Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan, belediyelerin mali yapısını güçlendirmeyi hedefleyen kapsamlı kanun teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sundu. Teklif yasalaşırsa konaklama vergisi gelirleri ile egzoz emisyon ücretlerinin önemli bir bölümü doğrudan belediyelere aktarılacak. Düzenleme, özellikle turizm kentlerinde artan hizmet yüküne karşı yerel yönetimlere kalıcı finansman sağlamayı amaçlıyor.
Yerel Yönetimlerin Mali Yapısını Güçlendirecek Teklif
Muğla Milletvekili Avukat Gizem Özcan tarafından TBMM’ye sunulan “Gider Vergileri Kanunu ile Belediye Gelirleri Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi”, belediyelerin merkezi idareye bağımlı mali yapısını dengelemeyi hedefliyor.
Teklifte, artan nüfus, genişleyen hizmet alanları ve yükselen maliyetler karşısında yerel yönetimlerin sürdürülebilir ve öngörülebilir gelir kaynaklarına duyduğu ihtiyacın her geçen gün arttığına dikkat çekildi. Belediyelerin altyapı, ulaşım, sosyal hizmetler ve çevre koruma yatırımlarını planlı şekilde hayata geçirebilmesi için doğrudan gelir kaynaklarının güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı.
Anayasal Görev Vurgusu Yapıldı
Kanun teklifinin gerekçesinde, belediyelerin Anayasa’nın 127’nci maddesi kapsamında mahallî müşterek hizmetleri yürütmekle yükümlü olduğu hatırlatıldı. Ancak mevcut sistemde yerel yönetimlerin mali yapısının merkezi idareye aşırı bağımlı ve kırılgan bir görünüm sergilediği ifade edildi.
İklim krizi, artan çevresel riskler ve hızlı kentleşmenin oluşturduğu yeni ihtiyaçlar nedeniyle atık yönetimi, arıtma tesisleri, yenilenebilir enerji uygulamaları ve hava kalitesini artırmaya yönelik yatırımlar için belediyelerin daha fazla kaynağa ihtiyaç duyduğu belirtildi.
Konaklama Vergisi Doğrudan Belediyelere Aktarılacak
Teklifin yasalaşması halinde merkezi idare tarafından tahsil edilen konaklama vergisi gelirleri doğrudan belediyelere devredilecek.
Turizm yoğun bölgelerde geçici nüfus artışına bağlı olarak atık yönetimi, su tüketimi, altyapı ve çevre düzenleme giderlerinin ciddi şekilde arttığına dikkat çekilirken, bu faaliyetlerden elde edilen verginin merkezi bütçede toplanmasının mali dengesizlik yarattığı ifade edildi.
Düzenleme ile turizmden doğan ekonomik değerin, hizmet yükünü taşıyan yerel yönetimlere yönlendirilmesi hedefleniyor. Elde edilecek gelirlerin çevre koruma, kıyı temizliği, atık su arıtma ve sürdürülebilir turizm altyapısı yatırımlarında kullanılması planlanıyor.
Egzoz Emisyon Gelirleri Çevre Projelerine Kaynak Olacak
Kanun teklifi ayrıca egzoz gazı emisyon ölçüm ücretlerinin yarısının ölçümün yapıldığı belediyelere bırakılmasını öngörüyor.
Hava kirliliğinin etkilerini doğrudan yaşayan yerel yönetimlerin çevre yatırımları için yeterli kaynağa erişemediği belirtilirken, düzenleme ile kirletici faaliyetlerden elde edilen gelirlerin yeniden çevre yatırımlarına aktarılması amaçlanıyor.
Bu kapsamda hava kalitesi izleme sistemleri, yeşil alan projeleri, çevreci toplu ulaşım dönüşümü ve karbon salımını azaltmaya yönelik çalışmalar için belediye bütçelerinde kalıcı finansman oluşturulması hedefleniyor.
Yerel Hizmetlerde Finansman Dengesi Amaçlanıyor
Hazırlanan teklif ile vergi adaletinin güçlendirilmesi, yerel hizmetlerin sürdürülebilir hale getirilmesi ve çevre yatırımlarının artırılması hedefleniyor. Düzenlemenin yasalaşması halinde özellikle turizm ve nüfus hareketliliğinin yoğun olduğu şehirlerde belediyelerin hizmet kapasitesinin önemli ölçüde artması bekleniyor.
