Hızır ile denizlerin hakimi İlyas peygamberlerin buluştuğu gün olarak kabul edilen baharın habercisi Hıdırellez, dünyada darda kalanların yardımcısı olarak tanınır ve mayıs ayında kutlanır. Yüzyıllardır renkli ritüellere sahne olan bu özel güne sayılı günler kala insanlar hıdırellezin ne zaman olacağını merak ediyor. Hıdırellez Bayramı, insanların umut dolu ritüelleriyle doludur ve bu ritüeller, geçmişten günümüze taşınarak kutlanmaya devam eder.
Hıdırellez Nedir?
Hıdırellez ya da Hıdrellez, Orta Asya, Ortadoğu, Anadolu ve Balkanlar'da kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Ruz-ı Hızır (Hızır günü) olarak adlandırılan Hıdırellez günü, dünyada darda kalanların yardımcısı olduğu düşünülen Hızır ile denizlerin hakimi olduğuna inanılan İlyas'ın yeryüzünde buluştukları gün olarak düşünülür ve kutlanır.
Hıdırellez Ne Zaman Kutlanır?
Hıdrellez bahar bayramı niteliğinde kutlanan mevsimlik bayramlardandır. Hıdrellez Hızır ile İlyas adlarının birleştirilmesinden meydana gelip, yazın başlangıcı sayılan 6 Mayıs (Rumi 23 Nisan) gününe verilen addır.
Her yıl 5-6 Mayıs’ta kutlanan Hıdırellez, 2017 yılında UNESCO Somut Olmayan Kültürel Miras Listesi’ne alınmıştı. Baharın gelişi, doğanın canlanması ile hayatlarına bereket dolmasını uman insanlar, 5 Mayıs akşamından 6 Mayıs sabahına kadar süren Hıdırellez’i çeşitli etkinliklerle geçirirler.
Hıdırellez’de neler yapılır?
Hıdırellez kutlamaları genellikle halk arasında çeşitli geleneksel ritüellerle gerçekleştirilir. Hıdırellez gecesi, insanlar genellikle ateş yakarlar ve bu ateşin etrafında toplanılıp şarkılar söylenir, dans edilir ve dilekler tutulur. Ayrıca Hıdırellez, dileklerin gerçekleşeceği bir gün olarak kabul edilir; dolayısıyla insanlar bu gece dileklerini tutarlar, dilekler genellikle kağıtlara yazılır veya sözlü olarak ifade edilir.
Doğanın uyanışı
Hıdırellez, doğanın uyanışını ve yeniden doğuşunu simgeler. Bu nedenle insanlar genellikle doğaya saygı göstermek için çeşitli etkinlikler düzenlerler, örneğin ağaç dikme gibi. Bazı bölgelerde, Hıdırellez öncesinde evler temizlenir ve süslenir; bu, yeni mevsimi karşılamak için bir hazırlık ve temizlik ritüeli olarak görülür. Hava genellikle güzel olduğu için Hıdırellez günü piknikler ve açık hava etkinlikleri popülerdir. Aileler ve arkadaşlar bir araya gelir, doğada vakit geçirir ve eğlenirler.
Hıdırellez Duası
Bismillahirahmanirahim
Bin bir adım bir adım /Allah bir adım adım / Kerim kerem Allah /Başımda bir duman var yardım eyle ya Allah / La ilaha illallah muhammeden resullullah yetiş imdadıma hızır ile Allah birsin sen kulla mişersin biz gibi kulların yardımcısı sensin hızır deryada erdim murada amin.
Hıdırellez Günü Nasıl Dilek Dilenir?
5 Mayıs akşamı ezan vakti geldiğinde, gül ağacının altında dileklerinizi dileme zamanı gelmiştir. Gül dallarına paralar asılırken, eskiden olduğu gibi kese içine para dikilip gül dibine gömülür ya da açık cüzdan bırakılır. Dilekleriniz bir kağıda yazılıp asılabileceği gibi, gül ağacının altına çizilebilir; bunu küçük taşlarla ya da toprakla da gerçekleştirebilirsiniz. Hıdırellez akşamı asılan paralar ve dilekler, 6 Mayıs sabahı erkenden geri toplanır. Para cüzdanına konulur ve yıl boyunca o para harcanmaz; Hıdırellez parası, kişiye o yıl boyunca darlık ve parasızlık yüzü göstermez.
Hıdırellez'de yapılması gerekenler bununla sınırlı değildir. Anadolu'da, Hıdırellez akşamında evdeki her kişi için yedi fasulye ya da yedi nohut ekilir. Kişilerin başına gelebilecek kötülüklerin bu fasulye ya da nohutlar aracılığıyla gelmesi dilenir. Gül ağacında dilek tutarken yapmanız gerekenlere ek olarak, bir de duasını okumanız gerekir. Hıdırellez dilek duası, dilekler gül ağacına asıldıktan sonra yapılır.
