Muğla Milaslı Biyoloji öğretmeni Mehmet Ali Onaran, Rusya’da düzenlenen uluslararası Geleceğin Bilim İnsanları yarışmasındaki bilimsel danışmanlık çalışmalarıyla bir kez daha gündeme geldi. Dört yıldır uluslararası yarışmalarda Türkiye’yi temsil eden araştırma projelerine danışmanlık yapan Onaran’ın, Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi tarafından bilimsel danışmanlık alanında ödüllendirildi. Onaran’ın rehberliğinde hazırlanan projeler, dünya finallerinde önemli dereceler elde etti.
Muğla’da uzun yıllardır biyoloji öğretmenliği yapan ve öğrencilerini ulusal ve uluslararası bilim yarışmalarına hazırlayan Mehmet Ali Onaran, bilimsel proje danışmanlığı alanındaki çalışmalarıyla dikkat çekiyor. Rusya’nın başkenti Moskova’da, Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen uluslararası Geleceğin Bilim İnsanları Araştırma Projeleri Yarışması'na katılan öğrencilerin danışmanlığını üstlenen Onaran’ın, bilimsel danışmanlık çalışmalarından dolayı ayrıca ödüllendirildiği belirtildi.
Yaklaşık 29 yıldır eğitim alanında görev yapan Onaran, bugüne kadar 100’ün üzerinde araştırma projesinin hazırlanmasına danışmanlık yaptı. Biyoloji, ekoloji, çevre ve sağlık alanlarında yürüttüğü çalışmalarla öğrencilerin araştırma yapmasına, bilimsel yöntemleri öğrenmesine ve projelerini uluslararası platformlarda sunmasına katkı sağladı.
Rusya’da dört yıllık bilimsel başarı
Mehmet Ali Onaran’ın uluslararası çalışmalarında Rusya’da düzenlenen Geleceğin Bilim İnsanları yarışması önemli bir yer tutuyor.
Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi ev sahipliğinde gerçekleştirilen organizasyon, farklı ülkelerden öğrencileri bilimsel araştırma projeleriyle bir araya getiriyor. Yarışmada biyoloji ve yaşam bilimlerinin yanı sıra fizik, kimya, matematik, mühendislik, programlama ve tıp gibi alanlarda hazırlanan çalışmalar değerlendiriliyor.
Onaran, Rusya'daki yarışmalarda danışmanlığını üstlendiği altı proje üçüncülük ve dördüncülük dereceleri elde etti. Bu projelerin üçü üçüncülük, üçü ise dördüncülük ödülüne layık görüldü.
Dört yıllık uluslararası yarışma sürecindeki danışmanlık çalışmaları nedeniyle Onaran’a bilimsel danışmanlık ödülü verildi.
2026 yılında Muğlalı öğrenciler dünya dördüncüsü oldu
Onaran’ın danışmanlığını yaptığı projelerden biri, 2026 yılında da uluslararası başarı elde etti.
Muğla Teknoloji ve Kültür Okulları Anadolu Lisesi öğrencileri Duru Karadoğan ve Ela Akkuş, hazırladıkları biyoloji projesiyle Moskova’da düzenlenen Geleceğin Bilim İnsanları yarışmasının finaline katıldı.
Öğrencilerin araştırmasında, bakterilerin hastalık oluşturma süreçlerinde kullandıkları iletişim mekanizmalarının doğal maddelerle engellenmesi konusu ele alındı. Projede amber ağacı ve portakal özütlerinin bakteriler üzerindeki etkileri araştırıldı.
Lomonosov Moskova Devlet Üniversitesi bünyesindeki yarışmanın yayımlanan resmî sonuçlarına göre, iki öğrencinin çalışması biyoloji ve yaşam bilimleri kategorisinde dördüncülük kazandı.
Bu sonuç, Onaran’ın rehberliğinde hazırlanan bilimsel araştırmaların uluslararası alanda elde ettiği başarılara bir yenisini ekledi.
Daha önce de Rusya’dan iki ayrı derece gelmişti
Onaran’ın danışmanlık yaptığı Muğlalı öğrenciler, 2023 yılında da aynı yarışmada Türkiye’yi temsil ederek iki farklı derece elde etti.
Yönelt Koleji öğrencilerinden Gülse Özcan ve Ece Köseoğlu’nun hazırladığı biyoloji projesi üçüncülük ödülü kazanırken, Toprak Gümüş ve Doğa Gökalp’in projesi dördüncülük elde etti.
Deniz kirliliği, çevrenin korunması ve biyolojik yöntemler üzerine hazırlanan projeler, Muğlalı öğrencilerin çevre sorunlarına bilimsel çözümler geliştirme çalışmalarını uluslararası alana taşıdı. Her iki projenin de danışmanlığını Mehmet Ali Onaran üstlendi.
Muğla’da uluslararası bilim olimpiyatları için yeni görev
Uluslararası bilim yarışmalarında öğrencilerin elde ettiği başarılara danışmanlık yaparak katkı sağlayan Mehmet Ali Onaran, bilimsel eğitim faaliyetleri kapsamında yeni bir görev de üstlendi.
Genius Force Academy (GFA) tarafından 31 Ekim 2026 tarihinde düzenlenen görevlendirme belgesiyle Onaran, kurumun Muğla Gönüllü İl Temsilcisi olarak belirlendi.
GFA'nın Copernicus Olimpiyatları Türkiye Temsilcisi sıfatıyla düzenlediği belgede, Onaran'ın uluslararası bilim olimpiyatlarına yönelik gönüllü temsilcilik ağı içerisinde Muğla'dan sorumlu olacağı belirtildi.
Görevlendirme kapsamında Onaran'ın sorumluluk alanını Muğla ili oluştururken, görev süresi 31 Ekim 2026 ile 31 Ağustos 2027 tarihleri arasında belirlendi. Belgede, görev süresinin sonraki yıllarda koordineli iletişim yoluyla yenilenebileceği ifade edildi.
Onaran'ın görev alanı, Genius Force Academy aracılığıyla Türkiye'den başvuru alınan uluslararası olimpiyatları kapsıyor. Görevin gönüllülük esasına dayandığı ve işçi-işveren ilişkisi oluşturmadığı da belgede açıkça belirtiliyor.
Bu yeni görevlendirmeyle Onaran, uluslararası bilim yarışmalarındaki proje danışmanlığı çalışmalarının yanı sıra Muğla'da bilim olimpiyatlarına yönelik gönüllü temsilcilik sorumluluğunu da üstlenmiş oldu.
Milas’ta başlayan eğitim hayatı bilim dünyasına uzandı
1973 yılında Muğla’nın Milas ilçesinde dünyaya gelen Mehmet Ali Onaran, ilk, orta ve lise öğrenimini Milas’ta tamamladı.
Üniversite eğitimine İnönü Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Biyoloji Bölümünde devam eden Onaran, 1997 yılında biyolog unvanıyla mezun oldu. Üniversite öğrenimi sırasında İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesinden pedagojik formasyon eğitimi de aldı.
Aynı yıl biyoloji öğretmeni olarak meslek hayatına başlayan Onaran, lisansüstü eğitimini Muğla Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Biyoloji Bölümü Zooloji Ana Bilim Dalında tamamladı. 2004 yılında yüksek lisans derecesini alarak uzman biyolog oldu.
Mesleki yaşamını Muğla’da sürdüren Onaran, Muğla Şehit Altuğ Pek Anadolu Lisesinde biyoloji öğretmeni olarak görev yapıyor.
100'den fazla projeye danışmanlık yaptı
Öğrencilerin bilimsel araştırmalara katılmasını eğitim çalışmalarının önemli bir parçası olarak gören Onaran, meslek hayatı boyunca 100'ün üzerinde projede danışmanlık üstlendi.
TÜBİTAK ortaokul ve lise öğrencileri araştırma projeleri yarışmalarında danışmanlığını yürüttüğü 80'den fazla çalışma sergilenmeye değer bulundu.
Onaran, Millî Eğitim Bakanlığındaki öğretmenlik görevinin yanı sıra valilik onayıyla 14 yıl boyunca özel eğitim kurumlarında proje koordinatörlüğü görevlerinde de bulundu.
Özellikle biyoloji alanındaki çalışmalarını çevre, ekoloji, sağlık, biyolojik mücadele ve doğa bilimleriyle ilişkilendiren Onaran, öğrencilerin yalnızca teorik bilgi edinmelerini değil, araştırma süreçlerine doğrudan katılmalarını da amaçlayan çalışmalar yürüttü.
ABD'den Rusya'ya uluslararası bilim yarışmaları
Onaran’ın bilimsel danışmanlık geçmişi Rusya ile sınırlı değil. Paylaşılan öz geçmişine göre ABD, Meksika, İngiltere ve Çek Cumhuriyeti’nde gerçekleştirilen uluslararası bilimsel etkinliklerde de Türkiye adına hazırlanan projelerde görev aldı.
Özellikle 2013-2016 yılları arasında ABD’nin New York eyaletindeki Oswego’da düzenlenen uluslararası araştırma projesi etkinliklerine dört yıl boyunca katılan ve dünya finaline yükselen dört projenin danışmanlığını yaptı.
2017 yılında ABD’de düzenlenen FIRST Robotics yarışmasında jüri özel ödülü kazanan Türkiye ekibinin danışmanları arasında yer aldı.
Onaran’ın danışmanlık yaptığı biyoloji projelerinin uluslararası yarışmalarda iki birincilik, iki ikincilik ve üç üçüncülük derecesi elde ettiği de öz geçmişinde yer alıyor.
Böylece Muğla’da hazırlanan bilimsel projelerin yurt dışındaki yarışmalara taşınmasına katkı sağlayan Onaran, öğrencilerin farklı ülkelerden araştırmacı ve bilim insanlarıyla aynı organizasyonlarda yer almasına imkân sağlayan çalışmalarda görev üstlendi.
Türkiye genelinde ödül kazanan projelerde görev aldı
Mehmet Ali Onaran’ın danışmanlık yaptığı projeler, Türkiye’de düzenlenen araştırma yarışmalarında da çeşitli dereceler elde etti.
2007 ve 2009 yıllarında Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından İzmir’de düzenlenen lise öğrencileri fen ve mühendislik proje yarışmalarında, biyoloji alanında Ege Bölgesi ikinciliği elde eden projelerin danışmanlığını yürüttü.
2008 yılında Adana’da gerçekleştirilen uluslararası proje yarışmasında danışmanlığını yaptığı iki proje, birincilik ve üçüncülük derecelerine ulaştı.
2010 yılında İstanbul’da MEF Eğitim Kurumları tarafından düzenlenen 19. Ulusal ve Uluslararası Araştırma Projeleri Yarışması’nda biyoloji alanında Türkiye birinciliği kazanan projenin danışmanlığını üstlendi.
Aynı yıl Kadir Has Üniversitesinin Projeni Kap Gel Yarışması’nda mansiyon, TÜBİTAK İstanbul Asya Bölgesi araştırma projeleri yarışmasında ise bölge üçüncülüğü kazanan çalışmalarda görev aldı.
Yine 2010 yılında İstanbul’da düzenlenen İstek Özel Belde Fen Lisesi 3. Fen Bilimleri Araştırma Projeleri Yarışması'nda biyoloji birinciliği elde eden projenin danışmanlığını yaptı.
TÜBİTAK yarışmalarında da başarı elde etti
Onaran’ın danışmanlığını üstlendiği araştırmalar, sonraki yıllarda da bölgesel ve ulusal yarışmalarda ödüller kazandı.
2017 yılında TÜBİTAK tarafından düzenlenen 11. Ortaokul Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda biyoloji alanında İzmir Bölge birinciliği elde eden projeye danışmanlık yaptı.
2018 yılında 49. Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda psikoloji alanında İzmir Bölge ikincisi olan çalışmada görev aldı.
2019 yılında ise hem ortaokul öğrencileri biyoloji projelerinde hem de lise öğrencileri psikoloji araştırmalarında İzmir Bölge ikinciliği kazanan projelere danışmanlık yaptı.
2021 yılında MEF Okulları tarafından düzenlenen Türkiye ortaokullar arası proje yarışmasında tarih alanında Türkiye birinciliği elde eden çalışmanın da danışmanlığını üstlendi.
Bu çalışmalar, Onaran’ın yalnızca biyoloji alanında değil, farklı disiplinlerde hazırlanan öğrenci araştırmalarında da danışmanlık yaptığını ortaya koyuyor.
Bilimsel yayınları ve akademik çalışmaları bulunuyor
Mehmet Ali Onaran, öğretmenlik ve proje danışmanlığının yanında bilimsel yayın ve akademik etkinliklerde de yer aldı.
Paylaşılan öz geçmişindeki bilgilere göre Onaran’ın uluslararası hakemli dergilerde iki, ulusal hakemli dergilerde iki bilimsel makalesi bulunuyor.
Ayrıca uluslararası bilimsel toplantılarda sunulup bildiri kitaplarında yayımlanan sekiz çalışması, ulusal bilimsel toplantılarda yayımlanan 33 bildirisi ve eğitim alanındaki ulusal toplantılarda yayımlanan dokuz bildirisi yer alıyor.
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı dergisinde iki bilimsel araştırma yazısı yayımlanan Onaran’ın ekoloji kongreleri ve çeşitli bilimsel yayınlarda da çalışmaları bulunuyor.
Bilimsel ilgi alanları arasında tatlı su balıkları ve ekolojisi, sulak alanlar ekolojisi, limnoloji, biyolojik mücadele, çevre, sağlık ve çevre eğitimi yer alıyor.
Genç bilim insanlarının yetişmesine yönelik dernek kurdu
Onaran’ın çalışmalarının bir diğer bölümünü gençlerin bilimsel araştırmalara katılımını artırmaya yönelik sivil toplum faaliyetleri oluşturuyor.
Uluslararası Genç Bilim İnsanları Derneğinin (UGBİD) kurucu başkanlığını üstlenen Onaran, dernekte üç dönem başkanlık yaptı.
Bu çalışmalar kapsamında gençlerin araştırma projeleri geliştirmesi, uluslararası bilimsel organizasyonlara katılması ve farklı ülkelerdeki eğitim kurumlarıyla bağlantı kurması yönünde faaliyetlerde bulundu.
Onaran, 2007 yılında TÜBİTAK tarafından düzenlenen Ekoloji Temelli Doğa Eğitimi programlarına ve Kuşadası’nda gerçekleştirilen Ortaöğretim Öğretmenlerine Yönelik Bilim Danışmanlığı Çalıştayı’na katıldı.
ABD’deki eğitim faaliyetleri kapsamında etkili öğretim yöntemlerine yönelik sertifika eğitimi aldığı belirtilen Onaran, 2010 yılında düzenlenen 18. Millî Eğitim Şûrası Muğla ili ön hazırlık çalıştayında da Öğretmen Yetiştirme Komisyonu üyesi olarak görev yaptı.
Muğla’dan uluslararası bilim dünyasına uzanan çalışmalar
Yaklaşık 29 yıllık öğretmenlik hayatında öğrenci araştırmalarına ağırlık veren Mehmet Ali Onaran, Muğla’da hazırlanan projelerin Türkiye dışındaki yarışmalarda değerlendirilmesine katkıda bulundu.
Özellikle çevre ve biyoloji alanlarında geliştirilen öğrenci projelerinin Rusya ve ABD gibi ülkelerde uluslararası finallere ulaşması, Muğla’daki eğitim kurumlarının araştırma faaliyetleri açısından da önemli örnekler oluşturdu.
Milas’ta başlayan eğitim hayatını biyoloji öğretmenliği, bilimsel yayınlar, proje koordinatörlüğü ve uluslararası danışmanlık çalışmalarıyla sürdüren Onaran, yeni nesillerin bilimsel araştırmalarla buluşmasına yönelik faaliyetlerine devam ediyor.
Muhabir: Kadir Tamer
