İzmir'de yaşanan bir olay üzerine açılan davada, mahkeme bu tür soyut ve belirsiz kesintilerin hukuka aykırı olduğuna hükmederek, alınan paranın tüketiciye faiziyle birlikte iade edilmesine karar verdi. Bu karar, bayilerin haksız kazanç kapılarından birini kapatırken, araç almayı planlayan vatandaşlar için de büyük bir hukuki güvence sağladı.
FATURADAKİ GİZLİ KESİNTİ MAHKEMEYE TAŞINDI
Hukuk literatürüne emsal olarak giren olay, İzmir'de ikamet eden bir vatandaşın Aydın'da faaliyet gösteren yetkili bir otomobil bayisinden sıfır araç satın almasıyla başladı. Vatandaş, bayide beğendiği araba için 1 milyon 948 bin Türk Lirası bedel üzerinden el sıkıştı. Ancak satış işlemleri tamamlanıp fatura eline ulaştığında, anlaşılan rakamın dışında faturaya 11 bin 148 liralık ekstra bir meblağın daha yansıtıldığını fark etti.
Bilinçli tüketici faturanın kalemlerini tek tek incelediğinde; bu paranın 5 bin 56 lirasının Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV), 2 bin 757 lirasının trafik tescil ve ruhsat masrafları olduğunu, geriye kalan 3 bin 335 lirasının ise hiçbir somut karşılığı olmayan "hizmet bedeli" adı altında kesildiğini gördü. Bu 3 bin 335 liralık gizemli kesintinin neye istinaden alındığını bayiden öğrenemeyen ve parasının iadesini talep etmesine rağmen olumsuz yanıt alan vatandaş, hakkını aramak için soluğu yargıda aldı.
YARGIDAN TARİHİ KARAR: "KEYFİ OLARAK ÜCRET KESİLEMEZ"
Tüketicinin şikayeti üzerine dosyayı inceleyen İzmir 5. Tüketici Mahkemesi, otomotiv sektöründe adeta soğuk duş etkisi yaratacak bir karara imza attı. Mahkeme heyeti, bayinin faturaya yansıttığı 3 bin 335 liralık hizmet bedelinin karşılığında müşteriye tam olarak hangi somut hizmetin sunulduğunun kanıtlanamadığını belirtti.
Gerekçeli kararda, taraflar arasında imzalanan ön satış sözleşmelerinde bu tarz ek ücretlerin kalem kalem ve açık ve net bir dille belirtilmemesinin, firmalara keyfi ücret tahsil etme zemini hazırladığı vurgulandı. Yüksek yargı mercilerince de desteklenen bu görüş ışığında mahkeme, haksız yere tahsil edilen 3 bin 335 liralık tutarın, yasal faizi de işletilerek doğrudan tüketiciye geri ödenmesine kesin olarak hükmetti.
UZMANLARDAN SÜRÜCÜLERE "SÖZLEŞMEYİ DİDİK DİDİK EDİN" UYARISI
Çıkan bu emsal kararın ardından hukukçular ve tüketici dernekleri vatandaşlara peş peşe uyarılarda bulunmaya başladı. Davanın avukatlığını üstlenen Zeynep Satılmış, araç satın alan kişilerin genellikle sadece en alttaki toplam fiyata odaklandığını, ancak faturadaki alt kırılımların mutlaka incelenmesi gerektiğini belirtti. Satılmış, bayilerin "dosya masrafı, plaka hizmeti, işlem bedeli" gibi süslü isimlerle haksız paralar alabildiğini ve tüketicilerin bu bedelleri yasal yollarla geri alabileceğini hatırlattı.
Tüketici Konfederasyonu Genel Başkanı Aydın Ağaoğlu ise meselenin tüketici hakları kanunu boyutuna dikkat çekti. Kanun gereği tüketiciye sunulan nihai satış fiyatının, tüm vergiler ve ekstra masraflar dahil edilmiş en şeffaf haliyle baştan bildirilmesi gerektiğini ifade eden Ağaoğlu, "Vatandaşa sonradan çıkartılan, sözleşmede yer almayan hiçbir gizli maliyet hukuki değildir. Faturasında bu tarz anlamsız kesintiler gören vatandaşlarımız hiç çekinmeden e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyetlerine başvurarak paralarını kuruşu kuruşuna geri alabilirler" diyerek sıfır araç alacaklara altın değerinde bir rehberlik sundu.
