Yıllık elektrik kullanım miktarı 4 bin kilovatsaat (kWh) barajını aşan hanelerin artık devlet sübvansiyonu kapsamından çıkarak maliyet bazlı faturalandırmaya tabi tutulması, enerji şirketlerini harekete geçirdi. Dağıtım firmalarının bu gruptaki abonelere sunduğu cazip gibi görünen "fiyat sabitleme" teklifleri ise, konunun uzmanları tarafından tüketicinin aleyhine bir adım olarak nitelendiriliyor.
Maliyet Bazlı Dinamik Fatura Dönemi
Yeni yasal düzenlemelerle birlikte, belirlenen 4 bin kWh limitini geçen konut abonelerinin aylık ödeyeceği tutarlar artık doğrudan piyasa gerçeklerine göre şekilleniyor. Bu yeni sistemde tüketicinin faturası, üç kritik kalemin matematiksel birleşimiyle hesaplanıyor:
-
Elektriğin borsa üzerindeki reel üretim maliyetini temsil eden Piyasa Takas Fiyatı (PTF)
-
Çevreci enerjiyi teşvik amacıyla kesilen Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) payı
-
Tüm bu sürecin işletilmesi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından onaylanan hizmet katsayısı.
Şirketlerin 'Sabit Fatura' Teklifinin Perde Arkası
Sistemin emtia piyasalarına entegre olmasıyla birlikte, dağıtım şirketleri yüksek tüketim yapan abonelerine fiyat dalgalanmalarından etkilenmemeleri vaadiyle "sabit fiyatlı" sözleşmeler teklif etmeye başladı. Gazeteci Olcay Aydilek'in kamuoyunun dikkatine sunduğu bu yeni sözleşme türü, ilk bakışta enflasyonist ortamda tüketiciyi koruyacak bir kalkan gibi algılansa da, enerji uzmanları durumun hiç de göründüğü gibi olmadığını belirtiyor.
Uzmanlardan Uyarı: Olası İndirimleri Kaçırmayın
Enerji piyasası analistleri, elektriğin toptan maliyetini belirleyen PTF endeksinde son dönemde belirgin bir düşüş trendi yaşandığının altını çiziyor. Tam da bu nedenle, fiyatların aşağı yönlü hareket ettiği bir dönemde faturayı yüksek bir limitten sabitlemek, sadece şirketlerin kar marjını garanti altına almasına hizmet ediyor.
Eğer yüksek tüketim grubundaki bir vatandaş faturasını sabitlerse, ilerleyen süreçte borsada elektrik maliyetleri düşse dahi bu indirimden hiçbir şekilde faydalanamayacak. Değişken tarifede kalmanın mevcut piyasa koşullarında tüketici lehine olduğunu savunan uzmanlar, sabit sözleşmelere imza atılması halinde vatandaşların piyasa ortalamasının çok daha üzerinde faturalar ödemek zorunda kalabileceği konusunda kesin bir dille uyarıda bulunuyor. Tüketicilerin herhangi bir taahhüt altına girmeden önce piyasa yönünü dikkatle analiz etmesi büyük önem taşıyor.
