Sözleşme süresi dolmadan evden ayrılan kiracının kira sorumluluğu hemen bitmeyebiliyor. Ancak kalan ayların tamamının ödenmesi de otomatik bir zorunluluk değil. Ödenecek tutarda evin yeniden kiraya verilebileceği makul süre, anahtar teslimi ve uygun yeni kiracı bulunması belirleyici oluyor.
Kira sözleşmesi devam ederken taşınmaya karar veren kiracılar, boşalttıkları ev için ödeme yapmaya devam edip etmeyeceklerini merak ediyor. Türk Borçlar Kanunu’nun 325’inci maddesine göre, sözleşme süresine veya fesih dönemine uymadan evi geri veren kiracının borçları, konutun benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul süre boyunca devam ediyor.
Bu nedenle sözleşmenin bitmesine aylar kalması, kiracının kalan ayların tamamını mutlaka ödeyeceği anlamına gelmiyor. Sorumluluğun belirlenmesinde evin yeniden kiralanması için gereken süre esas alınıyor.
Her kiracı için aynı süre uygulanmıyor
Kanunda, erken çıkan bütün kiracıların bir, iki veya üç aylık kira ödeyeceğine ilişkin sabit bir süre bulunmuyor.
Makul süre, her olayın kendi koşullarına göre değerlendiriliyor. Anlaşmazlık mahkemeye taşındığında, evin benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği süre somut dosya üzerinden belirleniyor. Dolayısıyla başka bir kiracı için verilen karar, herkesin aynı süre boyunca ödeme yapacağı anlamına gelmiyor.
Anahtar teslim tarihi neden önemli?
Eşyaların taşınması, kira sorumluluğunun o gün sona erdiğini tek başına göstermiyor. Anahtarın ev sahibine ne zaman teslim edildiği de önem taşıyor.
Yargıtay uygulamasında kiracı, kural olarak anahtar teslimine kadar kira bedelinden; teslimden sonra ise evin benzer koşullarla yeniden kiraya verilebileceği makul sürenin bedelinden sorumlu tutuluyor.
Anahtar tesliminin tarih belirtilerek tarafların imzaladığı bir tutanakla belgelenmesi, sonradan çıkabilecek anlaşmazlıklarda ispat açısından önem taşıyor.
Yeni kiracı bulmak ödeme sorumluluğunu bitirebilir
Erken ayrılan kiracı, makul süre dolmadan uygun bir yeni kiracı bularak devam eden sorumluluğunu sona erdirebiliyor. Bunun için yalnızca bir adayın adını veya telefonunu ev sahibine iletmek yeterli olmuyor.
Yeni kiracının ödeme gücüne sahip olması, kira ilişkisini devralmaya hazır bulunması ve ev sahibinden kabul etmesinin beklenebileceği nitelikleri taşıması gerekiyor. Bu şartlar sağlandığında erken tahliyeden kaynaklanan devam eden borçlar sona eriyor. Daha önce birikmiş kira borçları ise ortadan kalkmıyor.
Aynı dönem için iki kez kira alınamaz
Ev sahibinin konutu yeniden kiraya vermesiyle elde ettiği gelir de hesaplamada dikkate alınıyor. Aynı dönem için hem eski hem de yeni kiracıdan mükerrer kira tahsil edilemiyor.
Kanun ayrıca ev sahibinin yapmaktan kurtulduğu giderlerle konutu başka biçimde kullanarak elde ettiği veya elde etmekten kasten kaçındığı yararların da kira bedelinden indirilmesini öngörüyor.
Anlaşarak ayrılmada koşullar değişebilir
Bu kurallar, sözleşme süresine veya fesih dönemine uyulmadan yapılan erken tahliyeye ilişkin genel çerçeveyi oluşturuyor. Tarafların anlaşarak sözleşmeyi sona erdirmesi ya da kiracının haklı fesih nedeninin bulunması durumunda ödeme sorumluluğunun ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu nedenle erken ayrılmayı planlayan kiracının sözleşme hükümlerini incelemesi; ev sahibiyle yapılan anlaşmayı, teslim tarihini ve varsa yeni kiracıya ilişkin bilgileri yazılı olarak belgelemesi önem taşıyor.
Muhabir: Mukaddes Yelin
