Sosyal güvenlik ve emeklilik sisteminde uzun yıllardır devam eden aksaklıkları gidermek ve sürdürülebilirliği güçlendirmek amacıyla kapsamlı bir reform süreci başlatılıyor. Çalışma hayatında kalanların ve fazla prim ödeyenlerin emekli aylıklarında yaşanan düşüşleri engellemeyi hedefleyen yeni Orta Vadeli Program (OVP), hem çalışanların hem de Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) kazandığı yeni bir dönemin işaretini verdi. Konuyu köşesinde değerlendiren SGK Başuzmanı İsa Karakaş, sistemde kalınan süreyi ödüllendirecek yeni düzenlemenin detaylarını kamuoyuyla paylaştı.
ÇALIŞTIKÇA MAAŞIN DÜŞMESİ SİSTEMDEN KAÇIŞI VE KAYIT DIŞILIĞI TETİKLİYOR
Mevcut sosyal güvenlik mevzuatında 2000 ve 2008 yıllarında gerçekleştirilen reform adımları sonrasında Aylık Bağlama Oranları (ABO) belirgin şekilde düşürüldü. Üç farklı dönem üzerinden yürütülen karmaşık emeklilik hesabı nedeniyle, özellikle asgari ücret veya asgari ücrete yakın gelirle çalışanların sistemde kaldıkça bağlanacak emekli aylıklarında yüzde 30’a varan kayıplar yaşandı. Bu durum, emeklilik şartlarını tamamlayan sigortalıların sistemde kalmak yerine derhal emekli olmasına ya da kayıt dışı çalışmaya yönelmesine neden oldu. Nitekim EYT düzenlemesi sonrasında milyonlarca çalışanın sistemi hızla terk etmesi, hem SGK’nın prim gelirlerinden mahrum kalmasına hem de erken yaşta aylık bağlama yükünün artmasına yol açtı.
25 YILDAN FAZLA ÇALIŞANA EK ABO VE İKİLİ TABAN MAAŞ MODELİ GELİYOR
Yeni OVP hedefleri doğrultusunda, çalışanların sistemde daha uzun süre kalmasını teşvik edecek "Emeklilikte Çalışmayı Teşvik Edici ve Ödüllendirici Sistem" modeli devreye alınacak. Hazırlanan yeni planlamada, özellikle SSK (4/1-a) ve Bağ-Kur (4/1-b) kapsamındaki sigortalılar için kritik değişiklikler öngörülüyor. Önümüzdeki süreçte hayata geçirilmesi beklenen düzenlemeler kapsamında, kısmi (yaş haddinden) emeklilik ile normal emeklilik için iki ayrı taban aylık uygulamasına gidilmesi planlanıyor. Ayrıca 25 yıllık sigortalılık süresini tamamlayan çalışanlar için sonraki her bir çalışma yılı adına Aylık Bağlama Oranı'na (ABO) ilave artış puanı eklenmesi gündemde yer alıyor.
SİSTEMDE KALIŞ SÜRESİ ARTTIKÇA SGK VE ÇALIŞAN BİRLİKTE KAZANACAK
İsa Karakaş, hakkaniyetli bir ölçüm mekanizmasının kurulmasının aktif/pasif dengesini doğrudan iyileştireceğini vurguluyor. Çok çalışan ve sisteme uzun yıllar yüksek prim ödeyen sigortalıların yüksek emekli aylığı ile ödüllendirilmesi, "çalıştıkça maaşım düşer mi?" kaygısını tamamen ortadan kaldıracak. Kayıt dışılıkla mücadeleyi de güçlendirecek bu adım sayesinde SGK’nın prim gelirleri artacak ve vatandaşlara sunulan sosyal güvenlik hizmetlerinin kalitesi yükselecektir. Geçmiş emeğin adaletle tartıldığı yeni yapıyla birlikte, alın terinin karşılığı tam olarak verilmiş olacak.
Muhabir: Haber Merkezi
