Acıbadem Taksim Hastanesi İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Edvin Murrja, kış aylarında artan enfeksiyonlar, bağışıklık düşüklüğü ve kalp-damar risklerine karşı uyararak, sağlıklı bir kış geçirmek için yapılması gereken tetkikleri anlattı.
Kış aylarında kapalı ve kalabalık ortamlarda geçirilen sürenin artmasıyla birlikte solunum yolu enfeksiyonları hızla yayılıyor. Aynı zamanda kronik hastalıklar alevlenebiliyor, bağışıklık sistemi zayıflayabiliyor ve kalp-damar hastalıkları daha sık görülüyor. Dr. Murrja, özellikle 50 yaş üzeri bireyler, kronik hastalığı olanlar, sigara içenler, fazla kilolu kişiler ve sık enfeksiyon geçirenlerin kış öncesi mutlaka sağlık kontrollerinden geçmesi gerektiğini vurguluyor.
1. Temel Kan Testleri
Dr. Murrja’ya göre kışın sık görülen halsizlik ve sık hastalanmanın nedeni basit bir kan testiyle ortaya çıkarılabiliyor. Bu kapsamda:
- Tam Kan Sayımı (Hemogram): Anemi, enfeksiyon ve bağışıklık sorunlarını gösterir.
- CRP / Sedimantasyon: Vücutta gizli enfeksiyon ve inflamasyonu ortaya koyar.
- Kan şekeri, insülin direnci, HbA1c: Diyabet eğilimini ve kontrolsüz diyabeti saptar.
- Elektrolitler (Sodyum, Potasyum, Kalsiyum, Magnezyum): Su dengesi ve kalp ritmi açısından önemlidir.
2. Karaciğer ve Böbrek Fonksiyon Testleri
Karaciğer ve böbrekler vücudun filtre sistemi olarak görev yapar. Kışın artan ilaç kullanımı, yetersiz su tüketimi ve beslenme değişiklikleri bu organları zorlayabilir.
- ALT, AST: Karaciğer yağlanması ve hasarını gösterir.
- Üre – Kreatinin: Böbrek fonksiyon bozukluklarını erken yakalamada kritik rol oynar.
3. Kolesterol Testleri
Kışın hareketin azalması ve yağlı besin tüketiminin artması kolesterolü yükseltebilir.
- LDL (kötü kolesterol)
- HDL (iyi kolesterol)
- Trigliserid
Bu değerler kalp ve damar sağlığının en önemli göstergeleri arasında yer alıyor.
4. Tiroit Fonksiyon Testleri
- Üşüme, kilo alma, halsizlik, unutkanlık ve ruh hali değişimleri bazen tiroit bezinin düzensiz çalışmasından kaynaklanabiliyor.
- TSH ve fT4 ölçümleri metabolizmanın dengede olup olmadığını gösterir.
- Kış aylarında özellikle Hashimoto tiroiditi ve hipotiroidi belirtileri daha kolay alevlenebiliyor.
5. Vitamin ve Mineral Değerlendirmesi
Güneş ışığının azalmasıyla D vitamini eksikliği sık görülüyor. Ayrıca B12, demir ve magnezyum eksiklikleri de bağışıklığı zayıflatabiliyor.
- D Vitamini
- B12 – Folat
- Demir – Ferritin
Dr. Murrja, bu değerler ölçülmeden gelişigüzel vitamin kullanımının ciddi zararlara yol açabileceğini vurguluyor.
6. Akciğer Değerlendirmesi
Soğuk hava ve enfeksiyonlar akciğerleri doğrudan etkiliyor. Özellikle sigara içenler, sık öksürenler ve nefes darlığı yaşayanlar için:
Akciğer grafisi
Fizik muayene
erken tanı açısından büyük önem taşıyor.
7. Kardiyovasküler Tarama
Soğuk hava damarların büzülmesine neden olarak kalbin daha fazla çalışmasına yol açıyor. Bu da kalp krizi ve hipertansiyon riskini artırıyor.
Tansiyon takibi
- EKG
- Gerekli kişilerde EKO
- Özellikle göğüs ağrısı, nefes darlığı ve çabuk yorulma şikâyeti olanların gecikmeden kontrol yaptırması gerekiyor.
Anahtar Kelimeler:
sağlıklı kış, kışın yapılması gereken tetkikler, check-up kış, Dr. Edvin Murrja, kış hastalıkları, vitamin eksikliği, kalp taraması, akciğer grafisi