Ocak ayında 121,64 dolara ulaşarak tarihi bir zirve yapan gümüş, son dönemde yüzde 34'lük bir değer kaybı yaşadı. Fiyatlar 75-80 dolar bandına kadar çekildi. Bu sert düşüş piyasalarda "Yükseliş trendi bitti mi?" tartışmalarını beraberinde getirdi. Gümüş Enstitüsü ve küresel finans devlerinden gelen veriler ise düşüşün kalıcı olmadığına işaret ediyor. Uzmanlara göre yaşanan bu gerileme, uzun vadeli stratejiler için büyük bir toplama fırsatı yaratıyor.
KÜRESEL ARZ KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Piyasalar tam anlamıyla bir üretim açmazı içinde. Gümüş Enstitüsü'nün son verileri, arz açığının üst üste altıncı yılına girdiğini net bir şekilde ortaya koydu. 2021 ile 2025 yılları arasındaki toplam açık miktarı devasa boyutlara ulaştı.
Bu açık, dünyanın tam bir yıllık gümüş üretimi olan 813 milyon ons seviyesine eşitlendi. Üretimin yüzde 70'inin altın, çinko ve bakır gibi madenlerin yan ürünü olarak elde edilmesi durumu zorlaştırıyor. Fiyatlar uçuşa geçse dahi mevcut madenlerin kısa sürede yeni bir arz yaratması teknik olarak pek mümkün görünmüyor.
TEKNOLOJİ DEVLERİNİN BÜYÜYEN TALEBİ
Fiyatların orta ve uzun vadede yukarı yönlü baskılanmasının temelinde sanayi yatıyor. Bir elektrikli araç, standart içten yanmalı bir otomobile kıyasla yüzde 79 oranında daha fazla gümüşe ihtiyaç duyuyor. Bu oran araç başına 50 grama kadar çıkabiliyor.
Avrupa Birliği'nin 2030 yılı için belirlediği 700 GW güneş enerjisi hedefi tüketimi katlıyor. Yapay zeka veri merkezlerinin artan donanım ihtiyacı da denkleme dahil olduğunda, gümüş endüstriyel piyasada yeri doldurulamaz bir materyal haline geliyor.
KISA VADELİ BASKILAR VE JEOPOLİTİK RİSKLER
Uzun vadeli beklentilerin aksine kısa vadede fiyatlar üzerinde ağır bir baskı hissediliyor. Gümüşün onsu 74,78 dolara gerileyerek kritik 50 günlük ortalamasının altına indi. Fed'in faizleri yüksek tutma ihtimali piyasa dinamiklerini doğrudan etkiliyor.
Bölgesel krizler de fiyatlamada belirleyici bir rol üstleniyor. Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimle petrolün 106 dolara fırlaması, değerli metaller üzerindeki enflasyonist baskıyı artırarak yükselişi saniyeler içinde frenliyor.
ÖNÜMÜZDEKİ 5 YIL İÇİN MASADAKİ 3 SENARYO
Analistler, mevcut arz-talep dengesizliği üzerinden önümüzdeki beş yıl için üç farklı yol haritası çıkardı. Kötümser senaryoda faiz baskısının sürmesi baz alınıyor. Bu durumda fiyatların 60 ile 90 dolar aralığında sabitleneceği öngörülüyor. Ancak devasa boyuttaki arz açığı, fiyatların daha da sert çakılmasını engelliyor.
Goldman Sachs ve JP Morgan'ın desteklediği temel senaryoda ise beklentiler 85 ile 140 dolar arasında şekilleniyor. Raporlar, altının 5 bin dolara ulaşması durumunda gümüşün matematiksel olarak 100 dolar barajını hızla aşacağını belirtiyor. İyimser senaryoda ise analist Peter Krauth'un tahminleri dikkat çekiyor. Altın-gümüş oranının tarihi yüzde 17:1 seviyesine dönmesi halinde piyasanın 150 ile 300 dolar arasında yeni bir patlama yaşaması bekleniyor.
