Menteşe’de yöresel tarım ürünlerinin korunması, üretimin sürdürülebilir hale getirilmesi ve Ata tohumlarının yaygınlaştırılması amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında üretici bahçelerinde hasat yapıldı.
Ata sebzeleri yetiştiricisi Mehmet Yıldız ile Yayla kavunu üreticisi Halise Dural’a ait bahçelerde gerçekleştirilen hasatta, Ata tohumlarından elde edilen sebzeler ile Muğla’nın geleneksel ürünleri arasında yer alan Yayla kavunları toplandı.
Hasada Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Süreyya Can, Menteşe İlçe Tarım ve Orman Müdürü Eren Kaçmaz ve teknik personel katıldı.
Karabağlar Yaylası’nda geleneksel üretim devam ediyor
Hasat sırasında açıklamalarda bulunan Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar, Karabağlar Yaylası’nın doğal yapısı, bitki örtüsü ve tarımsal üretim kültürüyle Muğla açısından özel bir yere sahip olduğunu söyledi.
Karabağlar Yaylası’nın jeomorfolojik yapısı ve Muğla’nın iklim özellikleri nedeniyle kış aylarında yoğun yağış aldığını belirten Baydar, bazı kesimlerin kısa süreli olarak su altında kalabildiğini ifade etti.
Yaz aylarında yaylanın hem yaşam hem de tarımsal üretim alanı olarak kullanıldığını kaydeden Baydar, bölgede geleneksel üretim kültürünün kuşaktan kuşağa aktarıldığını belirtti.
Koruma altında bulunan Karabağlar Yaylası’nın kendine özgü “irim”leriyle de dikkat çektiğini ifade eden Baydar, yağışlı dönemlerde ulaşım yollarının aynı zamanda drenaj kanalı görevi gördüğünü söyledi.
Yayla kavunu sulanmadan yetiştiriliyor
Karabağlar Yaylası başta olmak üzere Düğerek, Ortaköy ve Orhaniye mahallelerinde yaklaşık 400 dekar alanda Yayla kavunu yetiştiriciliği yapılıyor.
Mayıs ayında toprağın tava gelmesinin ardından dikimi gerçekleştirilen Yayla kavunları, yetişme döneminde sulama yapılmadan üretilebiliyor. Kavunlara iki kez çapalama ve boğaz doldurma işlemi uygulanırken hasat, ağustos sonu ile eylül başında gerçekleştiriliyor.
Yaklaşık 3-4 kilogram ağırlığa ulaşabilen Yayla kavunları özellikle kışlık tüketim amacıyla değerlendiriliyor.
Sapından koparıldıktan sonra tarlada bir gün bekletilen ve sap kısmı mühürlenen kavunlar, doğrudan pazara sunulabildiği gibi askıya alınarak kış aylarında da tüketilebiliyor.
Muğla’nın geleneksel Yayla kavunları Paris, Pıtraklı ve Hırsız Almaz gibi yerel isimlerle biliniyor.
Kırkağaç kavunuyla ürün çeşitliliği artırılıyor
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projeleri kapsamında ürün çeşitliliğinin artırılmasına yönelik çalışmalar da sürdürülüyor.
Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle temin edilen Kırkağaç çeşidi kavun tohumları, yüzde 75 Tarım ve Orman Bakanlığı hibesiyle üreticilere dağıtıldı.
Yuvarlak yapısı, çizgili görünümü, sıkı eti ve tatlı aromasıyla öne çıkan Kırkağaç kavununun yüksek verim özelliğine sahip olduğu belirtildi.
Yaklaşık 7-8 kilogram ağırlığa ulaşabilen çeşidin, 1963 yılından bu yana Ata Sebzeleri Projesi kapsamında korunan yuvarlak tipinin tamamen yerli ve Ata tohumu niteliğinde olduğu bildirildi.
Kırkağaç kavununun farklı topraklarda yetiştirilebilmesi, kendi tohumundan yeniden üretilebilmesi ve diğer kavun çeşitlerine göre daha uzun süre dayanabilmesi üreticiler açısından avantaj sağlıyor.
5,5 milyondan fazla Ata sebze fidesi dağıtıldı
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projeleri kapsamında 2021 yılında başlatılan Ata Sebzeleri Projesi, Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle devam ediyor.
Proje kapsamında 2025 yılına kadar toplam 5 milyon 560 bin adet fide üreticilerle buluşturuldu. Ata Sebzeleri Projeleri için bu süreçte toplam 8 milyon 255 bin TL kaynak ayrıldı.
2026 yılında ise 2 milyon 177 bin TL bütçeyle 200 bin domates, 210 bin biber ve 90 bin patlıcan fidesinin yanı sıra 20 kilogram kavun, 20 kilogram kınalı bamya ve 1 kilogram marul tohumu temin edildi.
Böylece il genelinde 500 üreticiye yüzde 75 Bakanlık hibesiyle toplam 500 bin Ata sebze fidesi ile 40 kilogram Ata tohumu dağıtıldı.
Ata tohumları üreticiye avantaj sağlıyor
Ata sebzelerinin yüksek adaptasyon kabiliyeti ile üreticilerin elde ettikleri tohumları sonraki yıllarda yeniden kullanabilmeleri projenin önemli avantajları arasında gösteriliyor.
Ata tohumlarından yetiştirilen ürünler kendine özgü tat, doku, koku ve aromalarıyla da pazarda ilgi görüyor.
Muğla’nın sahil kesimleri ile yüksek rakımlı bölgelerinde farklı dönemlerde gerçekleştirilen üretim sayesinde yaklaşık 9 ay boyunca açık alanda sebze üretimi yapılabiliyor.
Proje kapsamında üreticilerin daha az tarımsal ilaç ve gübre kullanarak kaliteli ürün elde etmeleri hedeflenirken, özellikle kadın üreticilerden olumlu geri dönüşler alındığı ve projenin kadınlara yeni istihdam imkânları oluşturduğu belirtildi.
Yem bitkileri üretimine de destek veriliyor
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 2026 yılında hayvancılık işletmelerinin kaba yem ihtiyacının karşılanmasına yönelik projeler de hayata geçirildi.
Bu kapsamda yüzde 75 Tarım ve Orman Bakanlığı hibesiyle 100 üreticiye, 1000 dekar alanda kullanılmak üzere silajlık mısır tohumu temin edildi.
Üretimin yüzde 50’sinden fazlasının damla sulama sistemiyle gerçekleştirilmesi sağlanırken, ayrıca 94 üreticiye 2 bin dekar alanda üretim yapılmak üzere sorgum tohumu dağıtıldı.
Kaynak: Haber Merkezi
