Tüm dünyayı derinden etkileyen yapay zeka teknolojisi büyük veri merkezlerinin hiç görülmediği kadar elektrik enerjisine ihtiyaç duymasına neden oldu. Yaşanan bu büyük enerji talebi teknoloji devlerini temiz ve kesintisiz enerji kaynaklarına yöneltiyor. Bu köklü değişimle birlikte nükleer reaktörlerin temel yakıtı olan uranyumun küresel piyasalardaki konumu tamamen değişti. Dünya finans devi Goldman Sachs uranyumu yeni altın olarak nitelendirdi.
TEKNOLOJİ DEVLERİ NÜKLEER ENERJİYE YÖNELİYOR
Küresel rekabeti sürdürmek isteyen ülkeler ve şirketler enerji arzını garanti altına almak için nükleer enerjiye yönelmeye başladı. Çin Halk Cumhuriyeti, 10 yeni nükleer reaktörün inşasına onay verirken, ABD ise daha önce faaliyetleri durdurulan Palisades santralini yeniden açma kararı aldı.
Benzer bir hareketlilik teknoloji sektöründe de yaşanıyor. Amazon Web Services (AWS) uzun vadeli sözleşmelerle enerji ihtiyacını şimdiden güvenceye alırken, Meta ise küçük modüler reaktör (SMR) projeleri için girişimlerini hızlandırdı.
ARZ KRİZİ FİYATLARI UÇURABİLİR
Hızla artan elektrik talebi, maden piyasasında büyük bir arz-talep dengesizliği yarattı. Uzmanlar teknoloji sektörünün nükleer enerjiye hücum etmesinin devasa bir arz krizini tetikleyebileceği uyarısında bulunarak, tarihte eşi görülmemiş bir fiyat artışının yaşanabileceğini belirtiyor. Yapılan öngörüler, 2045 yılına kadar küresel piyasalarda 2 milyar poundluk bir açık oluşacağına işaret ediyor. Sadece geçtiğimiz yıl küresel üretim 173 milyon pound seviyesinde kalırken, faal durumdaki reaktörlerin toplam talebi 204 milyon pounda ulaştı. Ortaya çıkan 31 milyon poundluk bu açık, fiyatları son 14 yılın en yüksek seviyesi olan 90 dolar bandına taşıdı. Analistler daralmanın sürmesi halinde fiyatların yıl sonunda pound başına 91 dolara, 2027 yılında 120 dolara çıkacağını belirterek, krizin derinleşmesi durumunda 135 dolar seviyelerinin görülmesinin sürpriz olmayacağını vurguluyor.
BİR KİLOGRAMI YÜZ TON KÖMÜRE BEDEL
Nükleer enerjinin temelini oluşturan uranyum enerji potansiyeliyle biliniyor. Bir kilogram uranyum kullanılarak 100 ton kömürün ürettiği enerji elde edilebiliyor. Verilere göre küresel rezervlerin yüzde 28'i Avustralya'da bulunuyor. Avustralya'yı ise yüzde 14 ile Kazakistan, yüzde 10 ile Kanada izliyor. Rusya ve Namibya ise yüzde 8'lik bir paya sahip konumda.
ÜRETİMDE KESİNTİ ENDİŞELERİ BÜYÜTÜYOR
Piyasada oluşan panik havasını artıran bir diğer gelişme ise dünyanın en büyük üreticisinden geldi. Küresel ihtiycın yaklaşık yüzde 40'ını karşılayan Kazakistan merkezli Kazatomprom üretim planlamalarında yüzde 10 oranında kesintiye gideceğini açıkladı.
