Sektörde yıllardır uygulanan yevmiye ve kiralama usullerini temelden sarsacak olan bu adım, beraberinde büyük bir hukuki karmaşa ve maliyet artışı getiriyor.
İşte taksi piyasasında yaşanan son gelişmelerin ve korsan taksiyle mücadelenin perde arkası:
Vergi Yükü Kimin Omuzunda Kalacak?
Eski düzende, taksilerde yevmiye ile çalışan şoförler günlük ödemelerini plaka sahibine veya kiracıya yaptıktan sonra herhangi bir vergi sorumluluğu taşımıyordu. Plaka sahipleri ise oldukça cüzi miktarlarda, sembolik vergiler ödeyerek süreci tamamlıyordu.
• Yeni sistem, plaka sahiplerinin sorumluluklarını değiştiriyor.
• Plaka sahipleri artık sadece kendi mesailerinin değil, aracı kullandıkları diğer saatlerdeki şoförlerin de vergisini ödeyecek.
• “Plaka kiralama” işlemlerinde sorunlar ortaya çıkıyor.
• Plaka kiralama sözleşmeleri yasal mülkiyet hakkı tanımadığı için kiracılar yeni vergileri ödemekten kaçınabilir.
• Bu durum, plaka sahiplerini kendi şoförlerinin ve kiracılarının vergi yüküyle karşı karşıya bırakabilir.
Fırsatçılar Devrede: Şoförlerden 30 Bin Liraya Varan Kesinti Talebi
Ortaya çıkan bu yasal boşluk ve belirsizlik, komisyoncuları ve galericileri harekete geçirdi. Birçok aracı kurum, normal kira bedellerinin dışında şoförlerden "vergi masrafı" adı altında 10 bin ila 30 bin lira arasında değişen ekstra ücretler talep etmeye başladı.
Halihazırda günlük yevmiye, araç yakıtı, yemek ve SGK prim masraflarını karşılayabilmek için günde 12 ila 24 saat arası direksiyon başında ter döken şoförlerin, bu ekstra vergi baskısı karşısında mesleği bırakma noktasına gelebileceği belirtiliyor. Şoförlerin kontak kapatması halinde ise plaka sahiplerinin araçlarını bizzat kendilerinin kullanmak zorunda kalacağı bir tablo ortaya çıkabilir.
Milyonu Aşan Korsan Taksi Sorunu ve "Cezayı Öderiz" Taktikleri
Sektör kendi içindeki vergi krizleriyle boğuşurken, diğer yandan sayısı milyonu geçtiği tahmin edilen korsan taksilerle emniyet ve yargı birimlerinin mücadelesi sürüyor.
Korsan taksi faaliyetinde bulunmanın ağır yaptırımları var: 100 bin lira idari para cezası, ehliyete 30 gün süreyle el konulması ve aracın 60 gün boyunca trafikten men edilmesi. Fakat yasa dışı taşımacılık ağını yöneten uygulamalar bu yaptırımları bir şekilde aşıyor. Kesilen cezaları şoförlerin yerine üstlenen bu platformlar, erken ödeme indirimiyle tutarı 75 bin liraya düşürüp anında devlete ödüyor. 60 günlük ceza süresi bittiğinde ise korsan araçlar kaldıkları yerden faaliyete devam ediyor. Üstelik bazı şebekeler, yakalanan araçları kendi aralarında "al-sat" yaparak plakalarını değiştiriyor ve aracın sicilini tamamen temizliyor.