Menteşe ilçe merkezine yaklaşık 5 kilometre uzaklıkta, Muğla-Aydın kara yolu üzerinde bulunan Akçaova Mahallesi’nin geçmişinde önemli bir yere sahip olan Raziye Akyol’un adı mahallede yaşatılacak.
Kadınların henüz seçme ve seçilme hakkına sahip olmadığı Cumhuriyet öncesi dönemde Akçaova’da muhtarlık yaptığı aktarılan Akyol’un, mahallenin ilk muhtarı olduğu belirtiliyor. Akyol’un adı, Akçaova Mahallesi Muhtarlık binasında yer alan geçmiş dönem muhtarları listesinde de ilk sırada bulunuyor.
Muhtarlık yaptığı tarihlerde farklılık bulunuyor
Raziye Akyol’un muhtarlık dönemine ilişkin aktarılan bilgiler arasında tarih farklılığı bulunuyor. Mahalle Muhtarı Turan Çakı, Akyol’un 1913 yılından Cumhuriyet’in ilan edildiği 1923 yılına kadar görev yaptığını belirtirken, muhtarlık binasındaki panoda görev süresi 1913-1933 olarak yer alıyor.
Akyol’un, o dönemde görevi üstlenebilecek nitelikte bir erkek bulunmaması nedeniyle köy yönetiminin başına geçtiği ve yaklaşık 10 yıl muhtarlık yaptığı anlatılıyor. Bu yönüyle Akyol, Akçaova’nın ilk muhtarı ve Cumhuriyet öncesinde muhtarlık görevini üstlenen ilk kadınlardan biri olarak yerel kayıtlarda bulunuyor.
İlk seçilmiş kadın muhtar Gül Esin
Türkiye’de seçimle göreve gelen ilk kadın muhtar ise Gül Esin olarak biliniyor. Kadınlara yerel yönetimlerde seçme ve seçilme hakkı verilmesinin ardından Esin, 1933 yılında Aydın’ın Çine ilçesine bağlı Demirdere köyünde muhtar seçildi. Söz konusu yerleşim günümüzde Karpuzlu ilçesi sınırlarında bulunuyor.
Raziye Akyol’un ise kadınların seçme ve seçilme hakkını kazanmasından önce Akçaova’da görev yapması, onu yerel yönetim tarihi açısından farklı bir konuma taşıyor.
Savaşlarda yetim kalan çocuklara sahip çıktı
Akçaova Mahallesi Muhtarı Turan Çakı, Raziye Akyol’un varlıklı ve yardımsever bir kadın olarak tanındığını söyledi. Akyol’un savaşlarda anne veya babasını kaybeden çocuklara sahip çıktığını ve evlenmelerine yardımcı olduğunu aktaran Çakı, şunları kaydetti:
“Raziye Akyol, daha önce köy olan Akçaova’nın ilk kadın muhtarıdır. Aydın’ın Karpuzlu ilçesinde bir kadın muhtar bulunduğunu daha önce duymuştum ancak bizim muhtarımız Cumhuriyet kurulmadan önce bu bölgede yaşamış. O dönemde bu işi yapabilecek kapasitede erkek bulunmadığı anlatılıyor.”
“Yedi sekiz yetimi evlendirdiği anlatılıyor”
Akyol hakkında ailesinden ve mahalle sakinlerinden aktarılan bilgileri paylaşan Çakı, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Torunlarından ve çocuklarından duyduğumuza göre yedi sekiz yetimi evlendirmiş, onların çocuklarını büyütmüş. Kiminin annesi ölmüş, kiminin babası savaşta gazi olmuş. Çanakkale gazilerinin ailelerinden kalan çocukları burada toplamış ve bu arazide yaşamış.”
“Adının yaşatılmasından mutluyum”
Raziye Akyol’un adının mahallede yaşatılması için Menteşe Belediyesine başvurduğunu belirten Çakı, talebin kabul edildiğini söyledi.
Çakı, “Raziye Akyol’un isminin yaşatılması için Menteşe Belediyemize dilekçeyle müracaat ettim. Sağ olsunlar talebimizi kabul ettiler. Önümüzdeki günlerde belediyemiz tarafından caddenin başına isminin yazılı olduğu tabelanın asılmasını bekliyoruz. Kendi adıma gurur ve mutluluk duyuyorum” dedi.
Kaynak: İHA
