme yoluyla satışın yalnızca mirasçılar arasında gerçekleştirilmesi için bütün paydaşların kabulü gerekiyor. Mirasçılardan biri bu yöntemi kabul etmezse satış genel katılıma açık şekilde gerçekleştirilebiliyor.
Bu nedenle aileden birinin taşınmazı almak istemesi halinde, dava sürecinden önce diğer mirasçılarla bedel konusunda anlaşması daha uygun olabilir.
Bir mirasçı kendi payını satabilir mi?
Mirasçının kendi payını satıp satamayacağı tapudaki mülkiyet biçimine göre değişiyor.
Elbirliği mülkiyetinde mirasçının taşınmaz üzerinde belirlenmiş bağımsız bir tapu hissesi bulunmadığından, evin belirli bir oranını doğrudan üçüncü kişiye satması mümkün olmayabilir.
Taşınmaz paylı mülkiyete geçirilmiş ve her mirasçının hissesi tapuda belirlenmişse mirasçı kendi payını satabilir. Bu durumda diğer paydaşların yasal önalım hakkı gündeme gelebilir.
Konunun ayrıntılarını “Kardeşlerden biri miras payını başkasına satabilir mi?” başlıklı haberimizde ele almıştık.
Vekâlet verilirse işlem yapılabilir
Tapu işlemine gelemeyen mirasçı, usulüne uygun vekâletname düzenleyerek bir kişiyi temsilci olarak görevlendirebilir. Ancak mirasçının yalnızca ulaşılmaz olması veya görüşmelere katılmaması, diğer kardeşlere onun adına imza atma hakkı vermiyor.
Mirasçının küçük olması, kısıtlı bulunması veya vesayet altında olması halinde yasal temsil ve mahkeme izniyle ilgili ek kurallar uygulanabiliyor.
Mirasçı yurt dışındaysa ne yapılır?
Yurt dışında yaşayan mirasçı, Türkiye’ye gelmeden konsolosluk veya yetkili yabancı noter aracılığıyla vekâletname düzenleyebilir. Yabancı ülkede hazırlanan belgelerde apostil ve tercüme işlemleri gerekebilir.
Ancak yurt dışında bulunmak, mirasçının payını ortadan kaldırmıyor. Satış veya anlaşmalı paylaşım için kişinin kendisinin ya da yetkili temsilcisinin işleme katılması gerekiyor.
İmza atmak istemeyen mirasçı payını kaybetmez
Satışı veya paylaşımı kabul etmeyen mirasçı, yalnızca imza vermediği için miras payını kaybetmiyor. Diğer kardeşler de onun payını karşılıksız olarak kendi adlarına geçiremiyor.
Bununla birlikte imza vermemesi, mahkeme yoluyla ortaklığın sona erdirilmesine engel oluşturmuyor. Dava sonunda taşınmazın satılması halinde bu mirasçı da payına düşen satış bedelini alıyor.
Miras kalan taşınmazda yapılacak işlemin türü sonucu doğrudan etkilediği için tapu kaydı, mirasçılık belgesi ve mülkiyet biçiminin işlem öncesinde incelenmesi önem taşıyor.
Kaynak: Haber Merkezi
